کشاورزی هوشمند چگونه زندگی دامداران چین را متحول میکند؟
در سراسر مراتع شمال چین، دامداران هنوز روز خود را مانند نسلهای گذشته با بررسی گاوها، تغذیه آنها و توجه به نشانههای بیماری آغاز میکنند. اما برای جانگ ویجیان، دامداری مغول در منطقه خودمختار مغولستان داخلی، بخشی از این کارها اکنون از طریق تلفن هوشمند انجام میشود.
هر یک از بیش از 30 گاو او یک برچسب گوش الکترونیکی دارد که فعالیت حیوان را رصد و دمای بدن آن را اندازهگیری میکند. اگر دمای بدن گاو از 40 درجه سانتیگراد بالاتر برود، جانگ میتواند این وضعیت غیرعادی را روی تلفن خود مشاهده کند و تشخیص دهد که حیوان به بررسی بیشتری نیاز دارد.
هوشمندانه عمل کردن
جانگ که در هورکین چپ میدل بنر در تونگلیائو به دنیا آمده و بزرگ شده است، بیش از دو سال است که از این پلتفرم دیجیتال استفاده میکند. او گفت: «قبلاً همه چیز را روی کاغذ ثبت میکردیم، اما حالا فقط شماره برچسب گوش گاو را در تلفن وارد میکنم و سوابق آن نمایش داده میشود.» به گفته او، این سوابق شامل اطلاعات مربوط به تولیدمثل، زایمان و واکسیناسیون حیوانات نیز میشود.
جانگ یکی از دامدارانی است که از خدمات یک پارک صنعتی مدرن کشاورزی ملی در این منطقه استفاده میکند؛ این پارک یکی از چهار پارک در چین است که بر صنعت گاو گوشتی تمرکز دارند. این مجموعه که در سال 2019 راهاندازی شد، اطلاعات مربوط به بیش از 90 هزار رأس گاو را ثبت و ردیابی کرده که بیش از 90 درصد کل گاوهای موجود در این پارک را شامل میشود.
فناوری همچنین شیوه تولید و مدیریت علوفه مورد استفاده دامداران را تغییر داده است. در روستایی در هورکین رایت فرانت بنر در هینگگان لیگ، دامداری به نام ساینبایار برای کوددهی مراتع خود از پهپادهای چهارملخه استفاده میکند. او از ژوئن تا ژوئیه پهپادها را در مسیرهای از پیش تعیینشده به پرواز درمیآورد و سه پهپاد بهصورت نوبتی سطح مرتع را پوشش میدهند.
ساینبایار گفت: «وقتی چمن به اندازه کافی کود دریافت کند، بهتر رشد میکند.» افزایش تولید علوفه در مراتع، تأمین مستمر خوراک دامهای او را تضمین کرده است. در کنار آن، استفاده از دستگاههای مخلوطکن، ماشینآلات سیلو و نقالههای خوراک نیز میزان کار دستی را کاهش داده است.
مغولستان داخلی یکی از مناطق مهم کشاورزی و دامداری چین به شمار میرود. این منطقه در آوریل 2025 یک طرح اجرایی برای توسعه کشاورزی و دامداری هوشمند ارائه کرد که در آن اهدافی برای استفاده از کلانداده، ایجاد مزارع هوشمند و دیجیتالیسازی این بخشها تا سال 2027 تعیین شده است.
حرکت به سوی شیوههای مدرن تولید دام با توسعه زیرساختها نیز همراه شده است. بهتازگی یک ریزشبکه ترکیبی باد، خورشید و ذخیرهسازی انرژی در روستایی در چن باراگ بنر در منطقه هولون بویر به بهرهبرداری رسید که برق مطمئنتری را برای 122 خانوار دامدار فراهم میکند.
لیو شوئهبین، یکی از دامداران منطقه، گفت: «وضعیت برق برای ما بسیار مطمئنتر شده است.» با دسترسی پایدار به برق، خانواده او اکنون میتوانند در طول شبانهروز از تجهیزات دامداری برای رسیدگی به بیش از 200 رأس گاو و گوسفند استفاده کنند.
عهدی سبز
در سراسر پهنه شنی هورچین، زمینهایی که زمانی پوشیده از شن و عاری از پوشش گیاهی بودند، اکنون به تدریج با درختان و علفها پوشیده شده و شیوههای جدیدی برای بهرهبرداری از زمین در آنها به کار گرفته میشود. هورکین رایت میدل بنر در هینگگان لیگ که در حاشیه شمالی این پهنه شنی قرار دارد، یکی از مناطق مهم تلاشهای چین برای مقابله با بیابانزایی و بخشی از طرح کمربند حفاظتی جنگلی سهشمال به شمار میرود.
بر اساس آمار اداره ملی جنگلداری و مراتع، چین طی سالهای 2021 تا 2025 در مجموع 152 میلیون مو، معادل حدود 10.13 میلیون هکتار، از زمینهای بیابانزده را احیا و اصلاح کرده است.
احیای زمین تنها به کاشت درخت محدود نمیشود. در یک مرکز 4600 مویی کاشت درخت یلوهورن در یکی از روستاهای این منطقه، مقامهای محلی با همکاری یک شرکت جنگلداری اقداماتی از جمله حصارکشی، تسطیح زمین، حفر چاه، اجرای آبیاری قطرهای و کاشت مجدد را برای مقابله با بیابانزایی انجام دادهاند. تاکنون 308 هزار و 200 اصله درخت یلوهورن در این مرکز کاشته شده است.
تونگ آنران، کارشناس امور جنگلداری، گفت: «اینجا قبلاً چیزی جز شنزار نبود. وقتی باد میوزید، هوا پر از شن و غبار میشد.»
انرژیهای تجدیدپذیر نیز به بخشی از راهکارهای مقابله با بیابانزایی تبدیل شدهاند. در یک نیروگاه خورشیدی در هورکین رایت میدل بنر، پنلهای خورشیدی آبیرنگ زیر نور خورشید قرار گرفتهاند و در فضای زیر آنها گیاهانی مانند یونجه رشد میکنند.
دای یولیانگ، از مقامهای کمیسیون توسعه و اصلاحات این منطقه، گفت این پروژه تولید برق خورشیدی را با احیای مراتع و دامداری تلفیق کرده است. این نیروگاه با ظرفیت نصبشده 300 مگاوات، سالانه حدود 530 میلیون کیلوواتساعت برق تولید میکند که معادل صرفهجویی در مصرف 159 هزار تن زغالسنگ استاندارد است.
این پروژه همچنین با ایجاد فرصتهای شغلی، اجاره زمین و برداشت فصلی علوفه، ساکنان محلی را در فعالیتهای خود مشارکت داده و الگویی ایجاد کرده است که در آن پنلهای خورشیدی برق تولید میکنند، علوفه در زیر آنها رشد میکند و فعالیتهای مقابله با بیابانزایی نیز برای مردم درآمد ایجاد میکند. لی جینتسای، یکی از روستاییان که روزانه 200 یوان، (29.63 دلار)، درآمد دارد، گفت: «سه سال پیش، اینجا زمینی شنی و بایر بود. ببینید حالا چمنها چقدر خوب رشد کردهاند.»
در مقیاسی گستردهتر، صنایع جنگلداری و مراتع در سال 2025 در مناطق تحت پوشش طرح سهشمال، تولیدی به ارزش 800 میلیارد یوان ایجاد کردند. بیش از 1.5 میلیون کشاورز و دامدار نیز در این طرحها مشارکت داشتند و در مجموع 10.24 میلیارد یوان بابت فعالیتهای خود دریافت کردند.
