از پهپاد تا رُبات؛ کشاورزی چین وارد عصر هوشمند میشود
تصویری متفاوت از کشاورزی مدرن را به نمایش گذاشتهاند؛ جایی که بخشی از عملیات برداشت دیگر به نیروی انسانی متکی نیست و با چند لمس روی یک صفحه نمایش انجام میشود.
در شرکت ماشینآلات کشاورزی «موشن» در شهر سونگیوان، یکی از مناطق اصلی تولید ذرت، کمباینهای این شرکت به سیستم کنترل الکترونیکی مجهز شدهاند که امکان مدیریت مراحل مختلف برداشت را از طریق یک نمایشگر فراهم میکند. وانگ شینچنگ، مدیرعامل این شرکت، میگوید فروش سالانه محصولات این شرکت که 10 سال پیش تنها چند صد دستگاه بود، اکنون در اوج خود به بیش از 2 هزار دستگاه رسیده است.
به گفته وانگ، سهم قطعات تولید داخل در کمباینهای این شرکت طی یک دهه گذشته حدود 15 درصد افزایش یافته و به 95 درصد رسیده است. پیشرفت در ساخت قطعات اصلی و توسعه سامانههای کنترل الکترونیکی نیز به کاهش فاصله فناوری این محصولات با نمونههای خارجی کمک کرده است.
حدود 200 کیلومتر دورتر، در منطقه گونگجولینگ، فناوری هوشمند وظیفه دیگری را در مزارع بر عهده گرفته است. در یک مزرعه آزمایشی در منطقه نمونه صنایع کشاورزی با فناوری پیشرفته چانگچون، یک رُبات خودکار و تمامبرقی میان ردیفهای ذرت حرکت میکند و بدون استفاده از علفکشهای شیمیایی، علفهای هرز را از بین میبرد.
دوربینهای این رُبات مزرعه را اسکن میکنند و یک سامانه هوش مصنوعی علفهای هرز را از محصولات اصلی تشخیص میدهد. سپس پرتوهای لیزر با دقت میلیمتری، علفهای هرز را بدون آسیب زدن به بوتههای ذرت هدف قرار میدهند. این رُبات نسل چهارم که توسط دانشگاه علم و صنعت چانگچون و شرکای صنعتی آن توسعه یافته، نرخ تشخیص محصول بالای 99.5 درصد دارد و در آزمایشهای میدانی توانسته است در هر ساعت بین 50 هزار تا 100 هزار علف هرز را از بین ببرد.
وانگ شیانتائو، عضو تیم پژوهشی این طرح، میگوید این رُبات بر اساس نیازهای کشاورزی چین طراحی شده است. به گفته او، واحدهای علفکش لیزری به شکل قطعات قابل ترکیب طراحی شدهاند تا دستگاه بتواند برای شرایط و سناریوهای مختلف کشاورزی بومیسازی شود. انتظار میرود این رُبات تا پایان سال 2026 وارد تولید انبوه شود.
این تحول تنها به جیلین محدود نیست. بر اساس اعلام وزارت کشاورزی و امور روستایی چین، نرخ مکانیزاسیون جامع عملیات شخم، کاشت و برداشت محصولات در این کشور طی دوره چهاردهمین برنامه پنجساله، یعنی سالهای 2021 تا 2025، به 76.7 درصد رسیده و محصولات اصلی غلات تقریباً به مکانیزاسیون کامل دست یافتهاند. همچنین بیش از 300 هزار پهپاد کشاورزی در سراسر چین مورد استفاده قرار میگیرد.
پانزدهمین برنامه پنجساله چین برای سالهای 2026 تا 2030 نیز بر توسعه باکیفیت ماشینآلات کشاورزی و ادغام بیشتر زمینهای زراعی، محصولات، ماشینآلات و روشهای کشاورزی تأکید دارد. در همین راستا، برنامه ملی توسعه کشت محصولات، استفاده از ماشینآلات هوشمند پیشرفته در زمینهای بزرگ و تجهیزات سبکتر و کارآمدتر برای مناطق کوهستانی و تپهای را دنبال میکند.
در استان ههنان نیز فناوریهای ناوبری بیدو، ارتباطات 5G، انرژیهای نو و رانندگی خودکار در ماشینآلات کشاورزی ادغام شدهاند تا دقت و خودکارسازی عملیات کشاورزی افزایش یابد. در سینکیانگ نیز طرحهایی برای کشت هوشمند، کنترل دقیق آب، کود و سموم، عملیات بدون نیروی انسانی در مزارع پنبه و ارتقای کمباینهای پنبه ساخت داخل در حال اجراست.
ماشینآلات کشاورزی چین همچنین در حال ورود به بازارهای خارجی هستند. کمباینهای پنبهچینی ساخت چین در بازارهای آسیای مرکزی جایگاه بیشتری پیدا کردهاند و تولیدکنندگان، محصولات خود را با الگوی کشت و شرایط برداشت این مناطق تطبیق میدهند. طبق اعلام شعبه سینکیانگ شرکت مهندسی ساختوساز راهآهن چین، سفارشهای آسیای مرکزی بیش از 70 درصد ظرفیت تولید امسال این شرکت را تشکیل میدهد.
این روند نشان میدهد کشاورزی چین در مسیر استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی، رُباتیک، ارتباطات و سامانههای خودکار قرار گرفته است؛ مسیری که هدف آن افزایش دقت و بهرهوری و کاهش وابستگی به روشهای سنتی و مواد شیمیایی در عملیات کشاورزی است.
