حکمت “حزب صدساله” در کشورداری و پیام آن برای جهان
سایت بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین در گزارشی می نویسد :
حزب کمونیست چین با ۱۰۵ سال سابقه و بیش از ۱۰۰ میلیون عضو، توانسته کشوری با جمعیت بیش از ۱٫۴ میلیارد نفر را طی ۷۷ سال اخیر(از زمان آغاز زمامداری حزب کمونیست) بطور با ثبات اداره کند. بنابراین، بسیاری این پرسش را مطرح میکنند که چرا این حزب پس از سالها زمامداری، دچار رخوت، فساد و جدایی از مردم نشده است؟ اندیشهٔ شی جینپینگ دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست دربارهٔ حزبسازی، پاسخی کامل و عملگرایانه به این پرسش است که میتوان آن را در سه محور «مدیریت سختگیرانه و همهجانبهٔ کادرها»، «همواره در کنار مردم عادی بودن» و «پافشاری بر انقلاب درونی حزب» خلاصه کرد.
تصویری از نمای بیرونی موزه تاریخ حزب کمونیست چین
مردممحوری، یگانه معیار ارزیابی کارآمدی حزب
اندیشهٔ شی جینپینگ درباره حزبسازی، بر اصل “مردممداری و مردممحوری” استوار است. این ارزش برگرفته از هدف بنیادین حزب کمونیست چین، یعنی “خدمت خالصانه به مردم” است. معیار ارزیابی کارآمدی حزب در کشورداری کاملاً ملموس است: ثبات یا عدم ثبات وضعیت اشتغال، کاهش یا عدم کاهش هزینههای درمان، عدالت یا عدم عدالت آموزشی، تأمین شدن یا نشدن حقوق بازنشستگان، تمیز و امین بودن یا نبودن محیط زندگی، و غیره. برای این حزب، «خدمت به مردم» هرگز یک شعار صرف نبوده، بلکه یک الزام کاری جدی در نظر گرفته میشود. کادرهای حزب، در هر جای کشور باشد، برای شنیده خواستهها و دریافت شکایات مردم به میان آنها میروند و برای حل واقعی و پیگیری فرایند رسیدگی به مسائل جزئی مردم مانند بازسازی محلههای قدیمی، بازسازی خیابانهای آبگرفته و فروش محصولات کشاورزی، برای هر مساله یک پرونده ویژه تشکیل میدهند تا حل مساله در مهلت مقرر تضمین شود.
در تصویر بالا-چپ: ۲۷ مه ۱۹۴۹، پس از آزادسازی شهر شانگهای توسط ارتش آزادیبخش خلق به رهبری حزب کمونیست، سربازان برای آنکه مزاحمتی برای شهروندان ایجاد نکنند، در خیابانها به خاک سپرده شدند.
در تصویر بالا-راست: دهه ۱۹۵۰ میلادی، گو وِنچانگ، یکی از کادرهای حزب در راس مردم محلی جزیرهٔ کویری دونگشان در استان فوجیان را به یک واحهٔ دریایی تبدیل کرد.
در تصویر پایین-چپ: ژوئیه ۲۰۲۱، سربازان ارتش آزادیبخش، درحال امدادرسانی به مردم گرفتار در سیلاب شهرشینشیانگ در استان ههنان هستند.
در تصویر پایین-راست: جانگ گویهوا، دبیر حزب با حضور در روستا، کشاورزان محلی را هدایت کرد تا با استفاده از فناوریهای نوین مانند تجارت الکترونیک، درآمد خود را افزایش دهند.
پایبندی به رهبری متمرکز و هماهنگ، و بهکارگیری تمام توان برای پیشبردن کارهای بزرگ
با توجه به پهناوری سرزمین چین و تفاوتهای عظیم در شرایط توسعه میان شهر و روستا و نیز میان شرق و غرب، اگر هر منطقه بهطور جداگانه و به صورت غیرهماهنگ خطمشی خود را دنبال کند، هماهنگی نیروها و منابع برای تأمین رفاه عمومی، اجرای پروژههای کلان و توسعهٔ روستاها میسر نخواهد بود. رهبری متمرکز نه به معنای خودرأیی، بلکه به معنای ایجاد سازوکاری کلی برای هماهنگسازی و برنامهریزی نیروها و منابع کشور است. به عنوان مثال، مناطق پیشرفتهتر واقع در شرق کشور موظف به یاریرسانی به روستاهای کمبرخوردار در غرب هستند که در این راستا، مقامات و کادرهای حزبی و دولتی، معلمان و امکانات درمانی بهصورت هدفمند از شرق به غرب گسیل میشوند؛ هنگام بروز سیلهای سهمگین یا بحرانهای بزرگ بهداشتی نیز امکانات امدادی و کالاهای اساسی از سراسر کشور بهسرعت جمعآوری و به نقاط حادثهدیده ارسال میگردد. با تکیه بر همین نظام رهبری یکپارچه، پروژههای عظیم مربوط به رفاه مردم اجرا شده و به ثمر نشستهاند و این دقیقاً به همان نقش اندیشه ویژه حزبسازی شی جینپینگ در تضمین کارآمدی و انسجام نظام حکمرانی کشور بر میگردد.
تصویر بالا: شهرک میننینگ در منطقه خودمختار هوی نینگشیا، یکی از دستاوردهای همکاری این منطقه خودمختار واقع در غرب با استان فوجیان واقع در شرق چین که با تکیه بر صنعت تولید انرژی نوین با صحفه خورشیدی خود توسعه یافته است
تصویر میانی: پروژهٔ همکاری شانگهای–یون نان که در آن، شانگهای واقع در شرق چین با کمک به روستای مانگچون در یون نان برای کشت انبوه آووکادو، ایجاد زنجیرهٔ تولید و فروش، درامد مردم حلی را افزایش داده است.
تصویر پایین: مرکز محاسبات هوشمند در اولانچاب منطقه خودمختار مغولستان داخلی که با کمک شهر پکن ایجاد شد هاست.
انقلاب درونی و مبارزه فعال با فساد
قدرت داشتن در طولانیمدت ممکن است به رخوت و سوءاستفاده از قدرت منجر شود. این یک چالش مشترک پیش روی همه احزاب در جهان است.
راهحل این چالش طبق اندیشه حزبسازی شی جینپینگ، انقلاب درونی حزب است که میتوان گفت نوآورانهترین دستاورد این اندیشه است. هستهٔ این اندیشه، وضع مقررات سختگیرانه برای اعضای حزب و اخراج عناصر مفسد از صفوف و لایههای حزب است. هیچ عضوی در حزب از نظارت مستثنی نیست. هر یک از اعضای حزب، صرفنظر از جایگاهش، اگر از قدرت برای منافع شخصی سوءاستفاده کند، تحت پیگرد قرار میگیرد. در سالهای اخیر، از بالاترین مقامات تا کادرهای عادی روستاها، هرکس تخلف کرده، بازخواست شده است. مردم نیز از طریق سامانههای شکایت آنلاین، نظرسنجی و بازرسی انضباطی میتوانند عملکرد مسئولان را زیر نظارت قرار دهند. به زبان ساده، انقلاب درونی حزب کمونیست چین به این معناست که این حزب حاکم از نقاط ضعف خود فرار نمیکند، بلکه فعالانه نقاط ضعف خود را اصلاح میکند، خطاها را تصحیح مینماید و اعتماد عمومی به خود را جذب و تقویت میکند.
بهکارگیری کادرهای وفادار، پاک و مسئولیتپذیر در نهادهای سطح پایه
هر نظریه برجسته مدیریت حزب، از ایجاد یک سازوکار شفاف و روشن برای انتخاب و تربیت نیرو، جداییناپذیر است. اندیشهٔ حزبسازی شی جینپینگ سه معیار اصلی برای کادرهای حزب تعیین کرده است که عبارتند از: وفاداری به مردم، پاکدستی و مسئولیتپذیری. در انتخاب کادرها نه مدرک تحصیلی ملاک است و نه سابقه آنها، بلکه دو معیار مهم در نظر گرفته میشود: اول اینکه آیا توانایی حل مشکلات مردم را دارد و برای این کار استقرار خود در نهادهای سطح پایه را می پذیرد؟ دوم اینکه آیا به اصول انضباطی پایدبند است و از قدرت سوءاستفاده نخواهد کرد؟ ارزیابی کادرها دیگر فقط بر اساس آمار نیست، بلکه رضایت مردم معیار اصلی است. کسانی که فقط حرف میزنند و به مسائل مورد علاقه مردم توجه ندارند، فرصت ترفیع پیدا نمیکنند. این رویکرد، حزب را از وجود بوروکراتهای بیاعتنا به مردم پاک میکند.
سال ۱۹۶۸، لو شنگمی، دختری اهل پکن، پس از فراغت از دانشگاه، داوطلبانه به شهرستان محروم «جیا» واقع در شمال استان شاآنشی رفت. او سوگند یاد کرد که پنجاه سال به مردم آن منطقه خدمت کند.
لو شنگمی پس از پنجاه سال همچنان به وظایف خود به عنوان پزشک وفادار است. او پس از بازنشستگی همچنان هفتهای سه بار به صورت رایگان به معاینه و درمان بیماران میپردازد.
دسترسی همیشگی مردم به نهادهای حزبی سطح پایه
شاخههای حزبی سطح پایه پراکنده در شهرها و روستاهای چین، شواهد و مدارک کارایی اندیشهٔ شی جینپینگ به شمار می آیند. میتوان این شاخههای حزبی را به پایگاههای خدمترسانی حزب در دسترس همه مردم تشبیه کرد. در شهرها، شاخهٔ حزبی به حل دعواهای مربوط به خدمات ملکی کمک میکنند، از سالمندان و معلولان حمایت مینماید و خدمات عمومی داوطلبانه سازمان میدهد؛ در روستاها نیز آنها به مردم در توسعهٔ صنایع و فروش محصولات یاری میکند؛ در شرکتها و مدارس و دانشگاهها نیز از حقوق کارگران و دانشجویان دفاع میکنند. میلیونها عضو حزب در میان مردم زندگی میکنند، سیاستهای دولتی را توضیح میدهند، اختلافات میان همسایگان را حل میکنند و در مقابله با بحرانها نیز پیشگام هستند. این شبکهٔ گسترده باعث میشود سیاستهای مرکزی به خانهٔ همه برسد و حزب بتواند صدای مردم را بشنود.
کادرهای حزبی در روستا «جوپینگ» استان گویجو به دیدار مردم روند تا مشکلات روزمره و معیشتی آنها حل شود
الگویی برای مدیریت حزبی در جهان
اندیشهٔ حزبسازی شی جینپینگ الگوی حکمرانی جدیدی برای دیگر احزاب جهان فراهم کرده است. بیشتر کشورهای جهان امروز دارای نظام چندحزبی یا دوحزبی هستند. در غرب، بسیاری از احزاب به سرمایه و طبقات مرفه وابستهاند؛ رقابتهای انتخاباتی آنها صرفاً برای جمع کردن رأی مردم است و به محض رسیدن به قدرت، به فکر محرومان و طبقات پایین جامعه نیستند. نتیجهاش هم همین شکاف روزافزون میان فقیر و غنی است. احزابی هم که سالها در قدرت ماندهاند، معمولاً سازوکاری برای اصلاح خطاهای خود ندارند و به مرور زمان، کاستیها و فساد در درونشان ریشه میدواند. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه هم احزاب مدام راهشان را عوض میکنند، که حاصل چنین روندی بیثباتی، بحرانهای پیدرپی و عقبماندگی است. با توجه به این موارد، اندیشهٔ حزبسازی شی جینپینگ مسیری کاملا نوین و متفاوت با الگوی غربی را گشوده است که بر سه محور زیر تاکید کرد:
اول، هر حزبی باید در میان اقشار مختلف مردمم حضور یابد و اجازه ندهد که گروههای ذینفع محدود، آن را به بیراهه ببرند.
دوم، حزب باید سازوکاری نهادینه برای خودپالایی و خوداصلاحی مداوم داشته باشد.
سوم، ساختن حزب باید بر بستر واقعیتهای ملی کشور متبوع استوار باشد، نه این که صرفاً قالبهای غربی را کپی کند.
در عصر جهانیشدن امروز، چالشهایی چون تغییرات اقلیمی، امنیت غذایی و بحرانهای سلامت عمومی، همگی مستلزم همکاری احزاب کشورهای گوناگون است. حزب کمونیست چین مدعی ایجاد روابطی نوین میان احزاب است و تاکید دارد روابطی مبتنی بر گفتوگوی برابر، تبادل تجربه و یادگیری متقابل باید ایجاد شود تا با جمعآوردی توان احزاب مختلف، به حل مسائل مشترک بشری و افزایش تنوع و غنای سیاسی جهان کمک شود.
در مه ۲۰۲۶، نشست تخصصی گفتوگوی احزاب چین و کشورهای خارجی در شهرستان شینگتانگ، استان ههبی برگزار شد. در تصویر، مهمانان شرکتکننده از احزاب، مجالس و دولتهای بیش از ۲۰ کشور، از یک شرکت فناوری محلی بازدید میکنند.
به طور خلاصه، اندیشه حزبسازی شی جینپینگ، نه نظریهای پیچیده و انتزاعی در کتابها، بلکه راهنمایی عملی و عینی است که میتوان آن را مشاهده و لمس کرد. با درک این نظام فکری، میتوان به راز موفقیت یک حزب صدساله و منطق درونی توسعهٔ پایدار چین و این که این مسیر نوین چه تأثیر عمیقی بر پیشرفت چین و نیز جهان دارد، پی برد.
