ویدئوی امداد سیل و روایتی درخشان از الگوی حکمرانی چین
ماه جولای، آغاز اوج فصل بارندگیهای تابستانی در چین است. در پی تأثیر متوالی توفانهای گرمسیری «میساک» و «باوی»، بارندگیهای شدید در حوضه رودخانههای مروارید و یانگتسه رخ داد و سطح آب رودخانهها در بسیاری از مناطق از خط هشدار فراتر رفت و وضعیت کنترل سیلاب را وارد مرحلهای بحرانی کرد.
در همین شرایط، ویدئویی که توسط دانش آموزان یکی از دبیرستانها با تلفن همراه ضبط شده بود، بهطور گسترده در شبکههای اجتماعی چین منتشر شد. این ویدئو با وجود کیفیت معمولی و لرزش دوربین، به دلیل ثبت صحنههای واقعی امدادرسانی در مجتمع آموزشی شیجیانگ در شهر گویگانگ، منطقه خودمختار گوانگشی، مورد توجه گسترده قرار گرفت و به پنجرهای برای مشاهده شیوه عملکرد جامعه چین تبدیل شد.
آنچه این ویدئو را تأثیرگذار میکند، تنها تصاویر سیلاب نیست، بلکه نمایش نوعی نظم و انسجام اجتماعی است. زمانی که سیلاب دبیرستان را دربر گرفت و بیش از ۱۰ هزار معلم و دانش آموز در محاصره آب قرار گرفتند، در تصاویر خبری از هرجومرج و وحشت دیده نمیشود. نور تلفنهای همراه در راهروها، معلمانی که تا زانو در آب ایستاده و نظم را حفظ میکنند و والدینی که بیرون از محدوده سیلاب بهطور خودجوش در انتقال کمکها مشارکت دارند، همگی نشاندهنده همبستگی و اعتماد عمومی هستند.
این نظم از اجبار ناشی نمیشود، بلکه بر این باور استوار است که نیروهای امدادی در راهاند و سازوکارهای مدیریت بحران در حال انجام وظیفه هستند. چنین آرامشی در میانه بحران، سرمایهای ارزشمند برای هر جامعه به شمار میرود.
یکی از پربازدیدترین صحنههای این ویدئو، واکنش امدادگران در لحظات سخت است. سربازان جوان بلافاصله پس از دریافت مأموریت وارد منطقه سیلاب شدند. زمانی که موتور قایق امدادی از کار افتاد، آنها بدون درنگ وارد آب شدند و با تکیه دادن شانههای خود به قایق، آن را قدمبهقدم به سمت منطقه امن هدایت کردند. در این تصاویر، خبری از شعارهای پرطمطراق نیست؛ تنها آب گلآلود، تلاش امدادگران و هماهنگی یک سیستم گسترده دیده میشود.
در خط مقدم، نیروهای امدادی مشغول عملیات هستند، در پشت صحنه تجهیزات و اقلام امدادی بهسرعت توزیع میشود، نیروهای محلی وارد عمل میشوند و تیمهای امدادی از دیگر مناطق نیز شبانه به محل حادثه اعزام میشوند. این توانایی در تبدیل فداکاری فردی به کارآمدی جمعی، یکی از عوامل اصلی مدیریت بحرانهای بزرگ به شمار میرود.
در بخش نظرات این ویدئو نیز برخی پیامهای پربازدید، بازتابدهنده نگاه مردم به این حادثه بود. یکی از کاربران نوشت: «این همان معنای واقعی “یکسو مصیبت، هشتسو یاری” است؛ ارتش آزادیبخش پشتوانه محکم ماست.» کاربر دیگری نیز نوشت: «این سیل برای بچه هایی که آن را تجربه کردند، یک درس بزرگ زندگی بود و ارزشهای درست را به آنها آموخت.» این دیدگاهها نشان میدهد که این عملیات تنها یک امدادرسانی نبود، بلکه تجربهای اجتماعی در زمینه اعتماد عمومی به شمار میرفت. بچه هایی که در دل بحران حضور نیروهای امدادی را دیدند، اعتماد به نظام امدادرسانی را از نزدیک تجربه کردند و این اعتماد، یکی از مهمترین پایههای جامعه مدرن محسوب میشود.
در دنیای امروز که با نااطمینانیهای فراوان روبهرو است، شکلگیری اعتماد عمومی کار آسانی نیست. این اعتماد حاصل عملکرد مستمر در زندگی روزمره و تحقق وعدهها در زمان بحران است. لحظهای که بچه گان از بالکن ساختمان رسیدن نیروهای امدادی را دیدند، تنها شاهد یک عملیات نجات نبودند، بلکه عملی شدن اصل «اولویت حفظ جان انسانها» را مشاهده کردند. این تجربه مستقیم، ترس را کاهش داد، همبستگی را تقویت کرد و ارزشی فراتر از هر آموزش نظری داشت.
انتشار گسترده این ویدئو، به اعتقاد برخی ناظران، نمونهای عینی از شیوه حکمرانی چین را به نمایش گذاشت. بدون نمایش آسمانخراشها یا ارائه آمارهای اقتصادی، این تصاویر توانایی نظام مدیریت بحران را در شرایط فشار نشان داد. این توانایی در هماهنگ کردن سریع نیروهای مختلف اجتماعی و تبدیل شعار «نجات جان انسانها» به اقدام عملی نمایان شد. این ویدئو بیش از آنکه یک نمایش رسانهای باشد، تصویری از رویکردی است که حفظ جان انسانها را در مرکز تصمیمگیری قرار میدهد.
