جامعه آسیا-اقیانوسیه؛ الگویی نوین برای ارتقای مستمر همکاریهای منطقهای
«برای دیدن چین هزارساله به شیآن بروید، برای دیدن چین پانصدساله به پکن، برای دیدن چین صدساله به شانگهای و برای دیدن چین پنجاهساله به شنجن سفر کنید.»
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در نشست سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اپک) ۲۰۲۶ در شنجن، با پیوند دادن این چهار شهر، مسیر گشایش مستمر چین به روی جهان را ترسیم کرد؛ مسیری که هر گام آن عمیقاً با روند توسعه منطقه آسیا و اقیانوسیه درآمیخته است.
این مسیر، از مبادلات تجاری ساده و متقابل در گذشته تا همکاری امروز برای ساخت مشترک جامعه آسیا و اقیانوسیه، تصویری روشن از تحول همکاریهای منطقهای ارائه میدهد. در چنین شرایطی، شی جینپینگ از اقتصادهای عضو اپک خواست با همکاری یکدیگر، چهار ستون و هشت تیر جامعه آسیا و اقیانوسیه را برپا کنند و الگویی تازه، عملی و قابل اجرا برای همکاری با هدف ایجاد ثبات، امنیت پایدار و رفاه مشترک در منطقه شکل دهند.
جامعه آسیا-اقیانوسیه مفهومی نیست که برای نخستین بار در نشست اخیر اپک مطرح شده باشد، بلکه حاصل انباشت و ارتقای بیش از ۳۰ سال همکاری میان کشورهای این منطقه است. در سال ۱۹۸۹، همزمان با تأسیس اپک، تعمیق یکپارچگی اقتصادی منطقه بهعنوان هدف اصلی این سازمان تعیین شد و زمینه را برای شکلگیری مفهوم جامعه آسیا و اقیانوسیه فراهم کرد. در آن زمان، همکاریهای منطقهای عمدتاً بر تسهیل تجارت و سرمایهگذاری متمرکز بود و همکاری اقتصادی بهعنوان محور اصلی، الگویی نسبتاً یکبعدی و سطحی از پیوندهای منطقهای را شکل میداد.
آقای شی در سال ۲۰۱۳، در نشست رهبران صنعتی و تجاری اپک در بالی اندونزی، برای نخستین بار بر ضرورت ایجاد آگاهی درباره جامعهای با سرنوشت مشترک در آسیا و اقیانوسیه تأکید کرد. در سال ۲۰۲۰ نیز مفهوم ایجاد جامعه آسیا و اقیانوسیه در اسناد رسمی اپک در مالزی گنجانده شد.
در سال ۲۰۲۶ و در نشست اپک در شنجن، شی بهصراحت پیشنهاد ایجاد چهار ستون و هشت تیر جامعه آسیا و اقیانوسیه را مطرح کرد و با ترسیم ساختاری منسجم و نظاممند، پایهای مستحکم برای توسعه بلندمدت منطقه بنا نهاد. این اقدام به ارتقای الگوی همکاری در آسیا و اقیانوسیه منجر شد. این دیدگاه مهم، منطق توسعه همکاریهای منطقهای را از مبادلات یکبعدی اقتصادی و تجاری به همافزایی همهجانبه در حوزههای اقتصاد و تجارت، ارتباطات و اتصال منطقهای، نوآوری و معیشت مردم تغییر میدهد. همچنین همکاریهای کوتاهمدت مبتنی بر منافع را به الگویی نوین از حکمرانی منطقهای بر پایه همزیستی بلندمدت و منافع مشترک تبدیل میکند. این همان ارزش محوری است که جامعه آسیا و اقیانوسیه را از الگوهای پیشین همکاری منطقهای متمایز میسازد.
رهبر چین، با تکیه بر دستاوردهای موجود و با نگاه به توسعه آینده، در نشست شنجن مجموعهای از اقدامات عملی و مهم چین را اعلام کرد. بر این اساس، چین بودجهای ویژه به ارزش ۲۰ میلیون دلار برای حمایت همهجانبه از اجرای مؤثر همکاریهای عملی اپک در حوزههای مختلف اختصاص خواهد داد.
همچنین با بهرهگیری از ظرفیتهای شنجن در زمینه گشایش اقتصادی، مرکزی برای پژوهش درباره جامعه آسیا و اقیانوسیه تأسیس خواهد شد تا مطالعات سیاستگذاری منطقهای را تعمیق کند، تبادلات مستمر میان اندیشکدههای کشورهای مختلف را گسترش دهد و راهکارهای کارشناسی برای توسعه بلندمدت منطقه ارائه کند.
افزون بر این، چین هدایت ایجاد بسترهای همکاری تخصصی در حوزههای کلیدی، از جمله فناوری دیجیتال، جریان فرامرزی دادهها، انرژی پاک و توسعه شرکتهای کوچک و متوسط را بر عهده خواهد گرفت تا مفهوم کلی جامعه آسیا و اقیانوسیه را به اقداماتی تخصصی، دقیق و مستمر در زمینه همکاریهای منطقهای تبدیل کند و به تحول نوآورانه و رشد سبز و پایدار این منطقه شتاب ببخشد.
جامعه آسیا-اقیانوسیه، از انباشت منافع در مبادلات تجاری تا شکلگیری پیوندی با سرنوشت مشترک، پاسخی به نیازهای زمانه و ضرورتهای توسعه منطقه است. با ترسیم ساختاری منسجم و تقویت ظرفیتهای اجرایی در نشست اپک، الگوی نوین همکاری در چارچوب جامعه آسیا و اقیانوسیه بیتردید به تقویت هرچه بیشتر همافزایی منطقهای ادامه خواهد داد و چشمانداز تازهای از توسعه مبتنی بر منافع متقابل، ثبات پایدار و رفاه مشترک را پیش روی منطقه قرار خواهد داد.








