چگونه برنامههای پنجساله به رشد اقتصادی چین شتاب میدهند؟
برنامههای پنجساله یکی از مهمترین ویژگیهای نظام حکمرانی چین به شمار میروند و نقش مهمی در هدایت توسعه اقتصادی این کشور دارند.
بهتازگی ۳۱ منطقه در سطح استانی چین، طرحهای کلی خود را برای پانزدهمین برنامه پنجساله (۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) منتشر کردهاند. این برنامهها علاوه بر اجرای اهداف کلان کشور، مسیر توسعه هر استان را نیز بر اساس ظرفیتها و شرایط محلی مشخص میکنند.
بررسی این برنامهها نشان میدهد که با وجود تفاوتهای جغرافیایی و منابع، همه استانها اهداف و نقش خود را در چارچوب راهبرد توسعه ملی تعریف کردهاند. بیشتر استانها اهداف رشد اقتصادی خود را اعلام کردهاند و در کنار آن، شاخصهایی مانند توسعه متوازن شهری و روستایی، توسعه منطقهای و تحول صنعتی را نیز متناسب با شرایط خود در نظر گرفتهاند.
در حوزه صنعت نیز، اگرچه ایجاد یک نظام صنعتی مدرن در اولویت برنامه ملی قرار دارد، هر استان با توجه به مزیتهای خود، برنامهها و مأموریتهای ویژهای را تدوین کرده است. این رویکرد، ضمن حفظ هماهنگی در سیاستگذاری، به استانها اجازه میدهد از ظرفیتهای محلی خود برای توسعه استفاده کنند.
یکی دیگر از ویژگیهای این برنامهها، ایجاد تعادل میان رقابت و توسعه متناسب با شرایط هر منطقه است. استانهای مختلف ضمن تلاش برای استفاده از فرصتهای جدید، توسعه را بر اساس تواناییها و مزیتهای خود دنبال میکنند.
هوش مصنوعی نیز به یکی از مهمترین محورهای رقابت صنعتی در چین تبدیل شده است. مناطق شرقی با تکیه بر توان علمی و فناوری، به دنبال توسعه فناوریهای پیشرفته هستند. برای نمونه، پکن بر افزایش توان نوآوری در حوزه هوش مصنوعی تمرکز کرده و استان ژجیانگ هدفگذاری کرده است تا سال ۲۰۳۰ درآمد شرکتهای اصلی فعال در این حوزه را به ۱.۲ تریلیون یوان برساند.
در مقابل، استانهای مرکزی و غربی از مزیتهای طبیعی و زیرساختی خود بهره میبرند. استان گوئیجو توسعه زیرساختهای محاسباتی را در اولویت قرار داده و چینگهای نیز با اتکا به ظرفیتهای انرژی بادی و خورشیدی، توسعه همزمان انرژی سبز و توان محاسباتی را دنبال میکند.
برنامههای توسعه همچنین بر نوآوری در کنار ارتقای صنایع سنتی تأکید دارند. برای مثال، گوئیجو ضمن توسعه صنعت کلانداده، از فناوریهای دیجیتال برای نوسازی صنایع سنتی استفاده میکند. استان شانشی نیز همزمان با گسترش انرژیهای تجدیدپذیر، بر استفاده بهینه از منابع زغالسنگ تأکید دارد تا گذار انرژی بهصورت متوازن انجام شود.
در مجموع، رویکرد چین بر توسعه متناسب با شرایط هر منطقه، حمایت همزمان از نوآوری و صنایع موجود و حرکت تدریجی اما مستمر استوار است؛ رویکردی که به تقویت ثبات اقتصادی و رشد پایدار این کشور کمک کرده است.
