چین و مصر؛ پیوند دوباره دو تمدن باستانی در هفتادمین سال روابط دیپلماتیک
رئیسجمهور شی جینپینگ در مقالهای که روز 1 سپتامبر (10 شهریور) و همزمان با سفر رسمی او به مصر در رسانههای محلی قاهره منتشر شد، نوشت: «چین و مصر هر دو تمدنهایی باستانی هستند که ثروت معنوی ارزشمند و گنجینههای فرهنگی درخشانی را در اختیار توسعه جامعه بشری قرار دادهاند. این دو تمدن بزرگ فراتر از زمان و مکان، بهطور مستمر در حال تبادل و تعامل با یکدیگر هستند و پیوسته فصلهایی جدید از دوستی میان مردم چین و مصر رقم میزنند.»
چین و مصر همواره نمونهای موفق از یادگیری متقابل و دوستانه میان تمدنها بودهاند. در سالهای اخیر، تحت هدایت راهبردی رهبران دو کشور، از برگزاری سالهای فرهنگی در کشورهای یکدیگر و برپایی نمایشگاهها گرفته تا رونق گردشگری در امتداد رود نیل و همکاریهای آموزشی در سواحل دریای سرخ، تبادلات فرهنگی و یادگیری متقابل میان چین و مصر بهطور مداوم تعمیق یافته است.
اکنون و در آستانه هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک، دو تمدن باستانی چین و مصر از تبادلات فرهنگی بهعنوان پلی برای گشودن فصل جدیدی از تعامل و یادگیری متقابل میان تمدنهای بشری استفاده میکنند. این روند از تبادلات فرهنگی تا کاوشهای مشترک باستانشناسی ادامه یافته و یادگیری متقابل میان دو تمدن همچنان عمیقتر میشود.
سال گذشته، موزه شانگهای میزبان «نمایشگاه تمدن مصر باستان» بود که 788 اثر باستانی ارزشمند را در معرض دید قرار داد. بیش از 95 درصد این آثار برای نخستین بار در آسیا به نمایش گذاشته شدند و بیش از 400 اثر تازه کشفشده از سقاره نیز برای نخستین بار در جهان به نمایش درآمدند. این نمایشگاه بیش از 2.77 میلیون بازدیدکننده جذب کرد و چندین رکورد جهانی را به ثبت رساند. خالد، دبیرکل سابق شورای عالی آثار باستانی مصر، گفت این نمایشگاه نهتنها فرصتی برای مردم چین فراهم کرد تا آثار ارزشمند تمدن مصر باستان را از نزدیک ببینند، بلکه گفتوگو و همکاری میان دو تمدن باستانی در دوران مدرن را نیز به نمایش گذاشت.
شی تأکید کرده است: «امروز جهان در حال تجربه تغییرات عمیقی است که در یک قرن گذشته بیسابقه بوده است. چین و مصر، بهعنوان دو تمدن باستانی، باید به تعمیق یادگیری متقابل میان تمدنها ادامه دهند، به توسعه مشارکت راهبردی جامع چین و مصر شتاب تازهای ببخشند و قدرت تمدن را برای ساخت جامعهای با آیندهای مشترک برای بشریت به اشتراک بگذارند.»
از همکاریهای گردشگری گرفته تا تبادلات سینمایی و تلویزیونی، ارتباطات فرهنگی میان دو کشور همچنان در حال گسترش است.
دادهها نشان میدهد تا سال 2025، شمار گردشگران چینی که به مصر سفر کردهاند از 370 هزار نفر فراتر رفته و چین به دومین بازار بزرگ بینالمللی گردشگری مصر تبدیل شده است. در حال حاضر، هر هفته بیش از 30 پرواز مستقیم میان چین و مصر برقرار است. روند صدور ویزای ورود به مصر نیز آسانتر و کارآمدتر شده و خدمات راهنمای چینیزبان در موزهها و جاذبههای گردشگری همچنان در حال بهبود است؛ موضوعی که گردشگران چینی بیشتری را از فاصلهای دور به مصر میکشاند.
لی مین، گردشگر چینی از استان هنان، در نزدیکی اهرام جیزه گفت: «ما نهتنها برای دیدن اهرام و موزهها، بلکه برای درک عمیقتر این تمدن باستانی از چین به مصر آمدیم. وقتی اینجا ایستادهام، واقعاً احساس میکنم اگرچه چین و مصر هزاران کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند، اما مردم دو کشور در علاقه به تاریخ و تمدن و آرزوی داشتن زندگی بهتر، اشتراکات زیادی دارند.»
بسیاری از سریالهای تلویزیونی چینی طی سالهای اخیر در مصر پخش شدهاند و در مقابل، فیلمها و آثار تلویزیونی برجستهای که تاریخ و فرهنگ مصر را به تصویر میکشند نیز در چین به نمایش درآمدهاند. همچنین فیلم چینی «به رستوران اژدها خوش آمدید» که بهتازگی اکران شده و بازیگران چینی و مصری در آن حضور دارند، نمونهای از همکاری سینمایی میان دو کشور است. محمد اسامه، تهیهکننده مصری این فیلم و بنیانگذار «دراگون بریج مدیا»، گفت: «این فیلم نهتنها جذابیت منحصربهفرد فرهنگ چین را به نمایش میگذارد، بلکه نشان میدهد فراتر از مرزهای زبانی و جغرافیایی، آرزوی مردم برای داشتن زندگی بهتر و اهمیت دادن به خانواده و دوستی، جهانی و مشترک است.»
از آموزش حرفهای گرفته تا یادگیری زبان، همکاریهای آموزشی میان دو کشور نیز نتایج قابلتوجهی داشته است.
آقای شی توجه ویژهای به توسعه کارگاههای لوبان در مصر نشان داده است. او در دیدار با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در دسامبر 2022 تأکید کرد: «دو طرف باید کارگاههای لوبان و آموزش زبان چینی را توسعه دهند تا سفیران بیشتری برای دوستی میان چین و مصر پرورش یابند.» شی جینپینگ همچنین در ماه مه 2024 و در جریان دیدار با السیسی در پکن، بر اهمیت تبدیل کارگاههای لوبان مصر به الگویی برای همکاریهای آموزش حرفهای میان چین و آفریقا تأکید کرد.
با توجه و حمایت رهبران دو کشور، کارگاههای لوبان به بستری مهم برای همکاریهای آموزش حرفهای میان چین و مصر تبدیل شدهاند. این کارگاهها بر اساس نیازهای صنایع مصر، 5 رشته آموزشی ارائه میدهند و تاکنون بیش از 3 هزار دانشآموز محلی را آموزش دادهاند.
مصر یکی از نخستین کشورهای عربی و آفریقایی است که آموزش زبان چینی را در نظام آموزشی خود اجرا کرده است. در سپتامبر 2020، زبان چینی در برنامه درسی مدارس ابتدایی و متوسطه مصر گنجانده شد.
در سالهای اخیر و همزمان با تعمیق همکاریهای چین و مصر در حوزههای مختلف، علاقه به یادگیری زبان چینی در مصر نیز همچنان افزایش یافته است. از کارگاههای لوبان تا مؤسسات کنفوسیوس و از آموزش حرفهای تا یادگیری زبان، همکاریهای آموزشی چین و مصر فرصتهای بیشتری برای جوانان دو کشور فراهم کرده تا با یکدیگر دیدار و آشنا شوند. جوانان بیشتری از هر دو کشور نیز در تبادلات فرهنگی چین و مصر مشارکت کرده و به گسترش دوستی میان دو ملت کمک میکنند.
علی شیونی، معاون رئیس انجمن دوستی مصر و چین، گفت: «تبادل و همکاری فرهنگی ستون مهمی از روابط مصر و چین است.»
وی افزود که رهبران دو کشور اهمیت زیادی برای تبادلات مردمی قائل هستند و شخصاً گفتوگو میان تمدنها را تعمیق و ترویج میکنند که این امر انگیزهای قوی برای توسعه روابط دوجانبه ایجاد کرده است.
شیونی گفت: «معتقدم با تلاشهای مشترک دو طرف، تبادلات مردمی میان مصر و چین قطعاً به نتایج پربارتری خواهد رسید و پایههای محکمتری از حمایت افکار عمومی برای توسعه روابط دوجانبه ایجاد خواهد کرد.»
