جهش جهانی خودروهای برقی چین با تکیه بر توسعه زنجیره کامل
چین که اکنون بزرگترین صادرکننده خودروهای برقی جهان است، بهسرعت راهبرد جهانی خود را از صادرات صرف محصول به توسعه بومی و مبتنی بر زنجیره کامل تغییر داده است. این تحول برای بسیاری از کشورها تنها به معنای دسترسی به خودروهای برقی مقرونبهصرفه نیست، بلکه سرمایهگذاریهای جدید، ایجاد فرصتهای شغلی و فراهم شدن مسیری سریعتر برای گذار به اقتصاد سبز را نیز به همراه دارد.
در همین راستا، خودروسازان پیشروی چینی مانند BYD، GAC و XPENG نیز فراتر از افزایش حجم تولید، به سمت صدور فناوری، تولید محلی و توسعه برند حرکت کردهاند تا الگویی پایدارتر و یکپارچهتر برای حضور در بازارهای جهانی ایجاد کنند.
در بنادر اصلی سواحل جنوب شرقی چین، خودروهای برقی ساخت این کشور بهطور مداوم روی کشتیهای حمل خودرو بارگیری و راهی بازارهای مختلف جهان میشوند. اما برای صنعت خودروهای برقی چین، بارگیری خودروها دیگر پایان مسیر نیست، بلکه تنها نخستین گام در راه توسعه جهانی به شمار میرود.
چین که اکنون بزرگترین صادرکننده خودروهای برقی در جهان است، بهسرعت راهبرد جهانی خود را از صادرات محصول به توسعه بومی و مبتنی بر زنجیره کامل تغییر داده است. برای بسیاری از کشورها، این تحول تنها به معنای عرضه خودروهای برقی مقرونبهصرفه نیست، بلکه سرمایهگذاریهای جدید، اشتغالزایی و تسریع روند گذار سبز را نیز به همراه دارد.
بر اساس آمار رسمی انجمن خودروسازان چین (CAAM)، این کشور طی سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۶۱۵ میلیون دستگاه خودروی برقی صادر کرد که نسبت به سال قبل ۱۰۳.۷ درصد افزایش داشت؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۱.۲۸۴ میلیون دستگاه بود. همچنین در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، صادرات به ۲.۳۵۵ میلیون دستگاه رسید که رشد ۱۲۰ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان میدهد. خودروهای برقی اکنون به موتور اصلی رشد صادرات خودروی چین تبدیل شدهاند.
امروزه خودروهای برقی چینی دیگر بهعنوان گزینههای ارزانقیمت شناخته نمیشوند، بلکه از نظر عملکرد، فناوریهای هوشمند و طراحی، با برندهای مطرح جهانی رقابت میکنند.
شرکت XPENG Motors یکی از نمونههای موفق این روند است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ بیش از ۴۵ هزار دستگاه خودرو به بازارهای خارجی تحویل داد که نسبت به سال قبل ۹۶ درصد افزایش داشت. اروپا نزدیک به نیمی از این صادرات را به خود اختصاص داد و بازارهای آسیا-اقیانوسیه نیز رشد قابل توجهی را تجربه کردند. همچنین مرکز این شرکت در مصر، بازار خاورمیانه و آفریقا را پوشش میدهد.
XPENG در مارس ۲۰۲۶ نیز از برنامهای سهساله برای ورود به بازار آمریکای لاتین تا سال ۲۰۲۸ رونمایی کرد که مکزیک نخستین مقصد آن است.
گروه GAC نیز مسیر مشابهی را دنبال میکند و بازارهای خارجی را یکی از مهمترین محرکهای رشد خود میداند. این گروه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، تعداد ۱۲۱ هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو با برندهای خود صادر کرد که نسبت به سال قبل ۱۳۲ درصد افزایش نشان میدهد.
در خاورمیانه، مدلهایی مانند GAC Trumpchi و GAC HYPTEC به دلیل کیفیت قابل اعتماد و فناوری پیشرفته، مورد استقبال مصرفکنندگان قرار گرفتهاند. در جنوب شرق آسیا، کارخانههای این شرکت از تولید و فروش محلی پشتیبانی میکنند و در اروپا نیز تمرکز آن بر عرضه خودروهای برقی هوشمند ردهبالاست.
چن جیاکای، معاون مدیرعامل گروهGAC، با اشاره به هدف صادرات ۲۵۰ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۶ و یک میلیون دستگاه تا سال ۲۰۳۰، گفت: «بازارهای خارجی موتور اصلی رشد ما هستند. هدف ما گسترش حضور محصولات GAC در بازارهای جهانی است.» این شرکت هماکنون در ۱۲۰ کشور و منطقه حضور دارد.
امروزه مراکز تجربه برندهایBYD، GAC و XPENG در مراکز تجاری اروپا، جنوب شرق آسیا و خاورمیانه گسترش یافتهاند. این مراکز با طراحی مدرن و نیروهای محلی متخصص، تصویر قدیمی خودروهای چینی بهعنوان محصولاتی «ارزان و کمکیفیت» را تغییر دادهاند.
در بخش خدمات نیز BYD و XPENG مراکز خدماتی خود را در اروپا، خاورمیانه و آمریکای لاتین راهاندازی کردهاند تا خدمات خرید و خدمات پس از فروش را بهصورت یکپارچه در اختیار مشتریان قرار دهند.
GAC برای رفع مشکلاتی مانند طولانی بودن زمان تعمیرات و کمبود قطعات در بازارهای خارجی، انبارهای منطقهای قطعات را در اروپا، تایلند و پاناما راهاندازی کرده است. هر یک از این مراکز بیش از ۳ هزار قطعه را نگهداری میکنند و زمان تعمیر خودروها را به نصف کاهش دادهاند.
BYD نیز از کارخانههای خارجی خود برای تأمین قطعات مورد نیاز بازارهای محلی استفاده میکند. این اقدام علاوه بر کاهش زمان انتظار و هزینههای نگهداری برای مشتریان، به ایجاد مشاغل تخصصی و توسعه صنعت خدمات خودروهای برقی در کشورهای میزبان نیز کمک کرده است.
چن شیهوا، معاون دبیرکل انجمن خودروسازان چین، رشد صادرات خودروهای برقی را نتیجه زنجیره تأمین قدرتمند، صرفهجویی ناشی از تولید انبوه و سرعت بالای توسعه فناوریهای هوشمند، از جمله رانندگی خودکار و سامانههای هوشمند کابین، دانست.
