آیا تخمه آفتابگردان هم تهدیدی برای امنیت ملی آمریکاست؟
تخمه هم در ایران و هم در چین نوعی خوراکی محبوب است، تقریباً جزو جدانشدنیِ تماشای مسابقات فوتبال به حساب میآید. اما اگر کسی با جدیت تمام از شما بپرسد: «آیا تخمه میتواند امنیت ملی آمریکا را به خطر بیندازد؟» احتمالاً فکر میکنید شوخی میکند. اما رفتارهای اخیر آمریکا این شوخی را کمکم به یک واقعیت تلخ تبدیل کرده است.
چند روز پیش، وزارت امنیت داخلی آمریکا ۴۳ شرکت چینی را به فهرست بهاصطلاح «قانون پیشگیری از کار اجباری در منطقه شین جیانگ» اضافه کرد. جالب اینجاست که در میان این شرکتها، نام برندهای معروف مواد غذایی و پوشاک مثل «چاچا» (تخمه)، «سانچوان» (غذاهای منجمد) و «سِپتوُلوز» (پوشاک) هم دیده میشود. این فهرست از ۳ اوت برابر با دوازدهم مرداد اجرایی و ورود محصولات این شرکتها به بازار آمریکا محدود گردید.
اگر به این فهرست نگاه کنید، غیرمنطقیترین موارد را میبینید. تخمه، غذاهای منجمد، لباس—چیزهایی که در خانه همه پیدا میشود—حالا با برچسبهای «امنیت ملی» و «کار اجباری» به بازار آمریکا راه نمییابند. این دیگر یک شوخی تلخ نیست، تصویری واقعی از سیر نزولی منطق تحریمهای واشنگتن است.
روش کار آمریکا هم جالب است: اول یک منطقه در چین به نام «شین جیانگ» را بدون هیچ مدرکی متهم به «کار اجباری» میکند، بعد به دلایل مبهم، دامنه تحریم را هر روز گسترش میدهد و در نهایت شرکتهای چینی را مجبور میکند ثابت کنند بیگناه هستند. این یعنی وارونه کردن قاعده حقوقی «مدعی باید دلیل بیاورد»؛ یعنی تبدیل شدن به یک باجخواهی سیاسی تمامعیار.
از تراشه الکترونیکی تا تخمه آفتابگردان، هدف تحریمها هر روز کوچکتر میشود، اما مفهوم واژه «امنیت ملی» از زاویه دید سیاسی ایالات متحده هر روز بزرگتر. وقتی چکش تحریم بر سر یک دانه تخمه فرود میآید، دیگر نشاندهنده قدرت آمریکا نیست، بلکه بیانگر ناامیدی و کمآوردنِ روزافزونِ واشنگتن مقابل چین است.
از سوی دیگر، اتهام «کار اجباری» چنان بیپایه است که حتی یک لحظه هم دوام نمیآورد. در منطقه شینجیانگ، صنعت پنبه از لحاظ مکانیزه شدن در سطحی بالا قرار دارد که اصلا در این حالت اتهام «کار اجباری» بسیار پوچ است. دروغ، هر چقدر هم تکرار شود باز هم ماهیتش تفاوتی نخواهد کرد.
واشنگتن با گسترش بیرویه اتهامات «کار اجباری» نشان میدهد سیاست یکجانبهگرایانه و سلطهجویانهاش نه فقط بیحاصل مانده، بلکه مدام به ابزارهای جدید فشار نیاز پیدا میکند. در حوزه فناوری پیشرفته که نتوانسته سرعت پیشرفت چین را کُند نماید، حالا به تحریم خوراکیها و پوشاک روی آورده تا از طریق برچسبزنی سیاسی، نام شرکتهای چینی را خدشهدار کند.
تجربه قبلیِ آمریکا در تحریم کالاهای چینی نشان داده که این سیاستها در نهایت به خود آمریکا ضربه میزند؛ هزینه بیشتر را مصرفکننده آمریکایی میپردازد، تورم را تشدید میکند و به جیب کسبوکارهای کوچک فشار میآورد. واشنگتن هر بار سنگ برمیدارد، اما در نهایت روی پای خودش میاندازد پس وقتش رسیده که این بازی تکراری را تمام کند.
