منظومه روحی حزب کمونیست چین، نیروی محرک معنوی یک قرن اداره حزب و چین

۹۰ سال پیش، گروهی از جوانان با میانگین سنی کمتر از ۲۵ سال، تحت تعقیب دشمن، یک سفر بی‌سابقه تاریخی را آغاز کردند. آنها در حالی که با کمبود غذا و دارو مواجه بودند، با طی کردن یک مسیر 12.5 کیلومتری و گذر از کوه‌های برفی و باتلاق‌ها و بسیاری موانع دیگر، به محل استقرار پایگاه جدید خود رسیدند. کمتر کسی باور داشت که آنها به مقصد برسند، اما سرانجام این راهپیمایی طولانی با موفقیت به انجام رسید.

چه چیزی این گروهِ ژنده‌پوش را در دل تمام مخاطرات به پیش می‌راند؟ پاسخ در این باور نهفته است که قرار دادن منافع ملت و کشور در بالاترین جایگاه و ایمان داشتن به آرمانِ حق، سرانجام به پیروزی می‌رسد و این، همان هسته پرکششِ «روحیه راهپیمایی طولانی» و کلید ورود به دروازه گستره معنوی حزب کمونیست چین است.

تصویر: دو تابلوی نقاشی رنگ روغن به ترتیب با عنوان «عبور از کوهستان برفی» و «عبور ارتش سرخ از باتلاق»

 مسیر صدساله تکامل منظومه روحی حزب حاکم چین

در سال ۲۰۲۱، هم‌زمان با صدمین سال تأسیس حزب کمونیست چین، مفهوم «منظومه روحی اعضای حزب کمونیست چین» توسط شی ‌جین‌پینگ رهبر چین مطرح شد. ریشۀ این مفهوم جدید  به روحیه مطرح شده در هنگام تاسیس این حزب مبنی بر «تلاش برای خوشبختی مردم و رستاخیز ملت چین» برمی‌گردد. این منظومه روحی شامل مفاهیم و شعارهای مربوط به رویدادهای گوناگون از جمله «روحیه راهپیمایی طولانی» است.

تصویر: مقایسه‌ گذشته و حال نان‌یوان در یان‌آن. تصویر بالا مربوط به اوایل دهه ۱۹۴۰ و دوران جنگ مقاومت علیه متجاوزان ژاپنی است که نیروهای تحت رهبری حزب کمونیست چین، زمین‌های بایر «نان‌یوان» در «یان‌آن» را زیر کشت بردند و تصویر پایین، نمای کنونی آن را نشان می‌دهد که پس از آبادانی به پارک ملی تالاب «نان‌یوان» تبدیل شده است.

 هفتاد و هفت سال پیش با تاسیس جمهوری خلق چین، این کشور نوپا در بازسازی خود با تحریم‌های غرب در زمینه فناوری علیه خود مواجه شد. با این حال، محققان چینی در بیابان‌های گبی با استفاده از ابزار محاسباتی ساده و ابتدایی مثل «چرتکه»‌های سنتی، بمب اتم، بمب هیدروژنی و ماهواره ساختند که بعدا به طور خلاصه «روحیه دو بمب و یک ماهواره» نام گرفت؛ «جیائو یولو»، دبیر حزب شهرستان لانکائو، با وجود بیماری، هدایت مردم در کارهای بیابانزدایی و درختکاری را بر عهده داشت که چکیده معنوی آن به عنوان «روحیه جیائو یولو» شناخته می‌شود.

دو عکس از دهه ۱۹۶۰ میلادی: عکس سمت چپ، حمل دستی بمب اتمی توسط محققان چینی را نشان می‌دهد و تصویر سمت راست، جیائو یولو، دبیر حزب کمونیست در شهرستان لانکائوی استان هه‌نان را در کنار درختان پائولونیایی نشان می‌دهد که خود در بیابان کاشته است.

 پس از اجرای سیاست اصلاحات و گشایش در سال ۱۹۷۸، نمونه‌های دیگر «روحیه» مانند «روحیه مناطق ویژه»، «روحیه مقابله با سیل»، «روحیه مقاومت در برابر زلزله» و «روحیه فضانوردی» شکل گرفت و به نیروی محرکه‌ برای جهش اقتصادی و رساندن شرایط زندگی مردم از سطح  تأمین نیازهای اولیه به مرحله رفاه متوسط تبدیل شد.

پس از سال ۲۰۱۲، همزمان با ورود چین به «عصر جدید»، «روحیه مبارزه با فقر» با هدف ریشه‌کنی فقر مطلق در میان همه جمعیت کشور، «روحیه دانشمندان میهن‌دوست» و «روحیه راه ابریشم» با رویکرد همکاری برد-برد نیز به منظومه روحی حزب حاکم چین افزوده شد.

از اواخر سال ۲۰۱۲ تا پایان سال ۲۰۲۰، طی هشت سال، حزب کمونیست چین صدها هزار کادر خود را برای استقرار طولانی‌مدت در روستاها و هدایت و کمک به فقرزدایی، به روستاها اعزام کرد که این اقدام سرانجام منجر به رهایی نزدیک به ۱۰۰ میلیون نفر از جمعیت فقیر روستایی از فقر مطلق شد. این شاهکار به عنوان یک الگو در مبارزه با فقر در سطح جهانی تلقی می شود و در چین نیز «روحیه مبارزه با فقر» نام گرفته است. تصویر بالا مربوط به سال ۲۰۱۹ است که روستاییان شهرستان لیان‌شان در استان گوئی‌جو، در حال ترک خانه‌های قدیمی خود هستند که هیچ گونه دسترسی به امکانات اولیه زندگی و راه‌های ارتباطی ندارند؛  تصویر پایین، صحنه‌ای از زندگی آنان در خانه‌های جدیدشان را نشان می‌دهد.

 منظومه روحی اعضای حزب حاکم چین، تنها یک پدیده‌ انتزاعی نیست، بلکه یک نیروی ارزشمند ملموس است که در طول یک سده و با گذر از سختی‌ها و موانع، در دل این حزب پالایش یافته است. این نیرو، هم مایه کارآمدی حزب در ادارهٔ امور کشور است و هم انگیزه‌ای برای همراهی با مردم در مسیر دستیابی به زندگی بهتر است.

منظومه روحی حزب حاکم چین، نیروی محرکه حزب برای اداره خود و کشور

برای حزبی با بیش از صد میلیون عضو، بزرگ‌ترین خطر نه تهدیدهای بیرونی، بلکه سستی درونی و جدایی از توده‌هاست. منظومه روحی این حزب، با روایت‌های تاریخی زنده خود، همچون آیینه‌ای با بازتاب عملکرد تک‌تک اعضا و برقراری تعادل در دیدگاه آنها نسبت به هویت خود، باعث می‌شود متوجه شوند که «رسیدن به جایگاه و مقام یک هدف شخصی نیست، بلکه سرآغاز خدمت به مردم است». این منظومه روحی، با تبدیل شدن به سپری در برابر تنبلی در انجام کارها، روی آوردن به فساد و تن‌آسایی اعضای حزب،  باعث می‌شود این حزب کهنه‌کار در زمان صلح نیز همچنان هشیاری و پویایی خود را حفظ کند.

اداره کشوری با ۱٫۴ میلیارد نفر جمعیت و تحقق مدرنیزاسیونی که در غرب سده‌ها طول کشیده در این کشور و نیز حل معضلاتی چون شکاف طبقاتی و آلودگی محیط‌‌‌‌‌‌زیست، تنها با تکیه به سیاست‌گذاری و اختصاص بودجه محقق نمی‌شود. همچنین، بدون شک در این جریان با دوراهی‌های بسیار مانند دوراهی تحمل «درد کوتاه‌مدت» در برابر رسیدن به «منفعت بلندمدت» مواجه می‌شود. با این حال، منظومه روحی این حزب می‌تواند به عنوان «پیوند معنوی» عمل می‌کند و باعث خلق شاهکارهایی مانند استقرار بلندمدت کادرهای حزب در روستاها برای کمک به فقرزدایی، دهه‌ها کار پژوهشگران روی فناوری‌های کلیدی، ساخت و ساز راه‌آهن و بندر و دیگر پروژه ها در خارج از کشور و در برخی مناطق با شرایط سخت می‌شود که فقط با اینجاد انگیزه و مشوق‌های مادی قابل توضیح نیستند و نقش نیروی محرکه معنوی در به انجام رسیدن آنها را نباید نادیده گرفت.

پروژه‌ راه‌آهن سریع‌السیر جاکارتا–باندونگ در اندونزی، نخستین پروژه‌ شاخص چین در حوزه‌ راه‌آهن سریع‌السیر است که در خارج از کشور ساخته شده و کاملا با استفاده از سامانه‌ها، تجهیزات و زنجیره‌‌های صنعتی چین اجرا شده است. این پروژه، پرچم‌دار ابتکار «کمربند و جاده» به‌شمار می‌رود و تجسم عینی «روحیهٔ راه ابریشم» با رویکرد برد-برد است.

منظومه روحی: محور ارزشی پیمودن راهپیمایی طولانیِ دوران نوین

اگر به تمامی عناصر در این منظومه روحی نگاه کنیم، یک خط قرمز شاخص در مجموعه آنها دیده می‌شود که همان مردم‌محوری است. این منظومه روحی به‌عنوان نیروی محرکه معنوی ادارۀ حزب و کشور، همواره یک قدرت فرازمانی داشته و بی‌گمان در «راهپیمایی طولانی در دوره نوین»، فصلی تازه‌ از افسانه افتخارآفرینی حزب کمونیست را خواهد گشود.

نسل‌های مختلف پژوهشگران چینی یکی پس از دیگری با پایبندی بر مرد‌م‌محوری کوشیده‌اند، با توجه به نیازهای جامعه و در جهت بهبود زندگی عموم مردم دست به نوآوری بزنند و از ثمرات آن بهره ببرند. تصویر بالای سمت چپ: دههٔ ۱۹۵۰ میلادی، تو یویو (سمت راست)، دانشمند چینی را در حال تحقیق روی داروهای سنتی چینی در آزمایشگاه نشان می‌دهد. او موفق به استخراج ماده آرتمیزینین شد که توسط سازمان جهانی بهداشت به عنوان داروی استاندارد در نخستین مرحله از درمان مالاریا به تأیید رسیده است. او نخستین دانشمند اهل چین بود که موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی شد؛ تصویر بالای سمت راست: یوان لونگ‌پینگ، دانشمند علوم کشاورزی چین، در حال کار در یک شالیزار است. برنج هیبریدی به عنوان یکی از دستاوردهای او در ده‌ها کشور جهان به صورت گسترده کشت شده و به کاهش چشمگیر کمبود غذا در بسیاری از کشورها کمک کرده است؛ دو تصویر پایین: پژوهشگران جوان چینی را نشان می‌دهد که امروز در حال آزمایش ربات‌های انسان‌نما و دستگاه‌های رابط مغز و رایانه هستند.