خودکفایی چین با جهش 10 درصدی بودجه فناوری
هزینههای علم و فناوری چین قرار است امسال با رشد 10 درصدی به 426.42 میلیارد یوان (62 میلیارد دلار) برسد؛ افزایشی که سریعترین نرخ رشد در میان بخشهای اصلی هزینهای محسوب میشود و در راستای تلاش برای دستیابی به خوداتکایی فناوری دنبال میشود.
این رقم بهطور قابل توجهی بالاتر از میانگین رشد هزینههای دولت مرکزی است که در بودجه سال 2026 حدود 5.5 درصد پیشبینی شده است.
روند افزایشی این بخش طی سالهای گذشته نیز قابل توجه بوده است. در سال 2008، هزینههای علم و فناوری حدود 107.7 میلیارد یوان بود و 8 درصد از هزینههای مرکزی را تشکیل میداد. این رقم در سال 2012 از 200 میلیارد یوان و در سال 2018 از 300 میلیارد یوان عبور کرد و اکنون انتظار میرود از 400 میلیارد یوان فراتر رود و به حدود 9.4 درصد از کل هزینههای مرکزی برسد.
این جهتگیری با گزارش کار دولت همسو است که تسریع خوداتکایی فناوری پیشرفته را از اولویتهای اصلی سال جاری معرفی کرده و بر تقویت نوآوریهای بومی، تمرکز بر فناوریهای کلیدی، افزایش سرمایهگذاری در تحقیقات پایه و حمایت پایدار بلندمدت تأکید دارد.
وانگ ون، رئیس مؤسسه مطالعات مالی چونگیانگ در دانشگاه رنمین چین، گفت این افزایش قابل توجه در شرایطی رخ میدهد که رقابت جهانی، بهویژه در حوزه فناوریهای پیشرفته، تشدید شده است.
بر اساس شاخص نوآوری جهانی 2025 که توسط سازمان جهانی مالکیت معنوی منتشر شده، چین برای نخستین بار در میان 10 کشور برتر جهان در حوزه نوآوری قرار گرفته است.
وانگ افزود: اکنون این درک شکل گرفته که چین میتواند به یک رهبر واقعی در حوزه فناوری تبدیل شود؛ تغییری نسبت به 5 سال پیش که تمرکز بیشتر بر رسیدن به کشورهای پیشرو بود. این هدف نیازمند سرمایهگذاری مستمر و بلندمدت است.
در همین راستا، توجه ویژه به تحقیقات پایه نیز برجسته است. طبق بودجه، اعتبار این بخش به حدود 116.9 میلیارد یوان رسیده که نسبت به سال قبل 16.3 درصد افزایش نشان میدهد، در حالی که بودجه تحقیقات کاربردی با کاهش 13.3 درصدی به حدود 156.9 میلیارد یوان رسیده است.
پان جیائوفنگ، رئیس مؤسسات علوم و توسعه در آکادمی علوم چین، تأکید کرد: «فناوریهای کلیدی را نمیتوان خرید یا قرض گرفت، بلکه باید با اتکا به توان داخلی به دست آیند.»
او با اشاره به حوزههایی مانند مدارهای مجتمع و نرمافزارهای پایه گفت این فناوریها حاصل دههها تلاش کشورهای پیشرو هستند و چین باید در زمانی کوتاهتر این مسیر را طی کند؛ مسیری که نیازمند عبور از چالشهای جدی است.
پان همچنین بر ضرورت تداوم تمرکز و سرمایهگذاری بلندمدت تأکید کرد، حتی اگر پیشرفتها تدریجی باشد و نتایج به سرعت نمایان نشود.
تعهد دولت به نوآوری تنها به بودجه مستقیم محدود نمیشود. در بودجه مرکزی 2026، حدود 200 میلیارد یوان اوراق قرضه خزانه ویژه بلندمدت برای ارتقای تجهیزات صنعتی اختصاص یافته است.
همچنین 250 میلیارد یوان اوراق مشابه برای برنامههای مبادله کالاهای مصرفی در نظر گرفته شده که میتواند تقاضا برای محصولات نوآورانه را افزایش دهد.
در همین حال، شرکتهای چندملیتی بیشتری در حال راهاندازی مراکز نوآوری در چین هستند؛ موضوعی که به دلیل محیط پژوهشی در حال رشد، نیروی انسانی متخصص و اکوسیستم منحصربهفرد این کشور مورد توجه قرار گرفته است.
روجیه جانسنس، رئیس شرکت مرک چین، گفت: «چین فقط یک بازار نیست؛ بلکه یک پایگاه تولید و بهویژه یک مرکز نوآوری است. ما برای پیشبرد نوآوری، ارتقای زنجیره تأمین و بهینهسازی تولید به استعدادهای چینی نیاز داریم.»
