«قطعیت برای صلح، همکاری و پیشرفت»؛ رویکرد دیپلماتیک چین
چین دستکم سه نوع «قطعیت» را به جهان ارائه میدهد: قطعیت برای صلح، قطعیت برای همکاری و قطعیت برای پیشرفت. این حس مستمر قطعیت، نشاندهنده انتخاب راهبردی پایدار چین است؛ انتخابی که ریشه در تاریخ و فرهنگ، تجربه توسعه و ارزیابی این کشور از آینده و سرنوشت مشترک بشریت دارد.
سفر شی جینپینگ، رئیسجمهوری خلق چین، به آسیای مرکزی و آفریقا توجه جهانی را به خود جلب کرده است. در میان انبوهی از تفسیرهای رسانههای چینی و خارجی و ناظران بینالمللی، یک کلمه کلیدی بارها تکرار میشود: «قطعیت». در شرایطی که افکار عمومی بینالمللی بیش از پیش به استفاده از عباراتی مانند «آشفته»، «چندپاره» و «بینظم» برای توصیف چشمانداز کنونی جهان عادت کرده است، دیپلماسی چین چهرهای کاملاً متفاوت و متمایز ارائه میدهد: سرعتی ثابت، جهتی روشن و اقداماتی سریع که قطعیت مورد نیاز جهان را به آن تزریق میکند. بهدرستی، برخی این رویکرد را «دیپلماسی قطعیت» نامیدهاند.
دیپلماسی سران، لنگر دیپلماسی چین است. از سفرهای پیدرپی و فشرده رهبران خارجی متعدد به چین در ابتدای سال، تا سفرهای متوالی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به چین در ماه مه؛ از سفر آقای شی به کره شمالی در ماه ژوئن، تا حضور او در اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) در بیشکک و سفرهای رسمی به قرقیزستان و مصر؛ و از نشست آتی رهبران اقتصادی سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (APEC) تا اجلاس رهبران گروه ۲۰، دستور کار دیپلماتیک چین مملو از رویدادهای مهم است.
چین که به قطبی حیاتی در دیپلماسی جهانی تبدیل شده، با ترویج همبستگی و همکاری، به اشتراک گذاشتن فرصتهای توسعه و حفظ انصاف و عدالت، بهطور مستمر در حال ایجاد ثبات و اطمینان در جهانی آشفته است.
«دیپلماسی اطمینان» چین به دنبال ریشهکن کردن همه تضادها و اختلافات در جهان نیست. بلکه هدف آن ارائه مداوم مسیری ثابت رو به جلو، کانالهای ارتباطی باز، محیطی قابل پیشبینی برای همکاری و اقدامات مسئولانه یک کشور بزرگ در بحبوحه محیطی بینالمللی بسیار نامطمئن است. در پس این رویکرد، قابل پیشبینی بودن مسیر توسعه و راهبرد دیپلماتیک چین، در کنار عزم راهبردی این کشور برای حفاظت از روندهای فراگیر صلح، توسعه و همکاری جهانی، قرار دارد. چین همواره در سمت درست تاریخ ایستاده و با قاطعیت مسیر توسعه باز و همکاری برد-برد را دنبال میکند.
ماه مه امسال، تجلی متمرکز این «قطعیت» بود. رئیسجمهور ترامپ سفری رسمی به چین داشت که طی آن دو طرف درباره چشمانداز جدیدی برای ایجاد «یک رابطه سازنده چین و آمریکا با ثبات راهبردی» به توافق رسیدند و راهنمایی راهبردی برای روابط دوجانبه در سه سال آینده و پس از آن ارائه کردند. کمتر از یک هفته بعد، رئیسجمهور پوتین سفری رسمی به چین داشت و رهبران چین و روسیه در جریان آن مذاکراتی عمیق، دوستانه و پربار انجام دادند و روابط دوجانبه را به مرحله جدیدی از دستاوردهای بیشتر و توسعه سریعتر سوق دادند.
این موضوع پیامی روشن ارسال میکند: چین نه صرفاً به دلیل مهار و سرکوب آمریکا، درهای ارتباط و گفتوگو را خواهد بست و نه تنها به دلیل سطح بالای اعتماد متقابل راهبردی با روسیه، فضای دیپلماتیک خود را به یک جهت محدود خواهد کرد. برای چین، هسته دیپلماسی کشورهای بزرگ در مسئولیتپذیری و تعهد نهفته است؛ یک قدرت بزرگ باید واقعاً مانند یک قدرت بزرگ عمل کند.
به عبارت دیگر، این «قطعیت» پیش از هر چیز از استقلال دیپلماسی چین ناشی میشود. در حالی که روابط بینالملل پیچیده و سرشار از تغییر است، جهتگیری دیپلماسی چین همچنان تزلزلناپذیر باقی میماند و این کشور همواره بهعنوان ثابتقدمترین نیرو در حفظ صلح، پیشبرد توسعه و تقویت رفاه ایستاده است. بنابراین، روشن است که چین دستکم سه نوع «قطعیت» را به جهان میآورد: قطعیت برای صلح، قطعیت برای همکاری و قطعیت برای پیشرفت. این حس مستمر قطعیت، نشاندهنده انتخاب راهبردی ثابتقدم چین است؛ انتخابی که ریشه در تاریخ و فرهنگ، تجربه توسعه و ارزیابی این کشور از آینده و سرنوشت مشترک بشریت دارد.
در شرایطی که کشورهای بیشتری نگران حرکت جهان به سوی بینظمی و هرجومرج هستند، چین در حال ترسیم مسیری روشن در میان طوفان است: حفظ صلح بهعنوان یک اصل، حل اختلافات از طریق اقدامات توسعهای و بهبود حکمرانی جهانی از طریق تعهد مشترک به همکاری. به همین دلیل است که «دیپلماسی قطعیت» چین بیش از پیش مورد استقبال و انتظار جهانیان قرار گرفته است.
