چین و اتحادیه اروپا در مسیر مهار اختلافات تجاری؛ تأکید بر همکاری و منافع متقابل
دومین نشست سازوکار رایزنی تجاری و سرمایه‌گذاری چین و اتحادیه اروپا در روزهای 8 و 9 اکتبر (16 و 17 مهر) در پکن برگزار شد؛ نشستی که در آن دو طرف ضمن بررسی پیشرفت‌های حاصل‌شده در روابط اقتصادی، بر ضرورت حفظ تجارت باثبات و متوازن، مدیریت اختلافات از طریق گفت‌وگو و پایبندی به قواعد سازمان تجارت جهانی تأکید کردند.
در این نشست، نمایندگان چین و اتحادیه اروپا درباره مجموعه‌ای از مسائل تجاری و سرمایه‌گذاری به گفت‌وگوهای سازنده پرداختند و بر سر 16 مورد توافق مشخص، از جمله توازن تجاری و سرمایه‌گذاری، کنترل صادرات، حقوق مالکیت فکری و اصلاحات سازمان تجارت جهانی، به تفاهم رسیدند. دو طرف همچنین بیانیه‌ای مشترک صادر کردند و این نشست را گامی در مسیر تداوم رایزنی‌ها و تقویت همکاری‌های اقتصادی دانستند.
این گفت‌وگوها در شرایطی برگزار شد که اقتصاد جهانی با فشارهای فزاینده و گسترش سیاست‌های حمایت‌گرایانه مواجه است. توافق‌های حاصل‌شده می‌تواند با روشن‌تر کردن انتظارات و کاهش ابهام‌های تجاری، به ثبات بیشتر فضای فعالیت شرکت‌های چینی و اروپایی کمک کند. اهمیت این روند از آن جهت است که دو طرف، با وجود اختلاف‌نظرها، همچنان از ظرفیت گفت‌وگو برای مدیریت مسائل مشترک برخوردارند.
تجارت دوجانبه؛ پیوندی فراتر از رقابت
چین و اتحادیه اروپا از شرکای اصلی تجاری یکدیگر به شمار می‌روند و روابط اقتصادی آن‌ها طیف گسترده‌ای از صنایع، از خودروسازی و انرژی‌های نو گرفته تا زیست‌پزشکی و ماشین‌آلات را در بر می‌گیرد. پیوندهای عمیق زنجیره‌های تأمین و مکمل بودن بخشی از توانمندی‌های صنعتی دو طرف، باعث شده است که تحولات اقتصادی در هر یک از این دو بازار بر دیگری نیز تأثیر بگذارد.
بر اساس آمار ارائه‌شده، حجم تجارت کالا میان چین و اتحادیه اروپا در سال 2025 به 828.11 میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل 5.4 درصد افزایش داشت.
مجموع سرمایه‌گذاری‌های دوجانبه نیز از 280 میلیارد دلار فراتر رفته و روند مبادلات در سال جاری میلادی نیز ادامه یافته؛ به‌طوری که تجارت کالایی دو طرف در نیمه نخست سال2026 با رشد14.2 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به 447.88 میلیارد دلار رسید.
این ارقام نشان می‌دهد که روابط اقتصادی دو طرف، با وجود اختلافات سیاسی و تجاری، همچنان از ظرفیتی قابل‌توجه برخوردار است. با این حال، نحوه مدیریت رقابت صنعتی و نگرانی‌های مربوط به دسترسی به بازار، از مسائل مهمی است که آینده این روابط را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
اختلاف بر سر حمایت‌گرایی و کاهش ریسک
یکی از محورهای اصلی بحث درباره روابط اقتصادی چین و اروپا، استفاده از سیاست‌های حمایتی و مفهوم کاهش ریسک در تجارت و سرمایه‌گذاری است. چین معتقد است گسترش محدودیت‌های تجاری، سیاسی‌سازی مسائل اقتصادی و تعمیم ملاحظات امنیت ملی به حوزه‌های گسترده‌تر، می‌تواند رقابت عادلانه را تضعیف و زنجیره‌های تأمین جهانی را با اختلال مواجه کند.
از این دیدگاه، تلاش برای محدود کردن رقابت خارجی به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات ساختاری صنایع اروپا را برطرف کند. در همین زمینه، تحلیل‌هایی در رسانه‌های اقتصادی غربی، از جمله اکونومیست، بر ضرورت تمرکز اروپا بر مشکلات داخلی و تقویت توان رقابتی صنایع خود تأکید کرده‌اند. برخی از رهبران تجاری اروپا نیز معتقدند بهبود رقابت‌پذیری به اصلاحات داخلی نیاز دارد و نباید صرفاً از طریق محدود کردن رقبای خارجی دنبال شود.
چین همچنین بر این باور است که وابستگی متقابل اقتصادی لزوماً به معنای تهدید نیست و همکاری با بازار چین می‌تواند برای صنایع اروپایی، به‌ویژه در حوزه گذار سبز، نوآوری علمی و فناوری و توسعه زنجیره‌های تأمین، فرصت ایجاد کند. اتاق بازرگانی آلمان در چین نیز پیش‌تر بر این نکته تأکید کرده است که تجربه طولانی شرکت‌های آلمانی در بازار چین، به تقویت توان رقابتی و گسترش فعالیت‌های جهانی آن‌ها کمک کرده است.
آینده روابط در گرو گفت‌وگو و قواعد مشترک
در شرایطی که یکجانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی بر تجارت بین‌المللی فشار وارد می‌کند، چین و اتحادیه اروپا بر حمایت از نظام تجاری چندجانبه مبتنی بر قواعد و ضرورت اصلاح و نوسازی سازمان تجارت جهانی تأکید دارند.
دستاوردهای نشست پکن نشان می‌دهد که رایزنی‌های مستمر می‌تواند راهی برای مدیریت اختلافات و کاهش عدم قطعیت در روابط اقتصادی باشد. با این حال، تبدیل توافق‌های اعلام‌شده به نتایج پایدار، به اجرای تعهدات و آمادگی دو طرف برای رسیدگی به نگرانی‌های متقابل بستگی دارد.
چین اعلام کرده است که آماده است از طریق مشورت‌های مستمر، احترام متقابل و پایبندی به قواعد سازمان تجارت جهانی، همکاری با اتحادیه اروپا را ادامه دهد. تقویت این روند می‌تواند زمینه‌ساز فرصت‌های تجاری تازه، افزایش تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین و حمایت از ثبات اقتصاد جهانی باشد.
