از رقابت تا همکاری؛ چرا اروپا بیش از گذشته به زنجیره تأمین و فناوری چین نیازمند است؟

در سالن‌های تولید کارخانه‌های صنعتی ویچنزا در ایتالیا، ربات‌های چینی مشغول جوشکاری و جابه‌جایی قطعات هستند؛ صحنه‌ای که نمادی واضح از یک تحول بزرگ در مناسبات اقتصادی جهان است. سی سال پیش، کارآفرینان اروپایی فناوری‌های غربی را به چین صادر می‌کردند، اما امروزه همان فعالان اقتصادی برای تأمین پمپ‌های حرارتی، تجهیزات ذخیره‌سازی انرژی و رباتیک، به بازار چین روی آورده‌اند.

نوزدهمین نمایشگاه همکاری‌های تجاری و فناوری اروپا و چین در چنگدو با حضور حدود ۲۰۰ شرکت و برگزاری نزدیک به ۴۰۰ نشست دوجانبه، نشان‌دهنده ابعاد وسیع این وابستگی متقابل است. بر اساس نظرسنجی سال ۲۰۲۶ اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا در چین، ۹۴ درصد از شرکت‌های اروپایی، تأمین کالا از چین را برای موفقیت و بقای زنجیره تأمین خود حیاتی می‌دانند و ۷۵ درصد تأکید کرده‌اند که خطوط تولیدشان در چین، کارایی به‌مراتب بالاتری نسبت به سایر نقاط جهان دارد.

صنعت خودرو و انرژی‌های نو نمونه‌ای بارز از این همکاری‌های نوظهور است. اگرچه پیشرفت شتابان چین در تولید خودروهای برقی رقابت را برای خودروسازان سنتی اروپا فشرده‌تر کرده، اما شرکت‌های اروپایی همچنان همکاری با پکن را فرصتی طلایی برای حضور در بازارهای جهانی می‌بینند. علاوه بر این، غول‌های صنعتی سوئیس و سایر کشورهای اروپایی در حال گسترش مراکز تحقیق و توسعه خود در چین هستند تا از ظرفیت‌های محلی برای کاهش انتشار کربن و ارتقای محصولات بهره ببرند.

این وابستگی حتی در سطوح دانشگاهی و پژوهشی نیز مشهود است. دسترسی به قطعات پیشرفته ساخت چین مانند حسگرها، موتورها و چرخ‌دنده‌ها، به محققان اروپایی این امکان را می‌دهد تا به جای ساخت سخت‌افزار، بر توسعه نرم‌افزار و کاربردهای جدید تمرکز کنند. از سوی دیگر، ورود شرکت‌های رباتیک چینی به اروپا همراه با پشتیبانی فنی محلی، فرصت‌های شغلی جدیدی برای مهندسان و توسعه‌دهندگان اروپایی ایجاد کرده است.

در همین حال، بازار مصرف چین نیز همچنان برای تولیدکنندگان اروپایی جذاب است. از شرکت‌های تولیدکننده مواد غذایی فرانسوی و اسپانیایی گرفته تا سازندگان تجهیزات صنعتی، همگی در تلاشند سهمی از این بازار پویا داشته باشند. با این وجود، شرکت‌های کوچک‌تر اروپایی برای عبور از پیچیدگی‌های ورود به بازار چین نیازمند حمایت انجمن‌های تجاری و راهنمایی‌های سیاسی هستند.

چرخش جریان نوآوری از شرق به غرب، واقعیتی غیرقابل انکار است. همان کارآفرینانی که روزی مروج فناوری اروپایی در آسیا بودند، امروز در پی انتقال سامانه‌های هوشمند صرفه‌جویی انرژی از چین به اروپا هستند؛ روندی که نشان می‌دهد آینده صنعت جهان در گره همکاری‌های متقابل تعریف می‌شود.