هشدار غولهای فناوری به واشنگتن؛ محدودیت زودهنگام، آینده هوش مصنوعی را تهدید میکند
«هوش مصنوعی هر صنعتی را متحول خواهد کرد، به هر شرکتی توان خواهد داد و توسط هر کشوری ساخته خواهد شد.» این نخستین پست جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا در شبکه X بود که در آن از مدلهای متنباز هوش مصنوعی حمایت کرد. با این حال، صنعت هوش مصنوعی آمریکا با وجود جذابیت و ظرفیت بالای این فناوری، اکنون با یک تناقض جدی روبهرو است؛ از یک سو با «محدودیتهای زودهنگام» مخالفت میکند و از سوی دیگر، دولتها به دنبال اعمال مهار و محدودیت هستند.
این وضعیت نشاندهنده نگرانی و اضطراب فزاینده در ایالات متحده است؛ آن هم در شرایطی که چشمانداز جهانی هوش مصنوعی با تغییرات عمیقی روبهرو شده است.
بهتازگی، انویدیا، مایکروسافت، متا، پالانتیر و بیش از ۲۰ شرکت دیگر روز جمعه با انتشار نامهای از سیاستگذاران خواستند از اعمال «محدودیتهای زودهنگام» بر مدلهای هوش مصنوعی وزنباز که «رقابت را تضعیف میکند یا نوآوری را به خارج از کشور سوق میدهد»، خودداری کنند.
این شرکتها در نامه خود تأکید کردند: «رهبری ما در حوزه هوش مصنوعی نه بر اساس یک مدل پیشرو، بلکه بر اساس این سنجیده خواهد شد که آیا ایالات متحده میتواند یک اکوسیستم قوی و باز ایجاد کند که در همه بخشها نفوذ داشته باشد یا نه.» بهوضوح، شرکتهای پیشرو این صنعت معتقدند یک اکوسیستم فناوری باز، رقابتی و متنوع، بیش از ایجاد موانع مصنوعی، به توسعه بلندمدت کمک میکند.
این دیدگاه در شبکههای اجتماعی نیز بازتاب یافت. بسیاری از کاربران از تلاش این شرکتها برای حفظ باز بودن هوش مصنوعی حمایت کردند و از موضع آنها در دفاع از یک اکوسیستم باز قدردانی کردند.
در مقابل، رویکرد دولت ایالات متحده در سالهای اخیر نسبت به توسعه هوش مصنوعی، بیش از پیش به سمت مهار و اعمال محدودیت حرکت کرده است.
اوایل این ماه، استارتاپ چینی Moonshot AI جدیدترین مدل خود با نام Kimi K3 را معرفی کرد که به گفته این شرکت، از نظر تعداد پارامترها بزرگترین مدل متنباز هوش مصنوعی جهان است و توجه جهانی را به خود جلب کرد. همزمان، برخی مدعی شدند Kimi K3 از طریق تکنیک موسوم به «تقطیر»، به مالکیت فکری آمریکا دست یافته است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، نیز بعداً اعلام کرد که آمریکا بررسی خواهد کرد آیا شرکتهای چینی در سرقت مالکیت فکری نقش داشتهاند یا خیر و افزود: «در صورت اثبات این سرقت، امکان اعمال تحریم علیه آنها وجود دارد.»
در واقع، تقطیر مدل یکی از روشهای فنی رایج برای بهینهسازی در صنعت هوش مصنوعی است. توصیف رقابت عادی فناوری بهعنوان «سرقت»، تا حد زیادی بازتابدهنده سیاسیسازی رقابت فناوری از سوی برخی در ایالات متحده در واکنش به افزایش فشار رقابتی است.
مدلهای منبعبسته دقیقاً با شیوهای که سرمایه انحصاری برای پیشبرد منافع خود دنبال میکند، همخوانی دارند. با این حال، شن یی، استاد گروه سیاست بینالملل دانشگاه فودان، معتقد است بهای این رویکرد، از دست رفتن شتاب واقعی نوآوری است.
در همین حال، برخی چهرههای برجسته صنعت هوش مصنوعی آمریکا نیز این احساس نگرانی را تشدید کردهاند. مدیران OpenAI و Anthropic که نامه مشترک شرکتها را امضا نکرده بودند، اخیراً درباره ظهور هوش مصنوعی کمهزینه، بهویژه مدلهای قدرتمند جدید توسعهیافته در چین، ابراز نگرانی کردهاند. در پس این نگرانیها، تا حدی پیشرفت سریع مدلهای هوش مصنوعی چین در سالهای اخیر قرار دارد.
چین طی سالهای اخیر به توسعه مدلهای متنباز و مدلهای وزنباز ادامه داده و تأکید بیشتری بر انتشار فناوری و کاربردهای عملی آن داشته است. این کشور با کاهش موانع دسترسی و فراهم کردن امکان مشارکت کشورهای بیشتر، شرکتها، توسعهدهندگان و مؤسسات پژوهشی در نوآوری هوش مصنوعی، در پی ایجاد یک اکوسیستم گستردهتر برای توسعه این فناوری است.
هرچه ترس از عقب ماندن بیشتر باشد، نیاز به باز بودن نیز بیشتر خواهد بود؛ و هرچه امید به شکل دادن آینده بیشتر باشد، اتکا به دیوارکشی کمتر خواهد شد. شاید این، درمان واقعی اضطراب هوش مصنوعی ایالات متحده باشد.
