رباتهای چینی؛ ترکیب فناوری پیشرفته و قیمت مقرونبهصرفه
افتتاحیه فصل بیستویکم برنامه America’s Got Talent میزبان اجرایی متفاوت و تماشایی بود؛ «وو یوفی» رقصنده چینی، همراه با هشت ربات انساننمای G1 ساخت شرکت چینی «یونیتری رباتیکس» روی صحنه رفت.
در این اجرای سه دقیقهای، رباتها با هماهنگی کامل در کنار رقصنده حرکات خود را اجرا کردند. اجرای دقیق ملقهای پشتی و فرودهای پایدار، چابکی و هماهنگی بالای آنها را به نمایش گذاشت. این اجرا سایمون کاول، یکی از داوران مسابقه، را شگفتزده کرد و در نهایت، هر چهار داور به این گروه رأی مثبت دادند تا وو یوفی و رباتهای چینی به مرحله بعد راه پیدا کنند.
ویدئوی این اجرا به سرعت در شبکههای اجتماعی خارجی فراگیر شد و واکنش بسیاری از کاربران را برانگیخت. یکی از کاربران نوشته بود: فکر میکردم رقص رباتها هنوز فقط در حد تکان دادن دستها به چپ و راست است! چه کسی فکر میکرد رباتهای چینی بتوانند اینقدر هماهنگ ملق پشتی بزنند؟
کاربر دیگری نیز نوشته بود: قیمتش را بررسی کردم؛ هر کدام کمتر از ۱۰ هزار دلار؟ بازوهای رباتیک صنعتی در کارخانههای کشور ما خیلی گرانتر از این هستند!
موج جهانی صادرات رباتهای چینی
حضور در برنامه America’s Got Talent تنها نمونهای از محبوبیت روزافزون رباتهای چینی در جهان است. آمارهای بازار نیز این روند را تأیید میکنند. بر اساس آخرین دادههای گمرک چین، صادرات انواع ربات در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۱.۳۲ میلیارد یوان (۱.۶۷ میلیارد دلار) رسید و این محصولات به ۱۴۸ کشور و منطقه صادر شدند.
در این میان، رباتهای انساننما رشد چشمگیری داشتهاند. در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳ هزار ربات انساننما در جهان عرضه شد که بخش عمده آنها توسط شرکتهای چینی تولید شده بودند.
رباتهای انساننمای چینی در مقایسه با نمونههای غربی قیمت بسیار پایینتری دارند. مدلهای پایه شرکت یونیتری رباتیکس کمتر از ۶ هزار دلار قیمت دارند و مدلهای کوچکتر شرکت «ایجیبات» نیز با قیمت حدود ۱۴ هزار دلار عرضه میشوند.
یکی از کاربران خارجی نیز با لحنی طنز نوشت: قبلاً فکر میکردم رباتها کالایی لوکس و متعلق به آینده هستند، اما حالا میبینم چین آنها را به محصولی برای استفاده عموم مردم تبدیل کرده است.
از صحنههای تلویزیونی خارج از چین گرفته تا شبکههای اجتماعی، و از خطوط تولید کارخانهها در اروپا و آمریکای شمالی تا بازارهای مصرفی جهان، رباتهای چینی با عملکردی فراتر از انتظار و قیمتهایی رقابتی توجه بسیاری را جلب کردهاند. همین موضوع باعث شده این پرسش برای بسیاری مطرح شود که چرا رباتهای چینی با وجود کارایی بالا، تا این اندازه مقرونبهصرفه هستند؟
زنجیره تأمین یکپارچه؛ راز قیمتهای رقابتی
مهمترین دلیل را باید در اکوسیستم صنعتی کامل چین و توانایی این کشور در مدیریت هزینههای زنجیره تأمین دانست. چین تنها کشوری است که تمامی بخشهای صنعتی تعریفشده توسط سازمان ملل را در اختیار دارد. این ظرفیت به صنعت رباتیک اجازه داده است تا یک زنجیره تولید یکپارچه ایجاد کند؛ زنجیرهای که از تأمین مواد اولیه تا مونتاژ نهایی را در بر میگیرد.
همین توانایی در کنترل هزینهها از طریق یک زنجیره صنعتی کامل، دلیل اصلی ارائه همزمان کیفیت بالا و قیمت مناسب در رباتهای چینی است.
بهرهگیری از دستاوردهای صنعت خودروهای انرژی نو
عامل مهم دیگر، استفاده از ظرفیتهای فناورانه و تولیدی صنعت خودروهای انرژی نو چین است. بسیاری از فناوریهای اصلی رباتهای انساننما، از جمله موتور، گیربکس، باتری، حسگر و سامانههای کنترل الکترونیکی، شباهت زیادی به فناوریهای مورد استفاده در خودروهای برقی و هیبریدی دارند.
چین چندین سال متوالی بزرگترین تولیدکننده و فروشنده خودروهای انرژی نو در جهان بوده است. زنجیره تأمین گسترده و رقابتی شکلگرفته در این صنعت، زیرساخت مناسبی را برای توسعه صنعت رباتیک نیز فراهم کرده است.
از سوی دیگر، تولید انبوه نقش مهمی در کاهش هزینهها داشته است. پس از یک دهه توسعه فناوری و افزایش ظرفیت تولید، قیمت یک ربات صنعتی ششمحوره پایه ساخت چین به ۷۰ تا ۱۵۰ هزار یوان کاهش یافته است. همچنین قیمت برخی سامانههای رباتیک داخلی تنها یکسوم نمونههای وارداتی با مشخصات مشابه است. به این ترتیب، صنعت رباتیک چین توانسته همزمان کیفیت را افزایش دهد و هزینه تولید را کاهش دهد.
نیروی انسانی متخصص و کاربردهای گسترده
اگر زنجیره تأمین را زیرساخت سختافزاری صنعت رباتیک چین بدانیم، نیروی انسانی متخصص و کاربردهای گسترده را باید موتور محرک این صنعت دانست.
بر اساس آمار، چین بزرگترین ذخیره نیروی انسانی متخصص، پژوهشگران و نیروهای تحقیق و توسعه را در جهان دارد. این کشور هر سال بیش از ۵ میلیون فارغالتحصیل در رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) تربیت میکند و بهطور مستمر نیروی متخصص مورد نیاز صنعت رباتیک را تأمین میکند.
شرکتهای رباتیک چینی با تکیه بر این ظرفیت، میتوانند بهطور همزمان روی چندین مسیر فناورانه در زمینه الگوریتم، طراحی مکانیکی، کنترل الکترونیکی و تولید هوشمند کار کنند. این موضوع باعث کاهش هزینههای تحقیق و توسعه، کوتاهتر شدن چرخه بهروزرسانی محصولات و افزایش سرعت عرضه آنها به بازار شده است.
شاید مهمترین مزیت صنعت رباتیک چین، استفاده گسترده از رباتها در محیطهای واقعی باشد. چین با برخورداری از یک سیستم صنعتی کامل، زمینه استفاده از رباتها را در بخشهای مختلف فراهم کرده است؛ از کارخانهها برای جابهجایی، جوشکاری و تفکیک قطعات گرفته تا انبارها، رستورانها و شبکههای لجستیک. این کاربردهای گسترده، دادههای ارزشمندی را برای آموزش و بهبود مستمر عملکرد رباتها فراهم میکند.
نتیجه زنجیره صنعتی کامل چین
صنعت رباتیک چین با تکیه بر یک زنجیره صنعتی کامل، بهرهگیری از تولید انبوه، استفاده گسترده از کاربردهای واقعی و توسعه مداوم فناوری، مسیر ویژهای را در پیش گرفته است. نتیجه این روند، تولید رباتهایی با کیفیت بالا و قیمت مناسب است؛ محصولاتی که هر روز دسترسپذیرتر میشوند و کاربران بیشتری در سراسر جهان میتوانند از آنها استفاده کنند.
