صنعت تراشه چین در برابر فشارهای آمریکا عقبنشینی نمیکند
بر اساس گزارش روز جمعه والاستریت ژورنال، هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، در مصاحبهای جدید اعلام کرد که دولت ایالات متحده تمایلی ندارد شرکت اپل تراشههای حافظه مورد نیاز خود را از چین تأمین کند. او با ادعای اینکه «باید راهکارهای دیگری برای مسئله حافظه وجود داشته باشد»، تأکید کرد: «درست نیست که شرکتهای بزرگ آمریکایی از حافظههای چینی استفاده کنند.»
این هشدار پس از انتشار گزارشهایی مطرح شد که نشان میداد اپل در حال مذاکره و اعمال فشار بر کاخ سفید است تا مجوز خرید تراشه از شرکت چینی «چانگشین» (CXMT) را دریافت کند. همچنین گزارشها حاکی از آن است که اپل برای کاهش فشار ناشی از افزایش قیمتها، در حال آزمایش تراشههای این شرکت در محصولات خود، از جمله آیفون و مکبوک، بوده است.
تلاش اپل بهخودیخود سیگنال مهمی برای بازار تراشههای حافظه محسوب میشود. تقاضای بالای مراکز داده هوش مصنوعی باعث ایجاد کمبود در ظرفیت جهانی حافظه شده است؛ بهطوری که بر اساس برآوردهای مؤسسه تحقیقاتی جیپی مورگان، قیمت حافظههای دسترسی تصادفی پویا (DRAM) از ابتدای سال 2024 تا پایان سال 2026 بیش از 400 درصد افزایش خواهد یافت.
در چنین شرایطی، حتی اپل نیز تحت فشار مالی قرار گرفته و به استفاده از تراشههای مقرونبهصرفه چینی روی آورده است. همین موضوع بهتنهایی نشان میدهد که صنعت نیمهرسانای چین به سطح بالایی از رقابتپذیری رسیده و دیگر نمیتوان آن را نادیده گرفت؛ صنعتی که ترکیبی جذاب از کیفیت، ظرفیت تولید و قیمت مناسب ارائه میدهد.
با این حال، این روند چیزی نیست که سیاستمداران آمریکایی خواهان آن باشند. پیش از هشدارهای صریح لوتنیک، گروهی از سناتورهای دو حزب آمریکا از اپل خواسته بودند هرگونه برنامه برای خرید تراشه از تأمینکنندگان تحریمشده چینی، از جمله CXMT و YMTC، را کنار بگذارد. بر اساس گزارش بلومبرگ، آنها استدلال کرده بودند که سازنده آیفون با این اقدام، خطر وابستگی به چین برای قطعات کلیدی را میپذیرد.
اما پرسش اساسی پیش روی این سیاستمداران این است: در شرایطی که عرضه جهانی تراشههای حافظه محدود است، قیمتها رو به افزایش هستند و شرکتهای بینالمللی بیشتری مجبور به بازنگری در زنجیره تأمین خود شدهاند، فشار سیاسی تا چه زمانی میتواند دوام بیاورد؟ با افزایش هزینههای تولید، جذابیت تراشههای چینی نیز بیشتر خواهد شد.
تاریخ بارها نشان داده است که محاصرهها و تحریمهای خارجی نمیتوانند مانع رشد صنعت نیمهرسانای چین شوند و نمونه CXMT گواهی روشن برای این موضوع است. این شرکت با وجود محدودیتهای شدید فناوری، برخلاف بسیاری از پیشبینیها به پیشرفت چشمگیری دست یافته است.
پس از سالها تحقیق مستقل و دستیابی به پیشرفتهای فناورانه، این شرکت بر فناوریهای کلیدی DRAM مسلط شده و توانسته است تحقیق و توسعه مستقل، طراحی اختصاصی و تولید تجاری در مقیاس گسترده را محقق کند؛ دستاوردی که خلأ طولانی مدت چین در حوزه DRAM را در بازار جهانی تا حد زیادی پر کرده است. امروزه، CXMT از نظر ظرفیت تولید DRAM در جایگاه چهارم جهان قرار دارد.
با ادامه پیشرفت فناوری این شرکت، بهبود فرآیندهای تولید، کاهش هزینهها، افزایش رقابتپذیری در بازار و ارتقای سودآوری نیز دنبال خواهد شد تا CXMT جایگاهی مستحکمتر در صنعت جهانی DRAM به دست آورد.
فراتر از بخش تراشههای حافظه، آمار کلی صنعت نیمهرسانای چین نیز به همان اندازه چشمگیر است.
در نیمه نخست امسال، صادرات نیمهرساناهای چین نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به 90 درصد افزایش یافت. واقعیت پشت این رشد آن است که تراشههای تولیدشده در چین بیش از گذشته وارد بازارهای بینالمللی میشوند. این گسترش بر پایه حمایت گسترده از سوی زنجیره صنعتی، تحقیق و توسعه مستمر، سرمایهگذاری مداوم و ظرفیت بالای بازار داخلی شکل گرفته است.
از منظر جهانی، کمبود عرضه تراشههای حافظه و افزایش شدید قیمتها به چالشی مشترک برای تولیدکنندگان لوازم الکترونیکی در سراسر جهان، از جمله اپل، تبدیل شده است. برای سالها، بازار تراشه در اختیار تعداد محدودی از تأمینکنندگان بوده و همین مسئله کل زنجیره تأمین را در برابر شوکهای قیمتی آسیبپذیر کرده است.
پیشرفت سریع صنعت تراشه چین، پویایی رقابتی تازهای را به بازار جهانی وارد میکند و به کشورهای و شرکتهای بیشتری امکان میدهد با هزینهای منطقیتر به محصولات نیمهرسانا دسترسی داشته باشند. از این منظر، افزایش حضور تراشههای مقرونبهصرفه چینی نهتنها به سود صنعت نیمهرسانای چین، بلکه به نفع طیف گستردهای از فعالان بازار جهانی است.
چین بازیگری مهم و غیرقابلحذف در صنعت نیمهرسانا به حساب میآید و فشارهای دولت آمریکا نمیتواند روند توسعه این صنعت را در چین یا در سطح جهان متوقف کند. محدودیتها و تحریمهای سیاسی آمریکا نیز در نهایت کوتهبینانه بودن خود را نشان خواهند داد.
