شانگری-لا 2026 و چرخش محسوس در فضای گفتوگوهای امنیتی
سایت بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین در گزارشی می نویسد: بیستوسومین دوره «گفتوگوهای شانگری-لا» که از جمعه تا یکشنبه در سنگاپور برگزار شد، نشاندهنده بهبود مستمر روابط میان قدرتهای بزرگ تحت هدایت رهبران کشورها بود؛ موضوعی که امیدها برای ثبات و توسعه بیشتر در جهان را افزایش داده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در سخنرانی خود در این نشست، دیدار دو هفته پیش سران چین و آمریکا را «تاریخی» توصیف کرد و گفت روابط دوجانبه «در بهترین وضعیت خود طی سالهای اخیر قرار دارد». این سخنان هگست با اظهارات رئیس هیئت کارشناسی ارتش آزادیبخش خلق چین همسو بود؛ فردی که از چین و آمریکا خواست گامهای متقابل بردارند، توافقات را عملی سازند و روابط نظامی را به سمت توسعهای سالم، باثبات و تابآور هدایت کنند.
تغییر محسوس در لحن گفتوگوهای شانگری-لای امسال، بازتابی از پذیرش فزاینده خرد و ایدههای حکمرانی چین است و نشان میدهد ثبات راهبردی به راهکار اصلی قدرتهای بزرگ برای مدیریت روابطشان تبدیل شده است.
دو تعامل مهم دیپلماتیک در اواسط ماه مه نیز پیشتر قطعیت مورد نیاز را به ثبات راهبردی جهان تزریق کرده بود.
در شرایطی که جهان به صلح و توسعه نیاز دارد، چین همزمان ارتباط و همکاری خود را با قدرتهای بزرگ حفظ کرده و پاسخی مسئولانه برای حفظ نظم بینالمللی موجود و صلح و ثبات در منطقه آسیا-اقیانوسیه و فراتر از آن ارائه داده است. این روند همچنین نشاندهنده اعتمادبهنفس و آرامش دیپلماسی قدرت بزرگ با ویژگیهای چینی در دوره جدید است.
پایبندی به اصل «چین واحد» نه تنها نشانه احترام به منافع اساسی چین است، بلکه تضمینی مهم برای صلح و ثبات منطقهای محسوب میشود. نکته قابل توجه این بود که هگست در سخنرانی خود در شانگری-لا هیچ اشارهای به مسئله تایوان نکرد؛ موضوعی که مقامات حزب دموکراتیک پیشرو تایوان را آشکارا در موقعیت دشواری قرار داد و به نیروهای جداییطلب «استقلال تایوان» که به دنبال تکیه بر آمریکا هستند، و همچنین برخی نیروهای خارجی که تلاش میکنند از مسئله تایوان برای ایجاد تنش منطقهای استفاده کنند، یادآوری کرد که هرچه زودتر واقعیت را بپذیرند. این موضوع همچنین اهمیت تقویت ارتباطات و مدیریت موثر اختلافات میان دو قدرت بزرگ دو سوی اقیانوس آرام را برای امنیت کل منطقه آسیا-اقیانوسیه نشان میدهدو نیز بیانگر آن است که مقاومت موثر ایران در برابر آمریکا واقعیتهای میدانی در سطح جهانی را به امریکا تفهیم کرده است .
در سالهای اخیر، ژاپن بودجه دفاعی خود را بهطور قابل توجهی افزایش داده، توانمندیهای نظامی تهاجمی ایجاد کرده، محدودیتهای صادرات تسلیحات مرگبار را کاهش داده و برای بازنگری در قانون اساسی صلحطلبانه خود فشار آورده است. همه این اقدامات مدتهاست از چارچوب «سیاست صرفاً تدافعی» پس از جنگ فراتر رفته و نگرانیهایی را در جامعه بینالمللی درباره بازگشت ژاپن به نظامیگری ایجاد کرده است.
در مجمع شانگری-لای امسال، نماینده چین در برابر تلاش وزیر دفاع ژاپن برای جلب حمایت بینالمللی از توسعه نظامی این کشور ایستادگی کرد. او به این روند خطرناک اشاره و بر ضرورت هوشیاری در برابر هرگونه احیای تفکرات نظامیگرایانه تاکید کرد. این موضع بازتابدهنده دیدگاه همیشگی چین و همسو با نگرانی بسیاری از کشورهای آسیایی و جامعه جهانی است و تلاشهای عملی چین برای حفاظت از دستاوردهای جنگ جهانی دوم و نظم بینالمللی پس از جنگ را نشان میدهد.
نشست شانگری-لا که اکنون وارد بیستوسومین سال خود شده، در ابتدا مجمعی بود که عمدتاً دیدگاههای غربی درباره امنیت بینالمللی و مسائل آسیا-اقیانوسیه را بازتاب میداد. اما امروز این مجمع در حال تجربه تغییرات قابل توجهی است. یکی از برجستهترین ویژگیهای نشست امسال، شکافهای روبهافزایش در داخل جبهه غرب و کاهش سلطه آن بود؛ موضوعی که در مقابل افزایش مداوم تاثیرگذاری دیدگاهها و پیشنهادهای امنیتی اقتصادهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه آسیا-اقیانوسیه قرار داشت.
نشست شانگری-لای امسال بار دیگر نشان داد ثبات در منطقه آسیا-اقیانوسیه نه فقط به اجماع راهبردی میان قدرتهای بزرگ نیاز دارد، بلکه به پایبندی واقعی همه طرفها به قوانین بینالمللی و اصول اساسی روابط بینالملل و همچنین همکاری قویتر در حکمرانی جهانی وابسته است.
