نمایشگاه کانتون؛ بازتاب فرصت‌های جدید تجارت جهانی در توسعه کیفی چین
صد و چهلمین دوره نمایشگاه واردات و صادرات چین (نمایشگاه کانتون یا کانتون فیر) که این هفته در شهر گوانگ‌‌جو افتتاح می‌شود، گواهی روشن بر این واقعیت است که تلاش چین برای دستیابی به رشد نوآورانه و توسعه کیفی، همچنان فرصت‌های تازه‌ای برای جهان به همراه دارد.
نمایشگاه کانتون طی هفت دهه گذشته، همانند پنجره‌ای نمادین عمل کرده؛ درگاهی که از طریق آن جهان با چین آشنا شده و چین نیز ارتباطات خود را با دنیا گسترش داده است. امروزه این نمایشگاه به‌وضوح نشان می‌دهد که دومین اقتصاد بزرگ جهان با ابعاد، گشودگی، پویایی و تاب‌آوری خود، چگونه در دنیایی متلاطم، ثبات و اطمینان خاطر می‌آفریند.
همان‌طور که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری خلق چین، روز چهارشنبه در پیام تبریک خود به این نمایشگاه تأکید کرد، چین در شرایط جدید بین‌المللی آمادگی دارد تا با همکاری همه کشورها از نظام تجاری چندجانبه پاسداری کند، ثبات و پایداری زنجیره‌های تأمین و صنعتی جهان را تضمین نماید، فضای همکاری‌های اقتصادیِ برد-برد را گسترش دهد و به پیشبرد جهانی‌سازیِ فراگیر و سودمند برای همگان کمک کند تا از این طریق، نیروی محرکهای تازه به توسعه و رفاه جهانی تزریق شود.
در نمایشگاه امسال بیش از ۳۲ هزار شرکت حضور دارند که افزون بر ۱۱ هزار مجموعه از آنها در زمره تولیدکنندگان صنایع پیشرفته و تخصصی هستند. همچنین نزدیک به ۶۴ درصد از غرفه‌داران از فناوری‌های نوینی همچون هوش مصنوعی و اینترنت صنعتی بهره می‌برند.
تغییر در ماهیت کالاهای عرضه‌شده در این نمایشگاه، خود گویای تحولات بنیادین اقتصادی است. در حالی که پیش‌تر منسوجات، صنایع دستی و کالاهای مصرفی ارزان‌قیمت بر این رویداد مسلط بودند، اکنون سامانه صوتی و ذخیره‌سازی انرژی، تجهیزات پزشکی هوشمند و «هوش مصنوعی تجسّم‌یافته» خودنمایی می‌کنند. تولیدکنندگان چینی دیگر صرفاً بر سر نیروی کار ارزان رقابت نمی‌کنند، بلکه ملاک رقابت آنها فناوری، پیچیدگی محصول و بهره‌وری صنعتی است.
آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند که این تحول با شتاب در حال پیشروی است. تجارت خارجی چین در سه فصل نخست سال جاری میلادی (بر حسب یوان)، رشد ۱۸.۸ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل ثبت کرد. شاخص قیمت تولیدکننده در ماه سپتامبر ۵ درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت‌های مصرف‌کننده رشد ۰.۹ درصدی داشتند.
آنچه بیش از همه اهمیت دارد، ترکیب هم‌زمان گسترش تجارت، سرمایه‌گذاری در فناوری و تحول توانمندی‌های صنعتی است. تحول در سمت عرضه به ویژه چشمگیر است؛ بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت چین که روز دوشنبه در شانگهای افتتاح شد، بیش از ۳۲۰۰ شرکت از ۲۴ کشور و منطقه را جذب کرد و در آن از نزدیک به ۳۰۰ فناوری و محصول پیشرفته رونمایی می‌شود. شانگهای قصد دارد تا سال ۲۰۲۸، حدود ۵۰۰ کارخانه هوشمند پیشرفته را توسعه داده و ۸ هزار ربات انسان‌نما را در خطوط تولید به کار گیرد.
این اهداف، نشان‌دهنده یک سازوکار اقتصادی مهم هستند. صنعت و زنجیره‌های تأمین گسترده چین، امکان انتقال سریع نوآوری‌ها از آزمایشگاه به مرحله تولید تجاری را فراهم می‌کنند. شبکه‌های متراکم تأمین کنندگان، مهندسان، تولید کنندگان و ارائه دهندگان خدمات لجستیک، هزینه‌های آزمون و افزایش مقیاس تولید را به حداقل می‌رسانند. تولید در مقیاس بزرگ نیز به نوبه خود، تجربه می‌آفریند، هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و منابع مالی لازم را برای نوآوری‌های بعدی تأمین می‌کند.
این روند، چرخه‌ای خودتقویت کننده پدید می‌آورد: پیشرفت‌های فناوری، بهره‌وری تولید را ارتقا می‌دهند؛ بهره‌وری بالاتر، محصولات جدید را مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌سازد؛ و بازار داخلی گسترده، تقاضا و بازخورد لازم را برای اصلاح و بهبود آنها فراهم می‌کند. برآیند این چرخه، پدید آمدن زیست‌بوم (اکوسیستم) صنعتیِ به‌شدت پیشرفته و پیچیده است. این پویایی در محبوبیت روزافزون پدیده «خرید از چین» (China Haul) نیز دیده می‌شود؛ جایی که گردشگران خارجی چمدان‌های خود را از لوازم الکترونیکی، دستگاه‌های هوشمند و کالاهای مدرن چینی پر می‌کنند. محصولاتی که برای بازاری داخلی و به‌شدت رقابتی توسعه یافته‌اند، اکنون در سطح بین‌المللی نیز طرفداران زیادی یافته‌اند و مصرف‌کنندگان چینی به تکامل محصولاتی که شانس موفقیت جهانی دارند، کمک می‌کنند.
این تعاملِ پویای میان عرضه و تقاضا، همان نقطه‌ای است که بازار چین را متمایز می‌سازد. سیستم صنعتی چین به کسب‌وکارهای خارجی فرصت‌هایی ارزشمند برای تأمین قطعات، توسعه فناوری و تولید کارآمد ارائه می‌دهد؛ بازار مصرف آن فرصتی برای فروش محصولات و خدمات فراهم می‌آورد؛ و زیست‌بوم نوآوری آن، زمینه‌ساز مشارکت و سرمایه‌گذاری است.
سیر دگرگونی نمایشگاه کانتون نشان می‌دهد که چین دسترسی گسترده به سیستم اقتصادی کارآمد خود را در اختیار جهانیان قرار می‌دهد؛ سیستمی که در آن نوآوری، تولید و مصرف به شکلی هم‌افزا یکدیگر را تغذیه می‌کنند. همان‌طور که لی چیانگ، نخست‌وزیر چین، در سخنرانی افتتاحیه این نمایشگاه مطرح کرد، چینی که روزبه‌روز بازتر، نوآورتر و قابل‌اعتمادتر می‌شود، فرصت‌های جدید، محرکهای رشد تازه و اطمینان بیشتری برای جهان به ارمغان خواهد آورد.
