چین دیگر برای خرید تراشه‌های انویدیا صف نمی‌کشد؛ علت آشفتگی آمریکا چیست؟
خبرگزاری رویترز اخیراً به نقل از منابع مطلع گزارش داد که حدود ۶۰۰ هزار تراشه H200 شرکت انویدیا در هنگ‌کنگ انباشته شده و در انتظار ارسال به سرزمین اصلی چین است، اما طرف چینی هنوز مجوز ورود این تراشه‌ها را صادر نکرده است. اگرچه دولت‌های چین و آمریکا و همچنین شرکت انویدیا هیچ‌یک این گزارش را تأیید نکرده‌اند، انتشار آن باعث نگرانی و آشفتگی برخی محافل آمریکایی شده است.
شماری از کارشناسان اندیشکده‌های آمریکایی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا چین در برابر محصولات انویدیا تا این اندازه محتاط است؛ در حالی که برخی رسانه‌ها مدعی‌اند پکن در واقع با این رویکرد خود را محدود می‌کند.
با نگاهی به واکنش برخی آمریکایی‌ها، به نظر می‌رسد آنها فراموش کرده‌اند چه کسی در ابتدا تحریم‌ها را اعمال کرد. واشنگتن در سال ۲۰۲۲ به بهانه امنیت ملی، محدودیت‌هایی را بر صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین اعمال کرد و بلافاصله پیشرفته‌ترین تراشه‌های انویدیا را در فهرست محصولات ممنوعه برای فروش به این کشور قرار داد.
از آن زمان تاکنون، این محدودیت‌ها به‌تدریج سخت‌گیرانه‌تر شده‌اند. امروزه نه‌تنها شرکت‌های وابسته و زیرمجموعه‌های خارجی شرکت‌های چینی تحریم‌شده مشمول این محدودیت‌ها هستند، بلکه مسیرهای جایگزین دسترسی به قدرت پردازشی پیشرفته، از جمله اجاره خدمات رایانش ابری در خارج از چین، نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند.
برخی سیاستمداران آمریکایی حتی آشکارا تأکید کرده‌اند که نباید هیچ فرصتی برای تنفس در اختیار چین قرار داد و معتقدند حتی تراشه‌هایی با قدرت پردازشی کمتر نیز نباید به این کشور فروخته شوند. اما چرا برخی آمریکایی‌ها هم از خرید تراشه‌های انویدیا توسط چین ناراحت می‌شوند و هم زمانی که پکن تصمیم به نخریدن آنها می‌گیرد، به همان اندازه دچار نگرانی می‌شوند؟
انویدیا زمانی جایگاه مسلطی در بازار تراشه‌های هوش مصنوعی چین داشت. با این حال، دورهای پیاپی محدودیت‌های صادراتی آمریکا، سهم بازار این شرکت در چین را به‌شدت کاهش داده و به حدود ۳۰ درصد سطح قبلی رسانده است. تصمیم واشنگتن برای تسهیل محدودیت‌های صدور مجوز صادرات تراشه‌های H200 به چین، در واقع تلاشی برای یافتن خریدارانی برای محصولاتی است که تولید شده‌اند، اما اکنون دو نسل از پیشرفته‌ترین تراشه‌های موجود عقب‌تر هستند.
با این حال، بازار چین آن‌گونه که واشنگتن انتظار داشت، برای خرید این تراشه‌ها هجوم نیاورده است. انباشته شدن حجم زیادی از تراشه‌ها در شبکه توزیع نیز طبیعتاً فشار بر موجودی کالا و درآمد شرکت‌های مرتبط را افزایش می‌دهد. نهادهای آمریکایی که امیدوار بودند با فروش نسخه‌های محدودشده تراشه‌ها به چین، بخشی از هزینه‌های بازگرداندن صنعت نیمه‌هادی به داخل آمریکا را تأمین کنند، اکنون آشکارا در حفظ آرامش خود با مشکل روبه‌رو شده‌اند.
در پس رویکرد برخی محافل آمریکایی، محاسبات راهبردی عمیق‌تری وجود دارد. آمریکا با فروش تراشه‌های نسبتاً قدیمی به چین، قصد دارد شرکت‌های چینی را همچنان در اکوسیستم فناوری موجود وابسته نگه دارد، روند توسعه تراشه‌های بومی چین را کند کند و شکاف فناورانه‌ای پایدار میان دو کشور ایجاد کند.
آنها ظاهراً تصور می‌کردند که کاهش محدودیت‌ها، موجی از خرید گسترده را در چین به راه خواهد انداخت. اما بازار چین دیگر در شرایطی نیست که ناچار باشد هر محصولی را که آمریکا عرضه می‌کند، خریداری کند.
شرکت‌ها هنگام تأمین تراشه باید پیش از هر چیز به ثبات بلندمدت عرضه، تداوم نقشه راه فناوری و امنیت و قابلیت کنترل زنجیره تأمین توجه کنند. اقدامات طرف آمریکایی در سال‌های اخیر، شیوه تصمیم‌گیری شرکت‌های چینی برای خرید را به‌طور اساسی تغییر داده است. انتظار اینکه این شرکت‌ها خطرات موجود را نادیده بگیرند و بار دیگر خریدهای گسترده خود را از سر بگیرند، با ابتدایی‌ترین اصول منطق تجاری در تضاد است.
در نهایت، این بازار چین نیست که اکنون دچار نگرانی شده است. توسعه صنعت قدرت پردازشی چین در سال‌های اخیر نشان داده که حرکت در مسیری مستقل در حوزه فناوری می‌تواند ظرفیت پردازشی لازم برای تداوم رشد صنعتی را فراهم کند. برخی محافل آمریکایی به‌جای آنکه پیوسته چین را به خرید تراشه‌های آمریکایی ترغیب کنند، بهتر است یک واقعیت اساسی را بپذیرند: چشم‌انداز جهانی صنعت نیمه‌هادی تغییر کرده است.
هرگونه تلاش برای استفاده از ابزارهای کنترل صادرات به‌منظور جلوگیری از پیشرفت فناوری سایر کشورها، در نهایت به زیان خودِ اعمال‌کنندگان این محدودیت‌ها تمام خواهد شد.
