هشدار درباره جاهطلبی فضایی آمریکا؛ ماه در آستانه تبدیل شدن به میدان رقابت تسلیحاتی
سناریوی قدیمی تقابل بلوکها در زمین، اکنون از سوی ایالات متحده در فضای میان زمین و ماه (فضای سیسلونار) در حال تکرار است.
به گزارش آسوشیتدپرس، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، روز چهارشنبه صراحتا اعلام کرد که نیروهای آمریکایی باید نهتنها برای نبرد در مدار زمین، بلکه برای جنگ در اطراف ماه نیز آماده شوند. کین در ادامه مدعی شد که ارتش آمریکا باید از هماکنون خود را با شرایط جدید سازگار کند تا «برای جنگیدن، تابآوری و پیروزی… از بستر دریا گرفته تا فضای میان زمین و ماه» آماده باشد.
گنجاندن صریح محدوده اطراف ماه در تعریف میدان نبرد، در کنار اذعان علنی واشنگتن دو روز پیش از آن درباره استقرار تسلیحات فضایی در مدار، پیامی بسیار تهاجمی و خطرناک از سوی مقامهای ارشد نظامی آمریکا ارسال میکند.
ایالات متحده پیشتر در سال ۲۰۱۹ به طور رسمی «نیروی فضایی» را تأسیس کرد. این کشور در سال ۲۰۲۵ نیز از برنامه دفاع موشکی فضاییمحور «گنبد طلایی» رونمایی کرد؛ طرحی که لقب «جنگ ستارگان ۲.۰» را به خود گرفته است. گرگوری گگنون، فرمانده نیروهای عملیاتی نیروی فضایی آمریکا، با این استدلال که «دشمنان بالقوه به دنبال گسترش جنگ به فضا بودهاند»، از توسعه توانمندیهای فضایی کشورش دفاع کرد. چنین استدلالهایی نمونه آشکاری از ضربالمثل «دزد فریاد میزند: دزد را بگیرید» است.
ایالات متحده بهعنوان یکی از امضاکنندگان «پیمان فضای ماورای جو» که در سال ۱۹۶۷ تصویب شد، باید به روح این پیمان پایبند بماند. بر اساس این پیمان، اجرام آسمانی مانند ماه باید «صرفاً برای اهداف صلحآمیز» مورد استفاده قرار گیرند، استقرار سلاحهای هستهای در فضا ممنوع است و کشورها در قبال «خسارات ناشی از اشیای فضایی خود» مسئولیت دارند.
با این حال، واشنگتن در تأسیس یک نیروی فضایی مستقل پیشقدم شده، استقرار تسلیحات تهاجمی فضایی را بهطور علنی تأیید کرده و بهصورت مستمر مفاهیم عملیاتی خود را به سمت مدار ماه گسترش داده است. این عبورهای مکرر از خطوط قرمز مقرراتی، نظام حکمرانی بر فضای ماورای جو را بهشدت تضعیف میکند.
در پسِ بزرگنمایی تهدیدهای خارجی از سوی آمریکا، ملاحظات واقعی مربوط به بودجه داخلی نیز نهفته است. به گفته کارشناسان، سال مالی جدید آمریکا از اول اکتبر آغاز میشود و بودجه دفاعی پیشنهادی برای سال مالی ۲۰۲۷ به رقم بیسابقه ۱.۵ تریلیون دلار میرسد؛ رقمی که هماکنون در کنگره بحثهای گستردهای درباره آن جریان دارد. یکی از اهداف اصلی اظهارات کین درباره خطرات نبرد فضایی در مدار زمین و ماه، بزرگنمایی تهدیدهای خارجی، به دست آوردن سهم بیشتری از بودجه نظامی از کنگره و هموار کردن مسیر تصویب بودجههای کلان دفاعی است. «تهدیدهای ناشی از رقبا» تنها شعارهای ظاهری هستند، در حالی که هدف واقعی تأمین بودجه است.
ایالات متحده با تکیه بر محاسبات راهبردی دوگانه در عرصههای داخلی و بینالمللی، به دنبال دستیابی به هژمونی نامحدود در فضا است. واشنگتن همزمان با گسترش «نیروی فضایی» خود، قصد دارد سامانههای تسلیحاتی جدید و متنوعی را در فضا مستقر کند و عرصه کاوشهای فضایی دوردست را به خط مقدم رقابت نظامی میان قدرتهای بزرگ تبدیل سازد. ماجراجویی نظامی آمریکا بدون تردید به تشدید رقابت تسلیحاتی جهانی در فضا دامن خواهد زد.
اگر فضای میان زمین و ماه به صحنه رویارویی تبدیل شود، هیچ کشوری نخواهد توانست از داراییهای فضایی خود در برابر آسیبها محافظت کند. با شعلهور شدن رقابت تسلیحاتی، تمام جهان با ویرانیها و خطرات ناشی از جنگ روبهرو خواهد شد.
سفر بشر به فضا ریشه در پیشرفتهای علمی دارد و نباید به عرصهای برای رقابت قدرتهای بزرگ و انبار باروت تبدیل شود. ایالات متحده با چالشهای متعدد در حوزه حکمرانی مواجه است، اما بهجای تلاش برای حل مشکلات داخلی خود، به رقابت تسلیحاتی دامن میزند و حتی فضای میان زمین و ماه را به سمت نظامیگری سوق میدهد. چنین رویکردهای هژمونطلبانه و افراطی، خطر بیثباتی را در سراسر جهان گسترش میدهند.
فضا ملک شخصی هیچ کشوری نیست و مدار ماه قطعاً نباید به میدان نبرد بعدی تبدیل شود. توقف دامن زدن به توهمات جنگ فضایی و بازگشت به مسیر کاوشهای صلحآمیز در فضای بیرونی، به نفع تمام بشریت خواهد بود.
