چین چگونه بزرگ‌ترین نظام مراقبت‌های بهداشتی جهان را ساخته است؟
شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری خلق چین، طی دسامبر ۲۰۱۴ و در جریان بازدید از شهرک شی‌یه در استان جیانگ‌سو، واقع در شرق چین، گفت: ما باید تمرکز خدمات سلامت را به سطح جوامع محلی منتقل کنیم، منابع پزشکی بیشتری را به این مناطق اختصاص دهیم و دسترسی برابر به خدمات عمومی پایه را در مناطق شهری و روستایی گسترش دهیم.
او افزود که هدف از این اقدام، ارائه خدمات بهداشت عمومی و مراقبت‌های پزشکی پایه به مردم به شیوه‌ای ایمن، کارآمد، در دسترس و مقرون‌به‌صرفه است. این رویکرد همچنین با هدف رسیدگی مؤثر به مشکلات و هزینه‌های سنگینی دنبال می‌شود که مردم هنگام دسترسی به خدمات درمانی در محل زندگی خود با آن مواجه هستند.
از زمان برگزاری هجدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین در اواخر سال ۲۰۱۲، این حزب سلامت مردم را در اولویت راهبردی خود قرار داده و تصمیم مهمی برای اجرای طرح چین سالم در سراسر کشور اتخاذ کرده است.
نتایج این اقدامات در آمار و ارقام به‌خوبی دیده می‌شود. در سال ۱۹۴۹، هم‌زمان با تأسیس جمهوری خلق چین، میانگین امید به زندگی در این کشور ۳۵ سال بود. بر اساس داده‌های کمیسیون ملی بهداشت چین، این رقم تا سال ۲۰۲۵ به ۷۹.۲۵ سال افزایش یافته است. نرخ مرگ‌و میر نوزادان به ۳.۸ مورد در هر هزار تولد زنده کاهش پیدا کرده و نرخ مرگ‌ومیر مادران نیز به ۱۳.۴ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده رسیده است. همچنین، نرخ مرگ ومیر ناشی از بیماری‌های مزمن عمده در افراد زیر ۷۰ سال به ۱۳.۸ درصد کاهش یافته است.
چین همچنین بزرگ‌ترین نظام تأمین خدمات مراقبت‌های بهداشتی پایه در جهان را ایجاد کرده است. به گفته کمیسیون ملی بهداشت، بیش از ۱.۱ میلیون بیمارستان و درمانگاه در مناطق شهری و روستایی این کشور فعالیت می‌کنند. خدمات پزشکی پایه به ۱.۴ میلیارد نفر ارائه می‌شود و بیش از ۹۰ درصد جمعیت در فاصله حداکثر ۱۵ دقیقه‌ای از یک مرکز درمانی زندگی می‌کنند.
یکی از ویژگی‌های برجسته نظام خدمات درمانی چین، تأکید بر مراقبت‌های اولیه بهداشتی است. بر اساس گزارش کمیسیون ملی بهداشت، در سال ۲۰۲۵، درمانگاه‌های محلی و بیمارستان‌ها به ۵.۶۵ میلیارد مراجعه سرپایی رسیدگی کردند که ۵۳ درصد از کل مراجعات سرپایی در سراسر کشور را شامل می‌شد.
وانگ هوفنگ، مدیر مرکز اصلاح و توسعه مراقبت‌های بهداشتی در دانشکده مدیریت و سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه رن‌مین، گفت تأکید بر مراقبت‌های اولیه بازتاب‌دهنده دیدگاه راهبردی شی جین‌پینگ با توجه به جمعیت عظیم کشور و نابرابری در سطح توسعه مناطق مختلف آن است.
اشتراک‌گذاری منابع نیز یکی دیگر از ویژگی‌های مهم مراقبت‌های اولیه به شمار می‌رود. طبق گزارش کمیسیون ملی بهداشت، بیش از ۸۰ درصد شهرستان‌های چین مراکز مشترکی برای تصویربرداری پزشکی، نوار قلب و آزمایش‌های آزمایشگاهی راه‌اندازی کرده‌اند که به بیش از ۳۳۰ میلیون نفر خدمات ارائه داده‌اند. در عمل، بیمار می‌تواند در درمانگاهی در یک شهرک کوچک آزمایش بدهد و نتیجه آن را برای تشخیص بیماری به متخصصی در بیمارستان شهرستان ارائه کند. نتایج آزمایش‌ها در سایر مراکز درمانی که بیمار به آن‌ها مراجعه می‌کند نیز معتبر و قابل پذیرش است. این رویکرد، باور دیرینه‌ای را تغییر داده است که بر اساس آن، انجام معاینات دقیق پزشکی مستلزم سفرهای طولانی به شهرهاست.
فناوری به تنهایی کافی نیست و نیروی انسانی نیز باید همگام با آن توسعه یابد. این منابع و کارکنان آموزش‌دیده بیشتری را به بخش مراقبت‌های اولیه در سراسر کشور اختصاص داده است. بر اساس آمار کمیسیون ملی بهداشت، شمار کارکنان حوزه مراقبت‌های اولیه بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته است.
چین علاوه بر نزدیک کردن خدمات و منابع پزشکی به محل زندگی مردم، برای مقرون‌به‌صرفه کردن هزینه‌های درمان نیز تلاش کرده است. طبق گزارش اداره ملی امنیت مراقبت‌های بهداشتی، بیش از ۱.۳ میلیارد نفر تحت پوشش بیمه پایه درمانی قرار دارند و نرخ پوشش بیمه در سطح حدود ۹۵ درصد تثبیت شده است. هماهنگی بهتر میان بخش‌های بهداشت و درمان، بیمه و سیاست‌گذاری دارویی نیز به کاهش سهم پرداخت مستقیم بیماران از جیب خود به ۲۷.۱ درصد از کل هزینه‌های سلامت کمک کرده است.
بر اساس گزارش کمیسیون ملی بهداشت، فهرست ملی داروهای ضروری چین اکنون شامل ۷۹۴ قلم داروست که ۷۱ درصد از کل حجم داروهای مصرفی در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های دولتی کشور را تشکیل می‌دهند.
مجموع این اقدامات نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین نظام مراقبت‌های بهداشتی جهان چگونه عمل می‌کند: خدمات درمانی در سطح محلی ارائه می‌شوند، تخصص پزشکی از طریق به‌اشتراک‌گذاری منابع در دسترس قرار می‌گیرد و هزینه‌‌ها با اتکا به پوشش گسترده بیمه و دسترسی به داروهای ضروری کنترل می‌شوند.
این نظام در سطح بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته و سازمان جهانی بهداشت، چین را در زمره کشورهای پیشرو در زمینه سلامت مادران و کودکان قرار داده است.
