هشدار بلینکن درباره رهبری هوش مصنوعی؛ اعتراف به چالش هژمونی فناوری آمریکا
یک کارشناس چینی روز شنبه اعلام کرد آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، با اشاره به کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) که به میزبانی چین برگزار گردید، خواستار نقش فعالتر ایالات متحده در رهبری نظام جهانی حکمرانی هوش مصنوعی شده است؛ اظهاراتی که به گفته این کارشناس، نشاندهنده چالش راهبردی آمریکا در شرایطی است که مدل حکمرانی مبتنی بر هژمونی فناوری این کشور بهتدریج کارآمدی خود را از دست میدهد.
این کارشناس چینی گفت چین همواره به اصول باز بودن و همکاری برد-برد پایبند بوده و از رقابت سالم میان چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی استقبال میکند. وی افزود واشنگتن باید تفکر مبتنی بر بازی مجموع صفر را کنار بگذارد، بهطور مشترک با چالشهای حکمرانی جهانی فناوری مقابله کند و برای توسعه متوازنتر و فراگیرتر هوش مصنوعی در جهان تلاش کند.
بلینکن روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، برگزاری کنفرانس جهانی هوش مصنوعی امسال در شانگهای را نشانهای از تلاش چین برای گسترش نفوذ خود دانست و مدعی شد پکن تلاش دارد هم در رهبری فناوری و هم در تدوین قوانین جهانی این حوزه، نقش پیشرو ایفا کند.
تحلیلگران چینی معتقدند اظهارات بلینکن با تأکید بر رقابت برای کنترل قوانین هوش مصنوعی، همچنان تحت تأثیر منطق بازی مجموع صفر قرار دارد.
بلینکن در پیام خود نوشت: «اگر رویکرد آمریکا نسبت به حکمرانی هوش مصنوعی همچنان متزلزل باقی بماند و اگر ما همچنان کشورهای نزدیک و دور را از خود دور کنیم، چیزی فراتر از یک ابتکار دیپلماتیک را از دست خواهیم داد. ما به چین اجازه خواهیم داد قوانین، استانداردها و هنجارهایی را شکل دهد که فناوری تعیینکننده این قرن را هدایت خواهد کرد. پرسش این نیست که آیا این قوانین نوشته خواهند شد، بلکه پرسش این است که چه کسی آنها را خواهد نوشت. من شخصاً ترجیح میدهم این کار توسط آمریکا انجام شود.»
دیوید ساکس، مشاور ویژه پیشین کاخ سفید در امور هوش مصنوعی و رمزارزها، نیز موضعی مشابه مطرح کرده است. شرکت «مونشات AI» روز جمعه مدل Kimi K3 را با وزن باز و ۲.۸ تریلیون پارامتر معرفی کرد؛ اقدامی که برخی رسانههای غربی آن را «لحظهای مشابه دیپسیک» برای صنعت هوش مصنوعی چین توصیف کردند. این مدل برای نخستین بار در رقابت Frontend Code Arena رتبه نخست را به دست آورد و در دیگر معیارها نیز عملکردی در سطح یا نزدیک به پیشرفتهترین مدلها ثبت کرد؛ روندی که ساکس آن را «نگرانکننده» خواند.
وی همچنین گفت: «آمریکا در حال دستوپا زدن در باتلاق است. اگر خودمان را در این باتلاق گرفتار کنیم، دیگر کشورهای جهان طبق قوانین ما عمل نخواهند کرد.»
شن یی، مدیر مؤسسه پژوهشهای بینالمللی حکمرانی فضای مجازی جهانی دانشگاه فودان، روز شنبه به گلوبال تایمز گفت اظهارات این دو مقام ارشد پیشین آمریکا، وضعیت راهبردی واشنگتن را در بحبوحه رقابت جهانی هوش مصنوعی نشان میدهد؛ چرا که مدل حکمرانی مبتنی بر برتری فناوری آمریکا بهطور فزایندهای ناکارآمد شده است.
وی افزود مدل حکمرانی هوش مصنوعی به سبک آمریکایی تنها منافع خصوصی گروههای محدودی را تأمین میکند. این مدل با دامنه محدود بهرهمندی خود، قادر نیست پاسخگوی خواستههای جهانی کشورها برای توسعه فناوری و بهبود زندگی مردم باشد و حتی نمیتواند احساس رضایت عمومی از دستاوردهای فناوری را افزایش دهد. به گفته شن، این موضوع یکی از دلایل اصلی آن است که مدل حکمرانی هوش مصنوعی آمریکا تاکنون نتوانسته حمایت گسترده جامعه بینالمللی را به دست آورد.
شن یی گفت از نگاه چین، جوهره رهبری در حکمرانی جهانی نه در سلطه کشورهای قدرتمند، بلکه در عدالت و فراگیری نظم و قوانینی است که از آن حمایت میشود؛ به این معنا که آیا این قوانین میتوانند منافع توسعه اکثریت کشورهای جهان را متوازن کرده و به نتایجی برد-برد برای همه طرفها منجر شوند یا خیر.
وی افزود چین همواره هوش مصنوعی را یک کالای عمومی در خدمت همه بشریت دانسته است. پکن از تقسیم منافع حاصل از توسعه فناوری در سطح جهانی حمایت میکند و با استفاده از هوش مصنوعی به عنوان ابزاری برای رقابتهای ژئوپلیتیکی یا گسترش سلطه مخالف است؛ رویکردی که فراتر از «رقابت محدود برای رهبری» است که برخی سیاستمداران آمریکایی دنبال میکنند.
شن یی از آمریکا خواست تفکر بازی مجموع صفر و رویکرد سلطهطلبانه را کنار بگذارد و با روند غالب توسعه جهانی همراه شود. وی گفت: «چین همواره به اصول باز بودن و همکاری برد-برد پایبند بوده و از رقابت سالم در حوزه هوش مصنوعی و همکاری عملی میان چین و آمریکا استقبال میکند. ما آمادهایم برای مقابله مشترک با چالشهای جهانی حکمرانی فناوری و اطمینان از اینکه دستاوردهای فناوری به مردم دو کشور و سراسر جهان سود برساند، همکاری کنیم.»
