نمایشگاه کتاب فرانکفورت؛ روایت تازه ناشران چینی از فرهنگ و جامعه چین به جهان
نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت در این دوره به بستری برای معرفی تاریخ، فرهنگ، جامعه و سبک زندگی پویا و در حال تحول چین به مخاطبان جهانی بدل شده است. ناشران چینی با حضوری پررنگ در این رویداد می‌کوشند تا از مسیر کتاب، ترجمه و گفت‌وگوی مستقیم با فعالان صنعت نشر دنیا، سطح آگاهی و شناخت جهانی از چین را ارتقا داده و مناسبات همکاری خود را با ناشران بین‌المللی توسعه دهند.
نزدیک به ۱۷۰ مرکز و مؤسسه انتشاراتی چینی در این رویداد پنج‌روزه شرکت دارند و برنامه‌ریزی شده تا در طول آن حداکثر ۵۵ رویداد مختلف برگزار کنند. این رویدادها مواردی چون نشست‌های تخصصی، رایزنی‌های حق نشر (کپی‌رایت)، جلسات امضای کتاب و رونمایی از تازه‌های نشر را شامل می‌شود.
حضور جدی و چشمگیر ناشران چینی دربزرگ‌ترین رویداد کتاب جهان، نشان‌دهنده رغبت روزافزون مخاطبان بین‌المللی به درک بهتر چین و فرهنگ آن است؛ علاقه‌ای که به گفته برخی از فعالان عرصه نشر، در میان کشورهای عربی نیز سیری صعودی دارد.
محمد الخطیب، مدیرعامل انتشارات «دیجیتال فیوچر» در لبنان اشاره کرد که چین در نقاط مختلف جهان و به‌ویژه در جوامع عربی، بیش از گذشته شناخته شده است.
او با تاکید بر پیشینه‌ها و وجوه مشترک فرهنگی میان چین و دنیای عرب گفت که داستان‌های چینی برای خوانندگان عرب جذابند، چرا که دو طرف از ارزش‌های یکسانی پیروی می‌کنند. به باور الخطیب، مفاهیمی چون احترام به خانواده، اهمیت به زندگی و حرمت والدین از جمله محورهایی است که زمینه درک عمیق‌تر فرهنگ چین را برای مخاطبان عرب فراهم می‌سازد.
کریستینا وروم‌وانگ، مدیر آلمانی مؤسسه کنفوسیوس فرانکفورت نیز بر این باور است که مطالعه کتاب یکی از بهترین روش‌ها برای شناخت واقعی چین به شمار می‌رود؛ به‌خصوص برای افرادی که دوست چینی ندارند یا امکان ارتباط و آشنایی مستقیم با مردم این کشور برایشان مهیا نشده است.
وی این نظر را در رویدادی با عنوان «گزیده آثار کلاسیک؛ شاهکارهای ادبی چین» مطرح کرد؛ برنامه‌ای که به همت شرکت تجارت بین‌المللی کتاب چین تدارک دیده شد و طی آن چندین ناشر مطرح چینی جدیدترین آثار برجسته خود را معرفی کردند.
این گستره از آثار، از ادبیات داستانی گرفته تا پژوهش‌های آکادمیک را در بر می‌گیرد و نمایانگر ابعاد و پویایی ادبیات امروز چین است. وروم‌وانگ ادبیات را پیوندی حقیقی میان زبان و فرهنگ دانست که فرهنگ از طریق آن نمود و انعکاس می‌یابد. به گفته او، پروژه «گزیده ادبیات» مسیر تازه‌ای را برای آشنایی مخاطبان اروپایی با آثار ارزشمند چینی گشوده است.
راه‌های تازه معرفی فرهنگ چین
غرفه گروهی ناشران چینی در نمایشگاه فرانکفورت صرفاً به ارائه کتاب محدود نمی‌شود، بلکه عناصر و نمادهای فرهنگی و دستاوردهای نشر دیجیتال نیز در آن سهم بالایی دارند.
عروسک‌های پاندا از جاذبه‌های محبوب این غرفه هستند که توجه بازدیدکنندگان زیادی را جلب می‌کنند. الکساندر بی. ووگله، از اهالی برلین، پس از دریافت یک عروسک پاندا به عنوان هدیه گفت این حیوان دوست‌داشتنی بدون هیچ کلامی، محبت مردم را جلب می‌کند. او تصمیم داشت این عروسک را به دخترِ خواهرزاده‌اش بدهد تا او از همان دوران کودکی حس صمیمیت بیشتری نسبت به چین پیدا کند.
در کنار این نمادهای سنتی، محصولات نشر دیجیتال و بازی‌های ویدئویی شرکت «هویوورس» نیز توجه بسیاری از بازدیدکنندگان را به خود جلب کرده است. یکی از نمایندگان این شرکت خاطرنشان کرد که بازی‌های رایانه‌ای می‌توانند مدخلی جذاب و تازه برای ورود مخاطبان به جهان فرهنگ باشند.
به گفته او، کاربران حین بازی با المان‌ها و نمادهای سنت‌های فرهنگی آشنا می‌شوند و همین تجربه اولیه ممکن است آن‌ها را به مطالعه کتاب، تماشای اجراهای هنری سنتی و کشف ریشه‌های واقعی این فرهنگ‌ها در جهان واقعی ترغیب کند.
هدف از این دست رویکردها، خلق مسار و جریانی پیوسته از تجربه‌های فضای مجازی به سمت درک عمیق‌تر فرهنگی است؛ مسیری که قادر است کتاب، هنرهای نمایشی، ابزارهای سرگرمی دیجیتال و رویدادهای فرهنگی حضوری را به یکدیگر پیوند دهد.
حضور فعال ناشران چینی در نمایشگاه فرانکفورت حاکی از آن است که معرفی فرهنگ چین دیگر منحصر به کتاب‌های چاپی نیست، بلکه ترکیبی متوازن از ادبیات، نمادهای فرهنگی و فن‌آوری‌های روز دیجیتال برای برقراری ارتباط با مخاطبان در سراسر جهان به کار گرفته می‌شود.
