هونان چگونه به مرکز جدید تجارت چین و آفریقا تبدیل شد؟
در یک بازار شلوغ در شهر چانگشا، مرکز استان هونان واقع در مرکز چین، خریداران در حال انتخاب کالاهای ویژه آفریقایی هستند. یکی از مشتریان لوسیونی را امتحان میکند که از کره شی (شیباتر) تولیدشده در کشور مالی ساخته شده و بافتی سفید و کرمی و رایحهای شیرین دارد.
«جو دونگنان» که سالها در حوزه تجارت میان چین و مالی فعالیت دارد، گفت: به لطف سیاستهای معافیت گمرکی چین، هزینه مواد اولیه بین 20 تا 25 درصد کاهش یافته و این صرفهجویی مستقیماً به مصرفکنندگان منتقل میشود. ما اکنون سالانه حدود 300 هزار تن مواد اولیه وارد میکنیم و این رقم همچنان در حال افزایش است.
در چانگشا همچنین یک سالن دائمی نمایشگاهی در بازار بزرگ گائوچیائو ایجاد شده که محصولات تمام 53 کشور آفریقایی دارای روابط دیپلماتیک با چین را به نمایش میگذارد. این مجموعه همچنین شامل دفاتر خدماتی از جمله دفتر ارتباطی نهادهای تجاری چین و آفریقا است که هماهنگی و بازاریابی شبانهروزی میان خریداران و فروشندگان را فراهم میکند.
استان هونان با وجود محصور بودن در خشکی، از طریق نوآوریهای سیاستی به یکی از پیشگامان همکاری اقتصادی چین و آفریقا تبدیل شده است. این استان که میزبان دائمی نمایشگاه اقتصادی و تجاری چین و آفریقا (CAETE) است، در چهار دوره برگزاری این رویداد، زمینه امضای 512 پروژه به ارزش 64.71 میلیارد دلار آمریکا را فراهم کرده است. حجم تجارت این استان با آفریقا نیز سالهاست بالای 50 میلیارد یوان (7.34 میلیارد دلار) باقی مانده است.
برگزارکنندگان این نمایشگاه فراتر از چانگشا، آن را به کشورهای آفریقایی از جمله کنیا و مراکش نیز گسترش دادهاند تا با بررسی نیازهای محلی در زمینه ماشینآلات کشاورزی، خودروهای انرژی پاک و قطعات خودرو، بازاریابی هدفمندتری انجام شود.
هونان همچنین بر پایه این پلتفرمها، یک مدل تسویه تجاری مبتنی بر حساب بانکی غیرمقیم FTN ایجاد کرده است. بر اساس این سازوکار، صادرکننده چینی میتواند حساب FTN افتتاح کند و صادرکننده نیجریهای مستقیماً پرداخت را به نایرا (واحد پول نیجریه) به آن واریز میکند. سپس شرکت چینی از این نایرا برای خرید کالا از تأمینکنندگان نیجریهای استفاده میکند، بدون نیاز به تبدیل ارز. این روند ریسک نوسانات دلار و کمبود ارز خارجی را برای شرکتهای نیجریهای کاهش میدهد.
چندین شرکت در منطقه آزاد تجاری آزمایشی هونان نیز با شرکای نیجریهای شرکتهای مشترک ایجاد کردهاند که خدماتی مانند حملونقل، انبارداری، توزیع، بستهبندی، فرآوری، مدیریت مرجوعی کالا و تأمین مالی تجارت را ارائه میدهند. همچنین یک انبار خارجی و مرکز نمایش محصولات در لاگوس راهاندازی شده که هزینههای لجستیک را کاهش داده و تجربه مشتری را بهبود بخشیده است.
چین از ماه مه طرح معافیت تعرفهای خود را به 53 کشور آفریقایی دارای روابط دیپلماتیک تعمیم داده است. با این حال، تجارت محصولات کشاورزی همچنان نیازمند بازرسی و قرنطینه است. در همین راستا، هونان سیستمهای پیشارزیابی برای محصولات غذایی آفریقایی صادرشده به چین را راهاندازی کرده است تا استانداردهای تولید و فرآوری پیش از ارسال بررسی شود. این اقدام زمان بازرسی را کاهش میدهد و به صادرکنندگان کوچک کمک میکند از رد یا نابودی کالا جلوگیری کنند.
نتایج این سیاستها قابل توجه بوده است؛ در سال 2025، واردات هونان از آفریقا با رشد 27.2 درصدی به 30.92 میلیارد یوان رسید. مصرفکنندگان چینی اکنون از محصولات آفریقایی مانند آناناس بنین، قهوه اتیوپی و کاکائوی اوگاندا بهرهمند هستند و واردات آجیل ماکادمیا از آفریقای جنوبی و آووکادوی کنیا نیز در حال گسترش است.
«لارن جانستون»، دانشیار مرکز مطالعات چین در دانشگاه سیدنی، این نوآوریها را «مدل هونان» توصیف کرده و گفته است این الگو میتواند تجارت چین و آفریقا را متعادلتر و عمیقتر کند و به توسعه صنعتی آفریقا کمک کند.
«شن یوموئو»، مدیر اداره بازرگانی هونان، اعلام کرده است هدف این استان رسیدن به 100 میلیارد یوان تجارت سالانه با آفریقا تا سال 2028 و ایجاد بیش از 150 شرکت با تجارت سالانه بالای 100 میلیون یوان است.
همچنین «شن شیائومینگ»، مقام ارشد حزب در استان، تأکید کرده است که هونان به دنبال تقویت نوآوریهای نهادی، توسعه مدلهای جدید همکاری اقتصادی با آفریقا، گسترش تجارت تهاتری و ارتقای یکپارچگی تولید، فرآوری و تجارت خواهد بود.
