جنوب جهانی خواهان سهم بیشتر در روایت رسانه‌ای جهان و آینده هوش مصنوعی
هفتمین اجلاس جهانی رسانه‌ها در پکن، فرصتی برای طرح مطالبات رسانه‌های کشورهای جنوب جهانی درباره حضور مؤثرتر در عرصه اطلاع‌رسانی بین‌المللی و مشارکت در شکل‌دهی به آینده هوش مصنوعی فراهم کرده است؛ جایی که نمایندگان کشورهای آفریقایی، آسیایی و جزیره‌ای بر ضرورت گسترش همکاری‌های رسانه‌ای و جلوگیری از انحصار فناوری تأکید کردند.
این اجلاس که با مشارکت خبرگزاری شین‌هوا و کلانشهر پکن از 5 تا 9 نوامبر (14 تا 18 آبان) برگزار می‌شود، نزدیک به 500 نماینده از رسانه‌ها، اندیشکده‌ها و نهادهای دولتی 112 کشور و منطقه و همچنین سازمان ملل متحد و دیگر نهادهای بین‌المللی را گرد هم آورده است. اجلاس جهانی رسانه‌ها از زمان آغاز به کار در سال 2009، به بستری برای تبادل تجربه و همکاری میان مدیران و متخصصان رسانه‌ای جهان تبدیل شده است.
یکی از محورهای اصلی این نشست، ضرورت تقویت حضور کشورهای جنوب جهانی در روایت تحولات بین‌المللی است. نمایندگان آفریقایی معتقدند با وجود تاریخ، فرهنگ و ظرفیت‌های گسترده این قاره، تصویر ارائه‌شده از آن در رسانه‌های جهانی همچنان محدود است و کشورهای آفریقایی باید فرصت بیشتری برای بازتاب دیدگاه‌ها و روایت‌های خود داشته باشند.
ژیسلن روفن اتوگه انزوئت، رئیس هیئت‌مدیره سازمان پخش گابن، با اشاره به این موضوع گفت آفریقا باید بتواند روایت خود را بیان کند و به جای آنکه دیگران درباره این قاره سخن بگویند، خود سخنگوی خویش باشد. او همکاری با شرکای بین‌المللی، به‌ویژه چین، را فرصتی برای مطرح شدن دیدگاه‌های آفریقایی در گفت‌وگوهای جهانی دانست.
اگنس کالکیه نگونا، مدیرعامل سازمان پخش کنیا نیز بر ضرورت گفت‌وگوی برابر میان تمدن‌ها تأکید کرد و خواستار گسترش تبادلات و همکاری‌های رسانه‌ای میان آفریقا و چین شد. به اعتقاد او، چنین شراکتی می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های مشابه میان دیگر کشورهای جنوب جهانی باشد.
در کنار مسئله بازتاب صدای کشورهای در حال توسعه، تأثیر هوش مصنوعی بر آینده رسانه‌ها نیز از موضوعات محوری اجلاس امسال با عنوان رسانه در عصر هوشمند؛ از اجماع تا عمل است.
امینات نامزا، رئیس رسانه خدمات عمومی مالدیو، در این نشست نسبت به محدودیت حضور کشورهای کوچک در شکل‌دهی به آینده هوش مصنوعی هشدار داد. او گفت بسیاری از مدل‌های هوش مصنوعی با استفاده از داده‌های جوامعی آموزش دیده‌اند که حضور دیجیتالی گسترده‌تری دارند؛ به همین دلیل، ممکن است زبان‌ها، فرهنگ‌ها و واقعیت‌های کشورهای کوچک‌تر و جوامع جزیره‌ای را به‌درستی بازتاب ندهند.
نامزا تأکید کرد کشورهای در حال توسعه و جزیره‌ای باید نه‌تنها در توسعه فناوری هوش مصنوعی، بلکه در تدوین اصول و قواعد حاکم بر آن نیز مشارکت داشته باشند.
در همین راستا، شین‌هوا روز شنبه طرح جهانی رسانه برای توسعه مشترک استانداردهای کاربرد هوش مصنوعی را معرفی کرد. این ابتکار با هدف حفظ اصالت اطلاعات، صیانت از امنیت داده‌ها و رعایت اخلاق حرفه‌ای رسانه‌ای شکل گرفته و قرار است رسانه‌ها و سازمان‌های تخصصی طی حدود دو سال برای تدوین مجموعه‌ای از استانداردهای مشترک همکاری کنند.
ناجه میساوی، مدیرعامل خبرگزاری تونس آفریق پرس، این طرح را گامی از مرحله گفت‌وگو درباره هوش مصنوعی به سوی اقدام مشترک و تدوین قواعد دانست. او تأکید کرد کشورهای جنوب جهانی باید در تعیین استانداردهای این فناوری نقش داشته باشند، نه اینکه صرفاً مصرف‌کننده ابزارهایی باشند که دیگران توسعه داده‌اند.
محمد الیامی، مدیرکل اتحادیه خبرگزاری‌های سازمان همکاری اسلامی نیز ابراز امیدواری کرد این ابتکار به بستری عملی برای تبادل تخصص و تقویت ظرفیت رسانه‌ها تبدیل شود تا سازمان‌های خبری با امکانات و منابع متفاوت بتوانند از استانداردهای مشترک بهره ببرند.
همچنین «اجماع پکن» در این اجلاس به تصویب رسید که بر ضرورت توسعه فراگیر و مسئولانه هوش مصنوعی در صنعت رسانه تأکید دارد. این سند خواستار آن است که دستاوردهای فناوری جدید به سود رسانه‌ها در همه کشورها و در سطوح مختلف توسعه باشد.
نمایندگان رسانه‌ای در این اجلاس همچنین بر همکاری در زمینه آموزش روزنامه‌نگاران، ترجمه با کمک هوش مصنوعی، تولید محتوای چندرسانه‌ای، راستی‌آزمایی اطلاعات و نوآوری در اتاق‌های خبر تأکید کردند. به باور آنان، آینده رسانه در عصر هوش مصنوعی باید علاوه بر برخورداری از فناوری پیشرفته، فراگیر باشد و هیچ کشور و جامعه‌ای را از مشارکت در تحولات این صنعت محروم نکند.
