خودروهای برقی چین؛ پیشران تازه سرمایهگذاری و اشتغال در جهان
کارلوس آلبرتو کورو مارتین سالها برای برند «ابرو» (Ebro) کار میکرد؛ نامی قدیمی و نمادین در صنعت خودروی اسپانیا که پس از تعطیلی کارخانهها و از دست رفتن فرصتهای شغلی، به حاشیه رفته بود.
این برند در سال 2024 با همکاری خودروساز چینی «چری» (Chery) و شرکت اسپانیایی «ایوی موتورز» (EV Motors) دوباره احیا شد. تولید مدلهای برقی از سر گرفته شد و حدود هزار فرصت شغلی جدید در منطقه ایجاد کرد.
کورو مارتین که اکنون به عنوان یکی از نمایندگان فروش چری فعالیت میکند، میگوید: «از بازگشت این برند به بازار بسیار خوشحالم. معتقدم این همکاری میتواند چشماندازهای بسیار گستردهتری را پیش روی صنعت خودروی اسپانیا قرار دهد.»
برندهای خودروهای برقی (NEV) چین با تکیه بر مزیتهای خود در فناوری باتری، سامانههای هوشمند و کارایی زنجیره تأمین، علاوه بر جذب مصرفکنندگان در بازارهای مختلف جهان، آثار اقتصادی گستردهتری نیز ایجاد کردهاند؛ از ایجاد اشتغال محلی و تقویت صنعتیسازی گرفته تا ارزانتر و دستیافتنیتر کردن روند گذار سبز.
بر اساس آمار انجمن خودروسازان چین، در 8 ماه نخست سال، صادرات خودرو این کشور به 7.153 میلیون دستگاه رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل 66.7 درصد افزایش داشت. از این میزان، 3.435 میلیون دستگاه خودروهای برقی بودند که رشد آنها به 120 درصد رسید.
سرمایهگذاری مستقیم و انتقال فناوری در کشورهای میزبان
خودروسازان چینی دیگر صرفاً به صادرات خودرو اکتفا نمیکنند و در حال ایجاد مراکز تولید، تحقیق و توسعه در کشورهای مختلف هستند.
در آفریقای جنوبی، شرکت چری در ماه ژوئیه کارخانهای را در منطقه «راسلین» افتتاح کرد. این کارخانه تمامی 692 کارمند پیشین را حفظ کرده و انتظار میرود نزدیک به 3 هزار فرصت شغلی در زنجیره تأمین ایجاد کند.
پل ماشاتیل، معاون رئیسجمهور آفریقای جنوبی، با اشاره به نقش این سرمایهگذاری در تقویت ظرفیت صنعتی کشورش گفت سرمایهگذاری چری زمینه را برای انتقال فناوری، اتوماسیون، دیجیتالیسازی و استفاده از سامانههای پیشرفته تولید فراهم خواهد کرد.
در برزیل نیز شرکت چینی «بیوایدی» (BYD) در حال پیوند دادن بخشهای تحقیق و توسعه، تولید، فروش، خدمات و زنجیره تأمین خود با اقتصاد محلی است. کارخانه این شرکت در ایالت «باهیا» تا ژوئیه امسال 5500 نیروی مستقیم جذب کرده که 86 درصد آنها از ساکنان همان ایالت هستند. انتظار میرود این مجموعه پس از رسیدن به ظرفیت کامل، از بیش از 20 هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم پشتیبانی کند. بیوایدی همچنین هدفگذاری کرده است که تا سال 2027 بیش از 50 درصد قطعات مورد استفاده خود را از تولیدکنندگان محلی تأمین کند.
همزمان با افزایش سرمایهگذاریهای خارجی، استقبال از خودروهای برقی چین نیز در بازارهای مختلف جهان افزایش یافته است. در اروپا، ثبت خودروهای جدید برندهای چینی برای 2 ماه متوالی از خودروسازان ژاپنی بیشتر شد. در جنوب شرق آسیا نیز خریداران در کشورهایی مانند تایلند و سنگاپور برای برخی مدلهای محبوب چینی صف کشیدهاند و در خاورمیانه نیز برندهای چینی، حتی در شرایط ناآرامیهای منطقهای، به تثبیت حضور خود ادامه دادهاند.
تغییر نگاه بازارهای جهانی و پاسخ به نیازهای محلی
خودروسازان چینی همزمان با گسترش حضور خود در بازارهای جهانی، محصولاتشان را نیز متناسب با نیازهای هر منطقه توسعه میدهند.
شرکت چری که اکنون در بیش از 130 کشور و منطقه حضور دارد، شتابگیری و قابلیت عبور از شیب را برای جادههای کوهستانی آمریکای جنوبی بهینه کرده و برای شرایط آبوهوایی کویری خاورمیانه نیز عایقبندی کابین خودروهای خود را ارتقا داده است.
ران ژنگ، شریک ارشد مؤسسه «رولاند برگر» و مدیر بخش خودروی آسیا، میگوید برندهای خودروهای برقی چین بهویژه در حال افزایش سهم خود در بازارهای خاورمیانه، آفریقا، جنوب شرق آسیا و دیگر مناطق جنوب جهانی هستند.
او میافزاید: «برای مصرفکنندگان در این بازارهای نوظهور، خودروهای برقی چینی نه تنها مقرونبهصرفه هستند، بلکه امکانات بسیار خوبی نیز ارائه میدهند.»
در مالزی، برند «زیکر» (Zeekr)، زیرمجموعه گروه خودروسازی «جیلی»، در دسامبر 2024 وارد بازار شد و تنها طی چند ماه، خودروهای این برند در خیابانهای این کشور حضور چشمگیری پیدا کردند.
زارول فضلی، مدیر فروش نمایندگیهای زیکر در کوالالامپور و جوهور باهرو، میگوید پیش از این، بسیاری از مردم مالزی خودروهای چینی را بیشتر به دلیل قیمت پایین میشناختند، اما ورود زیکر و دیگر برندهای چینی باعث شده مصرفکنندگان از نزدیک با سطح ایمنی، عملکرد و کیفیت این خودروها آشنا شوند.
او میگوید: «دیدگاهها تغییر کرده است و اکنون مردم تمایل بیشتری به استفاده از کیفیت و توانمندی برندهای چینی دارند.»
فضلی همچنین تأکید میکند که ورود برندهای چینی به مالزی، رقابت در صنعت خودرو را افزایش داده است. به گفته او، این شرکتها فناوریهای پیشرفتهتری وارد بازار میکنند و سایر خودروسازان نیز برای رقابت ناچار به ارتقای محصولات و فناوریهای خود هستند؛ روندی که در نهایت مصرفکنندگان از آن بهره میبرند.
تسهیل گذار سبز جهانی و چشمانداز آینده
خودروهای برقی چین علاوه بر مزیتهای قیمتی و فناورانه، در حال کمک به شتاب گرفتن روند گذار انرژی در جهان هستند.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) برآورد کرده است که ناوگان جهانی خودروهای برقی در سال 2025 روزانه حدود 1.7 میلیون بشکه از تقاضای نفت کاسته است که حدود 1 میلیون بشکه آن مربوط به چین بوده است.
بر اساس گزارش این آژانس، افزایش رقابتپذیری قیمتی خودروهای برقی در کنار استانداردهای سختگیرانهتر برای کاهش انتشار کربن، به رشد این بازار کمک خواهد کرد. انتظار میرود سهم خودروهای برقی از فروش جهانی خودرو از 25 درصد در سال 2025 به حدود 50 درصد در سال 2035 برسد.
جو ییفانگ، جانشین مهندس ارشد مرکز تحقیقات سیاستگذاری و استراتژی خودروی چین، میگوید صنعت خودروهای برقی چین میتواند مسیر دیگری برای گذار سبز در جهان ارائه دهد؛ مسیری که هزینههای این روند را کاهش داده و امکان بهرهمندی کشورهای بیشتری از توسعه سبز را فراهم میکند.
با این حال، ران ژنگ از مؤسسه رولاند برگر معتقد است توسعه فرامرزی خودروسازان چینی هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و این شرکتها برای رسیدن به سطح جهانیسازی غولهای سنتی صنعت خودرو همچنان فاصله دارند.
مؤسسه رولاند برگر پیشبینی کرده است که تا سال 2030، فروش خارجی برندهای خودروی سواری چین به حدود 10 میلیون دستگاه برسد و بیش از 50 درصد این میزان از طریق تولید محلی تأمین شود.
چین در عین حال تأکید میکند که هدف از توسعه صنعت خودروهای برقی، پیشرفت مشترک و نه سلطه بر بازارهای جهانی است. وان گانگ، رئیس افتخاری انجمن علم و فناوری چین و وزیر سابق علم و فناوری این کشور، میگوید چین در حال توسعه توانمندیهای خودرویی خود است تا دستاوردهای این صنعت را با جامعه جهانی به اشتراک بگذارد.
او گفت: «ما تلاش میکنیم کل صنعت خودروی جهان را تقویت کنیم و با چالشهای مشترکی که با آنها روبهرو هستیم، از جمله وابستگی به نفت، انتشار آلایندهها، حملونقل مقرونبهصرفه برای مردم و مسائل اقلیمی و زیستمحیطی، مقابله کنیم.»
