فدراسیون گردشگری باید بازوی مشورتی و کمک حال تشکلها باشد
همزمان با پیگیریهای کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران برای تشکیل فدراسیون گردشگری، معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز بر حمایت از شکلگیری سازوکاری برای همافزایی تشکلهای بخش خصوصی تأکید کرده، اما معتقد است این فرآیند باید در چارچوب قوانین و بدون خدشه به وظایف حاکمیتی وزارتخانه دنبال شود.
به گزارش بیانگری به نقل از کمیته ارتباطات کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران، انوشیروان محسنیبندپی، معاون گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی پس از پایان نشست مشترک تشکیل فدراسیون گردشگری در اتاق بازرگانی ایران، با تشریح دیدگاه این معاونت درباره تشکیل فدراسیون گردشگری، بر ضرورت تفکیک دقیق مسئولیتهای حاکمیتی از وظایف تشکلهای صنفی تأکید کرد و گفت: «وزارت میراثفرهنگی از هر اقدامی که به انسجام، هماهنگی و تقویت بخش خصوصی گردشگری منجر شود استقبال میکند، اما این اقدامات باید در چارچوب قانون و با رعایت حدود اختیارات دستگاههای مسئول انجام شود.»
محسنیبندپی با اشاره به جایگاه قانونی وزارت میراثفرهنگی در حوزه تشکلهای حرفهای اظهار کرد: «نقش وزارتخانه به عنوان سیاستگذار، تنظیمگر و ناظر بر اقدامات تشکلهای حرفهای گردشگری تعریف شده است و این مسئولیتها از وظایف حاکمیتی وزارتخانه محسوب میشود.»
به گفته وی، در چنین ساختاری، فدراسیون گردشگری نباید جایگزین وظایف قانونی وزارتخانه شود، بلکه میتواند نقش مکمل و مشورتی ایفا کند. او افزود: «فدراسیون میتواند به عنوان بازوی مشورتی، هماهنگی و همافزایی میان تشکلهای حرفهای گردشگری را برعهده بگیرد و زمینه همکاری نزدیکتر میان بخش خصوصی را فراهم کند.»
معاون گردشگری کشور با اشاره به اینکه موضوع تشکیل فدراسیون گردشگری، صرفاً مطالبه بخش خصوصی نیست، بلکه از سوی معاونت گردشگری نیز در حال پیگیری است، گفت: «معاونت گردشگری از سال گذشته به دنبال تشکیل فدراسیون بوده و برای این منظور میزهای تخصصی ذیل کارگروههای مختلف را تشکیل داده تا زمینه شکلگیری این فدراسیون فراهم شود.»
به گفته محسنیبندپی، بررسی ابعاد حقوقی، ساختاری و اجرایی تشکیل فدراسیون از جمله موضوعاتی است که در این کارگروهها دنبال میشود تا ساختاری شکل بگیرد که ضمن برخورداری از پشتوانه قانونی، بتواند به افزایش هماهنگی میان تشکلهای گردشگری کشور کمک کند.
در سالهای اخیر، تعدد تشکلهای فعال در حوزه گردشگری و نبود یک نهاد هماهنگ کننده، همواره یکی از چالشهای بخش خصوصی گردشگری بوده است.
فعالان این صنعت معتقدند پراکندگی تشکلها باعث شده مطالبات صنفی با صدایی واحد مطرح نشود و ظرفیتهای موجود نیز به صورت منسجم مورد استفاده قرار نگیرد. به همین دلیل، تشکیل فدراسیون گردشگری به عنوان نهادی برای ایجاد همگرایی میان تشکلهای مختلف، در دستور کار کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران قرار گرفته است.
محسنیبندپی با اشاره به ظرفیتهای اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: «اتاق بازرگانی میتواند از ظرفیتها و امکاناتی که در اختیار دارد برای تسهیلگری، ایجاد همافزایی و ایفای نقش حمایتی در حوزه گردشگری استفاده کند.»
وی با تأکید بر اینکه حضور اتاق بازرگانی میتواند به تقویت ارتباط میان تشکلهای گردشگری و سایر بخشهای اقتصادی کشور کمک کند، افزود: «این همکاری باید بر پایه تقسیم کار روشن و شفاف میان نهادهای مسئول شکل بگیرد.»
بندپی گفت: «اتاق بازرگانی با توجه به تجربه خود در سازماندهی تشکلهای اقتصادی و ارتباط با فعالان بخش خصوصی، ظرفیت مناسبی برای حمایت از صنعت گردشگری دارد؛ اما این ظرفیت باید در چارچوب قوانین موجود و با رعایت اختیارات دستگاههای متولی مورد استفاده قرار گیرد.»
محسنیبندپی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به الزامات قانونی تشکیل تشکلهای حرفهای گفت: «این موضوع منوط به آن است که صورتجلسهای تنظیم شود که در آن تفکیک وظایف به صورت شفاف مشخص باشد.»
وی افزود: «براساس بند (الف) ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم توسعه، مسئولیت صدور مجوز، نظارت و تشکیل تشکلهای حرفهای برعهده وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی است.»
به گفته معاون گردشگری، این حکم قانونی، جایگاه وزارتخانه را به عنوان مرجع اصلی ساماندهی تشکلهای حرفهای تثبیت کرده و هرگونه همکاری با سایر نهادها نیز باید در همین چارچوب تعریف شود.
او تأکید کرد: «هدف از همکاری با اتاق بازرگانی، ایجاد ظرفیتهای جدید برای حمایت از بخش خصوصی است، نه واگذاری وظایف حاکمیتی یا ایجاد تداخل در مسئولیتهای قانونی.»
یکی از مهمترین محورهای سخنان محسنیبندپی، مخالفت با ایجاد تشکلهای موازی در صنعت گردشگری بود.
وی گفت: «برای هر یک از تشکلها یک جامعه حرفهای داریم و موازیکاری و تعدد تشکلها به هیچوجه در راستای سیاست وزارت میراثفرهنگی و معاونت گردشگری نیست.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی سالهای گذشته، تعدد انجمنها، اتحادیهها و تشکلهای فعال در برخی حوزههای گردشگری، بارها مورد انتقاد فعالان این صنعت قرار گرفته است. کارشناسان معتقدند وجود تشکلهای متعدد با وظایف مشابه، علاوه بر ایجاد اختلاف در پیگیری مطالبات صنفی، موجب کاهش انسجام بخش خصوصی و تداخل در مسئولیتها شده است.
به گفته معاون گردشگری، تشکیل فدراسیون زمانی میتواند موفق باشد که به جای ایجاد یک ساختار موازی، زمینه همگرایی و هماهنگی میان تشکلهای موجود را فراهم کند و از ظرفیت آنها برای توسعه گردشگری کشور بهره بگیرد.
محسنیبندپی در پایان گفتوگوی خود از ادامه بررسیهای کارشناسی میان وزارت میراثفرهنگی و اتاق بازرگانی ایران خبر داد و گفت: «در همین راستا قرار شد کار کارشناسی انجام شود و در جلسات تشکیلشده شرایطی فراهم شود که مشخص شود اتاق بازرگانی ایران در چه زمینههایی میخواهد نقش تسهیلگری، همافزایی و حمایت را بر عهده بگیرد؛ به گونهای که این اقدامات با نقش سیاستگذاری، تنظیمگری، قانون برنامه هفتم توسعه و تکالیف وزارت میراثفرهنگی و معاونت گردشگری مغایرت نداشته باشد.»
به نظر میرسد با ادامه این مذاکرات، مدل همکاری میان وزارت میراثفرهنگی و اتاق بازرگانی ایران در زمینه تشکیل فدراسیون گردشگری بیش از گذشته شفاف خواهد شد. اگر این همکاری با رعایت مرزهای قانونی و تقسیم دقیق مسئولیتها به نتیجه برسد،
فدراسیون گردشگری میتواند به نهادی برای تقویت انسجام تشکلهای حرفهای، افزایش مشارکت بخش خصوصی و پیگیری منسجم مطالبات فعالان گردشگری تبدیل شود؛ نهادی که در عین بهرهگیری از ظرفیتهای اتاق بازرگانی، جایگاه حاکمیتی وزارت میراثفرهنگی در سیاستگذاری، تنظیمگری و نظارت بر تشکلهای حرفهای را نیز حفظ خواهد کرد.
