آمریکا و بیانیه ۴۱ کشور؛ ائتلافسازی علیه چین یا نمایش سیاسی؟
بار دیگر نمایش سیاسی مضحک دیگری از «دزدی که فریاد میزند دزد را بگیرید» به صحنه آمده است. روز سهشنبه به وقت محلی، آمریکا ۴۰ کشور را برای تدوین یک بیانیه مشترک موسوم به «اعلانهای پرتاب موشکهای بالستیک» که چین را هدف قرار میدهد، گرد هم آورد و بیانیهای جداگانه نیز منتشر کرد. این بیانیه با اشاره مستقیم به آزمایش قانونی موشک بالستیک چین که ماه گذشته بر فراز آبهای آزاد اقیانوس آرام انجام شد، مدعی شد اقدامات چین «با مسئولیتها ناسازگار» است و «ثبات و امنیت جهانی را تضعیف میکند».
در مقابل، همین سند آمریکا را که بالاترین هزینه نظامی جهان را دارد و در شمار کشورهایی با بیشترین جنگهای انجامشده قرار میگیرد، بهعنوان «الگوی مثبت» معرفی کرده و «شفافیت نظامی» آن را دلیلی برای توضیح این ادعا قرار داده است که چرا «رویکرد آمریکا به آزمایش موشکی و فعالیتهای پرتاب فضایی، نگرانیهایی را که رویکرد چین ایجاد میکند، ایجاد نمیکند». به نظر میرسد تدوینکنندگان این «بیانیه» در واشنگتن بهخوبی میدانستند که خود آمریکا بیش از هر کشور دیگری آزمایش موشکهای بالستیک قارهپیما انجام میدهد. در غیر این صورت، چرا باید از فرصت تنظیم چنین اعلامیهای برای تطهیر سابقه خود استفاده میکرد؟
این بیانیه اگرچه مدعی است ۴۱ امضاکننده دارد، اما در واقع تنها یک نویسنده دارد: واشنگتن. این ۴۱ کشور نیز کمتر از یکپنجم ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل و حدود ۱۷ درصد جمعیت جهان را تشکیل میدهند. بیشتر آنها نه موشکهای بالستیک آزمایش میکنند و نه تحت تأثیر پرتابهای موشکی چین قرار دارند. آنها صرفاً برای ایفای نقش مهرههای کمکی وارد این ماجرا شدهاند. این بیانیه چیزی جز یک مونتاژ سیاسی بیمزه به ابتکار آمریکا نیست.
این بیانیه بهشدت بر قانون رفتار لاهه علیه گسترش موشکهای بالستیک (HCOC) تکیه کرده و چین را به دلیل ارائه نکردن هشدارهای قبلی مطابق «شیوههای استاندارد» مورد انتقاد قرار داده است. با این حال، چین عضو HCOC نیست. علاوه بر این، HCOC یک سند سیاسی داوطلبانه است و نه یک پیمان بینالمللی الزامآور.
آمریکا چه از طریق فشار و چه از طریق ترغیب، برای همراه کردن دیگر کشورها با خود تلاش کرده است اقدامات مشروع حاکمیتی چین را «نامشروع» و «غیرمسئولانه» جلوه دهد؛ اقدامی که هدف آن مختل کردن توسعه قابلیتهای هستهای چین است. پشت این رویکرد، نهتنها ذهنیت هژمونیک آمریکا و ادعای آن بهعنوان «ضامن امنیت در غرب اقیانوس آرام»، بلکه نگرانی ناشی از افول نسبی توان نظامی این کشور نیز قرار دارد.
این «بیانیه» ۴۱ کشور چیزی بیش از تکهای کاغذ بیارزش نیست؛ استاندارد دوگانه، ریاکاری و ترس، سه عنصر اصلی آن هستند. اگر آمریکا واقعاً به ثبات راهبردی اهمیت میدهد، بهتر است با ارائه جدول زمانی توسعه موشک «سنتینل»، آرشیو سالها اعلام هشدار پیش از پرتاب بر اساس «هنجارهای» خود و سوابق اعلام پرتابهای آزمایشی به کشورهای جزیرهای آمریکای لاتین و اقیانوس آرام آغاز کند.
این اکثریت جامعه بینالمللی نیستند که از موشکهای چین میترسند، بلکه قدرتهای سلطهگری هستند که مصمم به مداخله و تسلط بر منطقهاند. آمریکا مدتهاست بزرگترین منبع بیثباتی در جهان بوده است و این «بیانیه» نیز هدفی جز تأکید دوباره بر همین واقعیت ندارد.
