قدرت ماندگار بازار چین در سایه تنش‌های جهانی
در سراسر جهان، با وجود آنکه تجارت بیش از گذشته به‌عنوان پدیده‌ای پویا و پیچیده شناخته می‌شود، شرکت‌ها همچنان با یک پرسش اساسی و فوری روبه‌رو هستند: برای دستیابی به فرصت‌های جدید رشد، باید به کدام بازارها ورود کنند؟
برای هزاران شرکت بین‌المللی، پاسخ این پرسش در هفته گذشته آن‌ها را به شانگهای در شرق چین کشاند. در شرایطی که فضای خارج از سالن‌های نمایشگاه رویکردی محتاطانه‌تر و محافظه‌کارانه‌تر در پیش گرفته است، راهروهای پرتردد نهمین نمایشگاه بین‌المللی واردات چین (CIIE) مملو از همان فرصت‌هایی بود که کسب‌وکارها به دنبال آن هستند؛ از مشتریان و تأمین‌کنندگان گرفته تا نوآوری و زمینه‌های تازه برای رشد.
این رویداد شش‌روزه که روز سه‌شنبه به کار خود پایان داد، امسال میزبان رکورد بی‌سابقه ۴۱۴۲ غرفه‌دار خارجی بود. بیش از ۳۰۰ شرکت از فهرست ۵۰۰ شرکت برتر جهانی فورچون و غول‌های صنعتی در میان شرکت‌کنندگان حضور داشتند و بیش از ۲ هزار شرکت نیز برای نخستین بار در این نمایشگاه شرکت کردند.
برای هشتمین سال متوالی، شرکت‌های آمریکایی بیشترین فضای نمایشگاهی را در CIIE به خود اختصاص دادند. شرکت‌های پیشرو از آلمان، بریتانیا و فرانسه نیز در کنار آن‌ها حضور داشتند. مشارکت گسترده این شرکت‌ها نشان‌دهنده نوعی اعتماد مبتنی بر منطق بازار به فرصت‌های اقتصادی چین است. حتی با وجود ادامه بحث‌ها درباره جداسازی اقتصادی، چین همچنان بازاری است که شرکت‌ها نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند.
همان‌طور که شان استاین، رئیس شورای تجاری آمریکا و چین، تأکید کرده است، رقابت میان آمریکا و چین در برخی حوزه‌ها اجتناب‌ناپذیر است، اما این رقابت نباید مانع گفت‌وگوی سازنده و همکاری عملی در زمینه‌هایی شود که منافع دو طرف در آن‌ها مشترک است. مهم‌تر از همه، شرکت‌های متعلق به دو اقتصاد پویای جهان باید بتوانند با یکدیگر تعامل و همکاری داشته باشند.
این همان قدرت بازار است. در فضایی که احتیاط بر آن حاکم شده، بازاری بزرگ، پویا و باز همچنان شرکت‌های جهانی را که به دنبال فرصت‌های رشد هستند، به سوی خود جذب می‌کند. در واقع، کمتر بازاری می‌تواند از نظر ترکیب قدرت خرید، ظرفیت صنعتی، زنجیره‌های تأمین و جمعیت مصرف‌کننده‌ای که به‌سرعت در حال تغییر است، با چین رقابت کند. این کشور با جمعیتی بیش از ۱.۴ میلیارد نفر، سال گذشته برای نخستین بار شاهد ثبت ارزش فروش کالاهای مصرفی بیش از ۵۰ تریلیون یوان، (۷.۴۴ تریلیون دلار)، بود؛ رقمی که پیش‌بینی می‌شود طی پنج سال آینده ۱۰ تریلیون یوان دیگر افزایش یابد. چین همچنین برای ۱۷ سال متوالی جایگاه خود را به‌عنوان دومین واردکننده بزرگ جهان حفظ کرده است.
با این حال، بزرگی بازار تنها بخشی از ماجراست. چین صرفاً مقصدی برای فروش کالاها نیست. شرکت‌های مختلف از سراسر جهان جدیدترین فناوری‌ها و محصولات خود را به نمایشگاه بین‌المللی واردات چین آورده‌اند تا از این رویداد به‌عنوان سکویی برای راه‌اندازی فروشگاه‌های پرچمدار، احداث کارخانه‌ها و ایجاد مراکز تحقیق و توسعه استفاده کنند.
شرکت فرانسوی تولیدکننده لاستیک میشلن، راهبرد خود را در عبارت ساده «همراه با چین، برای جهان» خلاصه کرده است. این رویکرد به‌خوبی در نحوه تعامل شرکت‌های چندملیتی با چین دیده می‌شود؛ شرکت‌هایی که این کشور را نه فقط بازاری برای عرضه محصولات، بلکه مکانی برای نوآوری، همکاری و خلق ارزش برای بازارهای جهانی می‌دانند.
نکته قابل توجه آن است که مزایای بازار چین تنها به شرکت‌های چندملیتی محدود نمی‌شود. طی هشت دوره نخست نمایشگاه CIIE، نزدیک به ۱۳ هزار کسب‌وکار کوچک خارجی در آن شرکت کرده‌اند. برای کشورهای در حال توسعه، این نمایشگاه دریچه‌ای برای ورود به بازار رو به گسترش چین است و فرصت‌هایی برای افزایش صادرات، ارتقای جایگاه در زنجیره ارزش و بهبود معیشت مردم این کشورها فراهم می‌کند.
امسال، فضای نمایشگاهی رایگانی که به کشورهای کمترتوسعه‌یافته اختصاص یافته، ۱۷ درصد افزایش پیدا کرده است. اقداماتی مانند حذف تعرفه‌های گمرکی و تسهیل فرایند ترخیص کالا نیز به محصولاتی مانند بادام هندی تانزانیا، عسل زامبیا و صنایع دستی نپال کمک کرده است تا از طریق این نمایشگاه به بازار گسترده‌تری راه پیدا کنند.
تعهد چین به گسترش گشایش اقتصادی، در تلاش‌های این کشور برای ایجاد توازن در تجارت نیز دیده می‌شود. ترویج رشد متوازن واردات و صادرات در پیش‌نویس پانزدهمین برنامه پنج‌ساله چین برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ گنجانده شده است. ادامه برگزاری نمایشگاه CIIE و دیگر رویدادهای بزرگ تجاری، از جمله نمایشگاه کانتون در جنوب چین، نیز در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است.
چین به‌جای نگاه به تجارت به‌عنوان رقابتی با حاصل‌جمع صفر، بر ایجاد توازن رو به رشد در مبادلات تجاری تأکید دارد؛ چراکه دستیابی به روابط تجاری متوازن‌تر از طریق محدود کردن تجارت یا بستن درها به روی کالاهای خارجی امکان‌پذیر نیست. این هدف به گشایش بیشتر و بزرگ‌تر شدن کیک اقتصاد جهانی نیاز دارد تا فرصت‌های بیشتری برای همه کشورها ایجاد شود.
اهمیت نمایشگاه بین‌المللی واردات چین در این است که این فرایند را به شکلی ملموس به نمایش می‌گذارد. این رویداد طی ۹ دوره برگزاری، از یک دعوت ساده چین به شرکت‌های خارجی، به تعهدی مشترک میان شرکت‌کنندگان و فرصتی تبدیل شده که در سطح جهانی مورد استقبال قرار گرفته است.
جذابیت ماندگار این نمایشگاه بیانگر حقیقتی ساده است: تجارت ابزاری برای رقابت‌های ژئوپلیتیکی نیست، بلکه وسیله‌ای برای ایجاد رشد و منافع مشترک است. در جهانی که با عدم قطعیت‌های فزاینده روبه‌روست، حضور گسترده شرکت‌ها و فعالان اقتصادی در شانگهای بار دیگر یادآوری می‌کند که بازار همچنان صدایی قدرتمند و ماندگار دارد.
