«سرمشق گرفتن» انویدیا از چین

در حالی که ایالات متحده هنوز مشغول بحث در مورد «ایمنی» هوش مصنوعی است، چین وقت خود را صرف ساختن یک اکوسیستم هوش مصنوعی باز، کم‌هزینه و غیرمتمرکز در سراسر جهان کرده و همین باز بودن، نشانه رسیدن به یک درک عمیق‌تر از ماهیت فناوری است. از این نظر، اگر انویدیا با موضوع «متن باز» صرفاً به عنوان ابزاری برای بازاریابی تراشه‌های خود برخورد کند و واقعاً متعهد به ساختن یک اکوسیستم باز و مشارکتی نباشد، «جستجوی عمیق آمریکایی» چیزی بیش از یک پوسته گران‌قیمت نخواهد بود.

رسانه‌های آمریکایی اخیراً گزارش دادند که انویدیا 6 میلیارد دلار برای ساخت یکی از قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی منبع باز جهان هزینه می‌کند تا وارد رقابت با مدل‌های قدرتمند چینی مانند «دیپ‌سیک» و«کیمی کی‌۳» شود. یکی از دلایل مهم این اقدام انویدیا، متمرکز شدن سرمایه‌‌گذاری‌های غول‌های هوش مصنوعی ایالات متحده بر مدل‌های هوش مصنوعی متن بسته و این واقعیت است که موفقیت چشمگیر مدل‌های متن باز چین، باعث بروزی نگرانی‌های بسیار در ایالات متحده شده است. در گرفتنِ یک بحث داغ در مورد اینکه « آیا باید به توسعه مدل‌های منبع باز روی آورد یا خیر؟» باعث شده که این اقدام انویدیا بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.

مسلماً انگیزه اصلی انویدیا، ورود به عرصه بسیار رقابتی توسعه مدل‌های متن‌باز، حمایت از استارت‌آپ‌ها و در نتیجه تضمین افزایش سفارش‌ تراشه‌های تولید این شرکت است اما از یک نقطه نظر عینی، این اقدام همچنین نشانه‌ای از فروپاشی بیشتر افسانه هوش مصنوعی متن‌بسته در ایالات متحده است. اکوسیستم هوش مصنوعی ایالات متحده تا امروز تحت سلطه اکوسیستم مدل‌های بسته شرکت‌هایی مانند «اوپن ای آی»، «آنتروپیک» و گوگل بوده است و تا قبل از ظهور مدل متن باز چینی «دیپ‌سیک»، بازار باقاطعیت معتقد بود که آینده هوش مصنوعی با مدل‌های متن بسته گره خورده است.

با ورود مدل‌های متن‌باز کم‌هزینه، قابل سفارشی‌سازی و قابل کاربری محلی چین به این عرصه، توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها در سراسر جهان ناگهان متوجه شدند که مدل‌های متن بسته تا چه اندازه مشکل دارند. با توجه به چنین شرایطی، اکنون برخی رسانه‌ها قمار ۶ میلیارد دلاری انویدیا روی توسعه یک مدل متن‌باز را تلاشی در جهت توسعه یک «دیپ‌سیک آمریکایی» خوانده‌اند.

موضوع اینجاست که بحث متن‌باز یا متن‌‌بسته بودن در ایالات متحده از سطح تفاوت رویکردهای فنی به رقابتی در جهت تعیین رویکردهای راهبردی تبدیل شده و برخی از نخبگان سیاسی و مسئولان امنیتی این کشور هنوز هم با چسبیدن به ذهنیت جنگ سرد «کنترل به مثابه امنیت» سعی می‌کنند فناوری هوش مصنوعی را در چرخه انحصار خود حفظ کنند.

اوپن ای‌آی و آنتروپیک با لابی‌گری شدید در واشنگتن، خواستار اعمال محدودیت بر مدل‌های متن باز چینی هستند و با دامن زدن به روایت نادرست «تقطیر»، اساساً می‌خواهند از امنیت ملی به عنوان بهانه‌ای برای پنهان کردن منافع انحصار تجاری خود استفاده ‌کنند، چرا که برابری و یا پیشی گرفتن عملکرد مدل‌های متن‌باز از مدل‌های متن بسته این شرکت‌ها، برنامه‌های تجاری مبتنی بر جذب اشتراک ماهیانه و یا وابستگی آنها به رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی را با یک چالش اساسی روبرو خواهد کرد.

با این حال، رویکرد چین به توسعه مدل‌های متن‌باز و ظرفیت فزاینده این مدل‌ها برای گسترش نوآوری‌های مستقل باعث شده که بسیاری از فعالان صنایع فناوری در ایالات متحده متوجه شوند که نه تنها راهبردهای این کشور برای مهار پیشرفت اکوسیستم هوش مصنوعی متن‌باز چین شکست خواهد خورد، بلکه باعث از دست رفتن توان رقابتی ایالات متحده در عرصه هوش مصنوعی نیز خواهد شد. حمایت بی‌سابقه غول‌های فناوری آمریکا نظیر مایکروسافت، گوگل، متا و دیگر بازیگران اصلی این صنعت، از نامه سرگشاده جنسنگ هوانگ، مدیر عامل انویدیا در مورد ضرورت توسعه مدل‌های متن‌باز نمونه‌ای روشن از رسیدن به چنین شناختی است.

ایجاد یک جامعه متن‌باز پویا به مشارکت گسترده، سازوکارهای شفاف برای همکاری و کاهش موانع دسترسی بستگی دارد و سرمایه‌گذاری انحصاری غول‌های فناوری نمی‌تواند به تنهایی موجب تحقق این هدف شود اما باز هم، «سرمشق گرفتن» انویدیا از چین اقدامی است که باید مورد استقبال قرار بگیرد. ارزش فناوری هوش مصنوعی در فراهم کردن دسترسی گسترده کاربران به آن است. امروز، مدل‌های متن‌باز مورد توجه تعداد بسیاری از توسعه‌دهندگان در سراسر جهان قرار گرفته‌اند و کشورهای سراسر جهان در حال توسعه مدل‌های زبانی بزرگ خود بر اساس فناوری‌های متن‌باز چینی هستند.

چین با اقدامات خود به طور مشخص نشان داده که متن‌باز بودن یک مدل، نه تنها توان رقابتی آن را تضعیف نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب پویایی بیشتر آن شود. با افزایش تعداد کشورهای مایل به پیوستن به اکوسیستم مدل‌های متن‌باز، رویکرد “حیاط کوچک و حصارهای بلند” در نهایت در طول زمان به فراموشی سپرده خواهد شد.

ادعاهای غول‌های انگشت‌شمار «سیلیکون ولی» معیاری برای داوری در مورد عملکرد مدل‌های متن‌باز در عرصه رقابت هوش مصنوعی نیست و انتخاب‌های توسعه‌دهندگان و کاربران بی‌شمار آنها در سراسر جهان شاخص اصلی سنجش خواهد بود.