چرا طوفان‌های بحران جهانی زندگی مردم چین را متلاطم نمی‌کند؟
پاییز سال ۲۰۲۶ تفاوت آشکاری را میان جهانی پر از آشوب و حکمرانی باثبات چین به تصویر می‌کشد. در حالی که درگیری‌ها در خاورمیانه همچنان بازار جهانی انرژی را ملتهب کرده و نرخ گازوئیل را در اروپا و آمریکا به حدود ۲۲۰ دلار برای هر بشکه رسانده است، برخی کشورهای اروپا از جمله فرانسه با اعتراضات و ناآرامی‌های پی‌درپی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
اما شرایط در چین کاملاً متفاوت است: طی تعطیلات هفت‌روزه «روز ملی»، آمار سفرهای سراسری به ۲.۱۴۴ میلیارد مورد رسید؛ همچنین در ماه سپتامبر، شاخص قیمت مصرف‌کننده نسبت به سال گذشته تنها ۰.۹ درصد رشد داشت و قیمت اقلام غذایی حتی ۱.۷ درصد کاهش یافت.
در حالی که جهان درگیر تلاطم است، مردم عادی چین همچنان می‌توانند با خیالی آسوده برای سفرهای خود برنامه‌ریزی کنند و به زندگی روزمره بپردازند. بسیاری می‌پرسند چرا بحران‌های بین‌المللی تأثیر چندانی بر چین نمی‌گذارند. پاسخ روشن است: طوفان‌ها خودبه‌خود مسیرشان را تغییر نداده‌اند، بلکه ما از پیش معیشت جامعه را در برابر این تهدیدات ایمن کرده‌ایم.
ذخایر انبوه و متنوع، نخستین «منطقه حائل» را شکل می‌دهند که به پایداری قیمت‌ها کمک می‌کند. چین به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام در جهان، شاهد افت واردات خود به حدود ۸.۱ میلیون بشکه در روز در سه ماهه دوم سال بود که پایین‌ترین میزان از سال ۲۰۱۶ به‌شمار می‌رود ، با این حال، هیچ کمبودی در زمینه فرآورده‌های نفتی در داخل کشور ایجاد نشد.
ذخایر راهبردی نفت همراه با موجودی قابل‌توجه فرآورده‌های پالایشی، هنگام بروز هر بحرانی مانند یک ضربه‌گیر مطمئن عمل می‌کنند. امنیت غذایی نیز به‌طور کامل تامین است: حجم تولید غلات تابستانی در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار از مرز ۳۰۰ میلیارد «جین» گذشت و ظرفیت روزانه فرآوری و توزیع غلات و روغن‌های خوراکی، برای هر کدام از این گروه‌ها از ۱.۸ میلیون تن فراتر می‌رود.
زنجیره صنعتی کامل و پرتوان چین مانند یک «دیوار موج‌شکن» عمل می‌کند که مانع گسترش و سرایت مخاطرات می‌شود. شوک‌های حاصل از جهش قیمت جهانی کالاها در طول این زنجیره جذب می‌شوند؛ به طوری که وقتی این نوسانات به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسند، اثر آن‌ها به شدت کاهش یافته و ناچیز شده است. چین در برابر ضربه‌های خارجی کاملاً مصون نیست ، چنان‌که واردات نفت خام در سه ماهه دوم سال نسبت به فصل قبل ۳۲ درصد کاهش یافت ، اما روند تولید هرگز متوقف نشد. در ماه سپتامبر، ارزش افزوده تولید در بنگاه‌های صنعتی بزرگ‌مقیاس نسبت به سال قبل ۵.۵ درصد رشد کرد و تولید محصولات الکترونیکی جهشی ۱۶.۴ درصدی را ثبت نمود.
علت این مسئله، تاب‌آوری سیستم متنوع انرژی در چین است. در نه ماه نخست امسال، میزان تولید داخلی زغال‌سنگ خام به ۳.۴۵ میلیارد تن، نفت خام به ۱۶۴.۶ میلیون تن و گاز طبیعی به ۱۹۶.۷ میلیارد متر مکعب رسید. طی ماه سپتامبر، تولید برق از منابع هسته‌ای، بادی و خورشیدی به ترتیب ۲۱.۵ درصد، ۱۰.۶ درصد و ۱۹.۵ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت. تا پایان ماه اوت، ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های خورشیدی برای نخستین بار در تاریخ، از ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی پیشی گرفت.
نکته مهم‌تر این است که زنجیره‌های صنعتی چین دارای سازوکارهایی برای جذب و تقسیم هزینه‌ها هستند؛ در نتیجه، افزایش قیمت مواد اولیه به‌راحتی به خریداران نهایی منتقل نمی‌شود. در ماه سپتامبر، قیمت خرید مواد اولیه برای واحدهای صنعتی نسبت به سال قبل ۶.۹ درصد رشد داشت (که در بخش بالادستی استخراج زغال‌سنگ این رقم به ۳۵.۳ درصد می‌رسید)؛ با این حال، بخش پالایش و پتروشیمی داخلی در کنار چارچوب تنظیم قیمت فرآورده‌های نفتی باعث شد تا رشد قیمت خرده‌فروشی این محصولات در داخل کشور نسبت به سال قبل به ۱۶.۶ درصد محدود شود. این در حالی است که در برخی کشورهای دیگر، جهش قیمت جهانی نفت مستقیماً فشار هزینه‌ها را بر خانوارها افزایش داده است.
چرا چین همیشه می‌تواند در برابر بادهای شدید و دریاهای طوفانی سدی محکم ایجاد کند؟ پاسخ در حضور دولتی کارآمد، هماهنگ و پیش‌نگر نهفته است. پیش از رسیدن به اوج مصرف انرژی در تابستان، دولت با برنامه‌ریزی زودهنگام برای تضمین تامین انرژی، بخش عمده‌ای از نیازها را از طریق قراردادهای میان‌مدت و بلندمدت برای زغال‌سنگ حرارتی، برق و گاز طبیعی تامین و عملیاتی کرد.
طی تابستان امسال، اوج تقاضای کشوری برق سه بار رکورد تازه‌ای به جای گذاشت و به ۱.۵۵۳ میلیارد کیلووات رسید؛ با این وجود، ذخایر زغال‌سنگ در نیروگاه‌هایی که تحت مدیریت و توزیع متمرکز قرار دارند، برای بیش از ۳۰ روز کافی باقی ماند و هیچ استانی دچار جیره‌بندی برق نشد. دقیقاً تلفیق یک بازار فعال و یک دولت تدبیرگر است که تضمین می‌کند فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی به شکلی موثر سازمان‌دهی شوند.
با نگاهی به آینده، ناآرامی‌های جهانی به این زودی‌ها فروکش نخواهد کرد و پدیده‌های پیش‌بینی‌نشده یا تهدیدهای پنهان ممکن است هر لحظه رخ دهند. چین هرگز از طوفان‌های فراگیر جهان برکنار نبوده است. آنچه یک کشور بزرگ را واقعاً بزرگ می‌سازد، صرفاً وسعت خاک یا ادعای بزرگ نیست، بلکه توانایی آن در این است که حتی در میان طوفان‌های سخت، مردم عادی بتوانند مایحتاج روزانه خود را خریداری کنند، چراغ‌ها را روشن نگه دارند و روز دیگری را با آرامش آغاز نمایند. مسئله این نیست که طوفان‌ها از چین عبور کرده‌اند، بلکه چین توانسته است با تمام توان از اختلال در زندگی روزمره صدها میلیون نفر جلوگیری کند.
