راهکار سریع و سبز چین برای ساختوساز جهانی
وقتی «آنا»، شهروند چینیتبار ساکن شهر پرت استرالیا، تصمیم گرفت یک سوئیت کوچک در حیاط پشتی خانهاش بسازد، ویدیویی از یک خانه پیشساخته چینی توجه او را جلب کرد.
در این ویدئو، یک خانه تاشو سفیدرنگ روی چمن قرار داشت. سپس چهار کارگر قفلها را باز کردند، دیوارها را گسترش دادند و کف خانه را باز کردند. تنها ظرف چند ساعت، یک خانه 70 متری کامل با اتاق خواب، اتاق نشیمن، آشپزخانه، حمام، سرویس بهداشتی، پنجره و سیستم روشنایی آماده شد.
قیمت این خانه تنها 12500 دلار استرالیا، معادل حدود 8957 دلار آمریکا بود؛ رقمی بسیار کمتر از قیمتهایی که پیمانکاران محلی ارائه میکردند و معمولاً بیش از 100 هزار دلار استرالیا برآورد میشد.
آنا گفت: «خانههای چینی هم سریع ساخته میشوند و هم از نظر اقتصادی بسیار مقرونبهصرفه هستند. سخت است که کسی مجذوب چنین گزینهای نشود.» او همچنین گفت پیمانکاران محلی به او اعلام کرده بودند که برای آغاز پروژه باید دستکم 6 ماه منتظر بماند.
آنا تنها فردی نیست که به این سازهها علاقه نشان داده است. در نمایشگاه مسکن که ماه مه در شهر گوانگژو، واقع در استان گوانگدونگ چین برگزار شد، «مارک»، یک تاجر روس، در حال بررسی واحدهای پیشساخته برای مشتریان خود بود.
این فعال باسابقه بازار که 16 سال در زمینه تأمین مبلمان از چین فعالیت کرده، اکنون فرصت تجاری تازهای را کشف کرده است. به گفته او، واحدهای پیشساخته چینی مانند «خانههای کپسولی فضایی» و «کلبههای سیبیشکل» در روسیه محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. مارک گفت: «این واحدها در مناطق گردشگری روسیه بسیار پرطرفدار هستند و بسیاری از گردشگران حتی فقط برای عکس گرفتن با آنها به این مکانها میآیند.»
بر اساس آمار اداره کل گمرک چین، صادرات ساختمانهای پیشساخته این کشور در سالهای اخیر رشد سریعی داشته و از 1.47 میلیارد دلار آمریکا در سال 2015 به حدود 4.34 میلیارد دلار در سال 2025 رسیده است. این روند در سهماهه نخست سال 2026 نیز ادامه یافت و نسبت به مدت مشابه سال قبل 45 درصد رشد داشت.
طبق اعلام این نهاد، مهمترین مقاصد صادراتی این محصولات شامل آمریکا، اندونزی، مالزی، روسیه و استرالیا هستند.
تفاوت انگیزهها در بازارهای توسعهیافته و در حال توسعه
تحلیلگران میگویند افزایش تقاضا برای ساختمانهای پیشساخته در کشورهای توسعهیافته، بیشتر به دلیل افزایش شدید هزینه نیروی کار و مصالح ساختمانی، کمبود مسکن و طولانی بودن زمان ساختوساز سنتی است. در مقابل، در کشورهای در حال توسعه، این رشد بیشتر ناشی از نبود زنجیره تأمین صنعتی پایدار، کمبود نیروی فنی ماهر و ضعف در مدیریت پروژههای ساختمانی است.
در اکتبر 2024، یک ساختمان 12 طبقه شامل 24 واحد دوخوابه مجهز به سیستم تهویه مطبوع و تصفیه هوا در جزیره میندانائو فیلیپین ساخته شد. در روش سنتی، اجرای چنین پروژهای بین 12 تا 18 ماه زمان میبرد، اما این ساختمان تنها در 9 روز تکمیل شد.
شرکت چینی «براد گروپ» این ساختمان را به عنوان یکی از پروژههای سری «هولون» با استفاده از فناوری ماژولار پیشساخته ساخته است؛ روشی که عملکرد آن شبیه قطعات لگو توصیف میشود.
«لی شون»، معاون مدیرعامل بخش هولون در شرکت براد گروپ، گفت 95 درصد کارها در کارخانهای در چین و بر اساس فرآیندهای استاندارد انجام شده و تنها 5 درصد باقیمانده مربوط به مونتاژ در محل پروژه بوده است. او افزود: «هدف ما به حداقل رساندن کار در محل پروژه است تا زمانبندی دقیق رعایت شود و کیفیت ساخت تضمین شود.»
دستاوردی که یکشبه به دست نیامد
این توانمندیها در مدت کوتاه به دست نیامدهاند. شرکت براد طی 10 سال بیش از 1 میلیارد دلار آمریکا برای توسعه فناوریهای کلیدی خود سرمایهگذاری کرده و پیش از دستیابی به موفقیت، صدها بار با شکست مواجه شده است.
مهمترین دستاورد این شرکت، پنلهای «B-core slab» است؛ مادهای فوقسبک و فوقمقاوم که از دو صفحه فولاد ضدزنگ و مجموعهای از لولههای هستهای بسیار نازک تشکیل شده است. این فناوری مقاومت ساختمانها را در برابر زلزله و طوفانهای شدید بهطور چشمگیری افزایش میدهد و عمر مفید آن 20 برابر بیشتر از بتن مسلح عنوان شده است. همچنین میزان انتشار کربن را در مقایسه با ساختمانهای معمولی بین 80 تا 90 درصد کاهش میدهد.
رشد سریع صنعت ساختمانهای پیشساخته چین از حمایت گسترده دولت نیز برخوردار بوده است.
در اکتبر 2025، زمانی که شرکت براد قطعات پیشساخته پروژه دیگری از سری هولون را به امارات متحده عربی صادر کرد، مقامات گمرک شهر یوئهیانگ در استان هونان، یک برنامه ویژه ترخیص کالا طراحی کردند که زمان انجام تشریفات گمرکی را بیش از 10 روز کاهش داد و هزینه لجستیک هر کانتینر را حدود 3 هزار یوان، معادل حدود 440 دلار آمریکا، پایین آورد.
سال گذشته نیز مقامات شانگهای از برنامهای برای گسترش ساختوسازهای پیشساخته و هوشمند رونمایی کردند که شامل حمایتهای مالی ویژه برای پروژههای واجد شرایط بود. مناطق دیگری مانند پکن، گوانگدونگ و شانشی نیز سیاستهای مشابهی را اجرا کردهاند.
بر اساس ابلاغیهای که مقامات چینی در سال 2025 منتشر کردند، دولتهای محلی باید فناوریهای نوین ساختوساز صنعتی، از جمله روشهای پیشساخته و هوشمند را توسعه دهند و سازوکارهای بلندمدتی برای حمایت از تحول سبز و کمکربن در صنعت ساختمان ایجاد کنند.
با آغاز اجرای اهداف تعیینشده در پیشنویس پانزدهمین برنامه پنجساله چین برای سالهای 2026 تا 2030، روند بومیسازی و استفاده گسترده از ساختمانهای پیشساخته با مصرف انرژی بسیار پایین سرعت بیشتری خواهد گرفت.
«چین جانشیو»، رئیس انجمن گردش مواد ساختمانی چین گفت: «بازار سازههای پیشساخته چین با سرعت زیادی در حال رشد است. در سال 2026، با هدایت سیاستهای دولتی، افزایش تقاضای بازار و پیشرفت فناوری، پیشبینی میشود نرخ رشد سالانه ترکیبی این صنعت از 15 درصد فراتر برود. این صنعت در حال عبور از سازههای موقت سنتی به سمت راهکارهای سبز، هوشمند و پربازده است.»
شرکت براد برای آینده نیز برنامههای بزرگی در نظر دارد. این شرکت قصد دارد تا سال 2027 یک برج 258 طبقه به ارتفاع 1037 متر از سری هولون را در یکی از شهرهای بزرگ و گردشگری جهان در خارج از چین احداث کند. به گفته یکی از کارکنان شرکت، مراحل طراحی و آزمایش تونل باد این پروژه از هماکنون تکمیل شده است.
