فجایع زیست محیطی؛ هدیه ترامپ به خاورمیانه

از زمان آغاز سومین هفته از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، تلفات و خسارات ناشی از آن همچنان در حال افزایش است. علاوه بر تلفات انسانی، خسارات مالی و افزایش شدید قیمت نفت، محیط زیست نیز قربانی زیاده خواهی آمریکا شده است.

علیرغم خویشتنداری ایران از اقدام منجر به آسیب به محیط زیست منطقه ، آمریکا و اسراییل در تلاش برای هدیه دادن آلودگی هوا به مردم ایران و‌ کشورهای منطقه هستند.

تلاشی مذبوحانه که با ادامه اقتدار و مقابله جدی ایران با این حملات ، بزودی شکست خواهد خورد و محیط زیست منطقه از لوث دخالتهای نظامی آمریکا و اسراییل پاک خواهد شد .

بارش باران سیاه بر فراز تهران در پی بمباران انبارهای نفت توسط اسرائیل و انتشار فزاینده کربن ناشی از تجمع کشتی‌ها و هواپیماهای جنگی آمریکا در خاورمیانه و بسیاری آسیب‌های دیگر، همگی به محیط زیست منطقه و جهان آسیب‌هایی می‌زنند که در کوتاه‌مدت جبران‌ناپذیر است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در ایکس نوشت: حمله به تأسیسات ذخیره نفت “منجر به آزاد شدن مواد خطرناک و سمی در هوا، مسمومیت غیرنظامیان، تخریب محیط زیست و ایجاد تهدید جدی برای جان مردم شده است.”

هلال احمر ایران هشدار داد که انفجار تأسیسات ذخیره نفت می‌تواند منجر به ورود مقادیر زیادی هیدروکربن‌های سمی، سولفیدها و اکسیدهای نیتروژن به جو و ابرها شود. این آلاینده‌های جوی “بارش‌ها را بسیار خطرناک و به شدت اسیدی” می‌کنند و این باران اسیدی می‌تواند پوست را بسوزاند و به ریه‌ها آسیب جدی وارد کند.

جان بالمس، استاد افتخاری برکلی دانشگاه کالیفرنیا و متخصص بهداشت محیط زیست گفت: ظهور دود غلیظ ناشی از انفجار انبارهای نفت نزدیک به مناطق پرجمعیت، پدیده‌ای نادر است و می‌تواند مردم ایران را در معرض خطرات بلندمدت آسیب‌زا برای سلامتی قرار دهد. پیش از این، مطالعات متعدد نشان داده است که دود حاوی مواد مضر با انواع سرطان‌ها مرتبط هستند.

تهدید امنیت آب

راه یافتن نفت همراه با باران سیاه به جوی‌های آب و کانال‌های فاضلاب‌های تهران که حتی با آتش‌سوزی نیز همراه بود، آبراه‌های عمومی را آلوده کرده است. علاوه بر این، تبدیل شدن تأسیسات آب شیرین‌کن به اهداف بالقوه حمله، ممکن است تأمین آب شیرین برای بسیاری از مردم در خاورمیانه را تهدید کند.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز هفتم مارس آمریکا را به حمله به یک تأسیسات آب شیرین‌کن متهم کرد که منجر به قطع آب ۳۰ روستا در ایران شده است. دولت بحرین روز هشتم مارس اعلام کرد یک تأسیسات آب شیرین‌کن در این کشور توسط ایران مورد اصابت قرار گرفته است. امارات متحده عربی و کویت نیز پس از آن گزارش دادند که چندین تأسیسات آب شیرین‌کن تحت تأثیر آتش جنگ قرار گرفته‌اند.

در خاورمیانه همواره ضرب‌المثلی رایج است که “آب از نفت گران‌تر است” که نشان می‌دهد تبدیل شدن احتمالی تأسیسات آب شیرین‌کن به اهداف حمله تا چه میزان نگران‌کننده است. خاورمیانه یکی از غنی‌ترین مناطق جهان از نظر نفت و در عین حال یکی از کم‌آب‌ترین مناطق جهان است. داده‌های مؤسسه منابع جهانی نشان می‌دهد که ۸۳ درصد از جمعیت خاورمیانه با کمبود شدید آب مواجه هستند.

آسیب‌های فراتر از خاورمیانه

با ادامه حملات آمریکا و اسراییل، ساکنان ایران و مناطق اطراف با تهدیدات متعدد آسیب‌زا برای سلامت خود مواجه هستند. بالمس گفت: دود ناشی از گلوله‌ها و ساختمان‌های هدف‌گرفته شده “برای سیستم تنفسی و قلبی-عروقی مضر است.” آسیب‌های زیست‌محیطی و بهداشتی ناشی از جنگ تنها متوجه مردم ایران و کشورهای همسایه نیست. سازمان نظارت بر محیط زیست پس از درگیری‌های در بریتانیا اعلام کرد که چند روز پس از حمله به تأسیسات ذخیره نفت ایران، دود غلیظ ناشی از انفجارها به کشورهایی مانند افغانستان و روسیه سرایت کرده است. دود سرگردان همچنین ممکن است تجمع دوده در مناطق مرتفع را تشدید کند و به نوبه خود ذوب شدن یخچال‌های طبیعی را تسریع بخشد.

پس از پایان درگیری کوتاه مدت ایران و اسرائیل در “جنگ ۱۲ روزه” در ژوئن سال گذشته، نغمه دینان، عضو شورای عالی حفاظت محیط زیست ایران، گفت: این تنها یک حمله نظامی اسراییل نبود، بلکه به یک “بحران فراتر از میدان نبرد” تبدیل شد که آسیب‌های گوناگون آن به اکوسیستم و سلامت عمومی کشور ما ضربه زد.

در شرایطی که آمریکا و اسراییل در حوزه نظامی از ایران شکست خورده اند و‌ در تلاش برای درگیر کردن سلامت مردم ایران و کشورهای خاورمیانه هستند، تنها زبان اقتدار و مقابله جدی می تواند این زیاده خواهان را وادار به عقب نشینی کرده و‌ محیط زیست منطقه را از عوارض دخالتهای نظامی آنان پاک سازد.