نقش ارتش چین در پیشبرد ابتکار حکمرانی جهانی

ابتکار حکمرانی جهانی (GGI) پاسخی به خواست مشترک جامعه بین‌المللی برای اصلاح و بهبود نظام حکمرانی جهانی است. این ابتکار با استقبال گسترده بسیاری از کشورها و جامعه جهانی روبه‌رو شده است. در کمتر از یک سال، از یک پیشنهاد چینی به یک رویه بین‌المللی، از خرد چینی به اجماع میان ملت‌ها و از یک کالای عمومی به دستاوردی مشترک تبدیل شده است. ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLA) نیز با مشارکت فعال، نقشی مهم در حمایت و اجرای این ابتکار ایفا کرده است.

از منظر راهبردی، روند حرکت جهان به سمت چندقطبی شدن با سرعت ادامه دارد. دوران سلطه برخی کشورهای غربی بر جهان و انحصار آنها در مدیریت امور بین‌المللی رو به پایان است. با این حال، ذهنیت جنگ سرد، هژمونی، یکجانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی همچنان پابرجاست و آنچه از آن با عنوان «نظامی‌گری نوین» یاد می‌شود، در حال گسترش است.

نظام بین‌المللی شکل‌گرفته پس از جنگ جهانی دوم با چالش‌های متعددی روبه‌رو شده، جایگاه محوری سازمان ملل متحد تضعیف شده، روند چندجانبه‌گرایی آسیب دیده و شکاف میان شمال و جنوب، درگیری‌های ژئوپلیتیکی و کسری حکمرانی جهانی بیش از گذشته نمایان شده است. در چنین شرایطی، ابتکار حکمرانی جهانی در اول سپتامبر ۲۰۲۵ مطرح شد.

این ابتکار بر این پرسش اساسی تمرکز دارد که جهان به چه نوع نظام حکمرانی جهانی نیاز دارد و در پاسخ، راهکاری چینی ارائه می‌کند. چین نه‌تنها مبتکر و مدافع اصل مشورت گسترده، مشارکت مشترک و منافع مشترک است، بلکه به‌عنوان یک تسهیل‌کننده فعال و عملگرا نیز شناخته می‌شود. این کشور با حضور در خط مقدم اقدامات مربوط به حکمرانی جهانی، در ایجاد نظامی عادلانه و منطقی نقش داشته و به‌تدریج چارچوب کلی این ابتکار را به برنامه‌های عملی، نقشه‌های راه و نتایج ملموس تبدیل کرده است.

یکی از مأموریت‌های مهم ارتش آزادی‌بخش خلق چین در عصر جدید، کمک به ایجاد جامعه‌ای با آینده مشترک برای بشریت و فراهم کردن پشتوانه امنیتی و قدرت لازم برای اجرای چهار ابتکار جهانی بزرگ پیشنهادی چین، از جمله ابتکار حکمرانی جهانی، است.

نخست، سیاست دفاع ملی چین، پایه حقوقی مشارکت این کشور در حکمرانی جهانی را فراهم می‌کند. چین به‌طور قاطع از سیاست دفاع ملی دفاعی پیروی می‌کند، به راهبرد دفاع فعال پایبند است، از صلح جهانی حمایت می‌کند و با تجاوز و توسعه‌طلبی مخالفت دارد. این اصول که بر پایه رویکرد جامع امنیت ملی شکل گرفته‌اند، در قانون دفاع ملی جمهوری خلق چین نیز تصریح شده و همچنان سیاست دفاعی ثابت و تغییرناپذیر این کشور به شمار می‌روند.

چین همواره به راهبرد هسته‌ای دفاعی خود پایبند بوده، سیاست عدم آغاز استفاده از سلاح هسته‌ای را دنبال کرده و متعهد شده است که از سلاح هسته‌ای علیه کشورهای غیرهسته‌ای یا مناطق عاری از سلاح هسته‌ای استفاده نکند یا آنها را به استفاده از این سلاح‌ها تهدید نکند.

چین در کنار حفاظت از منافع ملی خود، به اصولی همچون عدم تلاش برای هژمونی، توسعه‌طلبی، ایجاد حوزه‌های نفوذ، ورود به رقابت تسلیحاتی و تهدید دیگر کشورها پایبند است. این اصول، علاوه بر آنکه تعهدات جدی چین در برابر جامعه جهانی هستند، بخشی از سهم این کشور در حفظ صلح و تقویت حکمرانی جهانی نیز به شمار می‌روند.

دوم، ارتش آزادی‌بخش خلق چین با قاطعیت از منافع ملی دفاع می‌کند و از ایجاد نظامی عادلانه و منطقی برای حکمرانی جهانی حمایت می‌کند. مردم چین هرگز ملت دیگری را مورد آزار، ظلم یا بردگی قرار نداده‌اند و هرگز اجازه نخواهند داد هیچ قدرت خارجی چنین رفتاری با آنها داشته باشد. اگر چین در آینده ناچار به جنگ شود، آن جنگ، جنگی دفاعی برای حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و حقوق و منافع دریایی کشور، جنگی عادلانه برای تحقق وحدت کامل سرزمین مادری و نیز جنگی برای حفظ صلح منطقه‌ای و جهانی خواهد بود.

سوم، ارتش آزادی‌بخش خلق چین از صلح منطقه‌ای و جهانی حمایت می‌کند و کالاهای عمومی امنیتی باکیفیتی را در اختیار جامعه بین‌المللی قرار می‌دهد. این ارتش طی سال‌های گذشته، در چارچوب سازمان ملل متحد، به‌طور فعال در عملیات‌های حفظ صلح مشارکت کرده، مأموریت‌های اسکورت دریایی و مقابله با دزدی دریایی را در خلیج عدن و سواحل سومالی انجام داده، در عملیات‌های امدادرسانی بشردوستانه حضور داشته و کمک‌های پزشکی و مقابله با بیماری‌های همه‌گیر را در اختیار نیروهای مسلح کشورهای مختلف قرار داده است. این اقدامات با استقبال کشورهای دریافت‌کننده و جامعه جهانی روبه‌رو شده و چین را به‌عنوان کشوری مسئولیت‌پذیر و قابل اعتماد معرفی کرده است.