چین و روسیه؛ شراکت راهبردی برای مهار بیثباتی جهانی
انتظار میرود سفر قریبالوقوع ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به چین، روابط دوجانبه را بیش از پیش ارتقا دهد و ثبات و حرکت مثبت مورد نیاز را به جهانی آشفته تزریق کند.
سال جاری سیامین سالگرد تأسیس همکاری راهبردی چین و روسیه و بیستوپنجمین سالگرد امضای پیمان حسنهمجواری و همکاری دوستانه میان دو کشور است.
این نقاط عطف، بلوغ و انعطافپذیری رابطهای را برجسته میکند که بر پایه احترام متقابل به منافع و نگرانیهای اصلی دو طرف و همچنین همکاری سودمند متقابل شکل گرفته است، در حالی که هر دو کشور مسیر توسعه متناسب با شرایط ملی خود را دنبال میکنند.
با هدایت دیدگاههای راهبردی دو رئیسجمهور، روابط چین و روسیه پیوسته به سطوح بالاتر ارتقا یافته و به حوزههای گستردهتری گسترش یافته و به الگویی برای روابط میان قدرتهای بزرگ در دوران جدید تبدیل شده است. از سال 2013 تاکنون، دو رهبر بیش از 40 بار در نشستهای دوجانبه و چندجانبه با یکدیگر دیدار کردهاند.
همکاری راهبردی جامع چین و روسیه در دوران جدید بهطور مستمر تقویت شده و با تعمیق اعتماد سیاسی متقابل، دوستی پایدار مبتنی بر حسن همجواری و گسترش همکاریهای عملی در حوزههای مختلف تثبیت شده است.
مکانیسمهای گفتوگوی نهادمند میان وزارتخانهها و نهادهای دو کشور در همه سطوح همچنان نتایج مثبتی به همراه داشته و از منافع توسعهای یکدیگر پشتیبانی میکند. همکاری انرژی همچنان ستون اصلی روابط چین و روسیه است و با پروژههای بزرگ زیرساختی و پیشرفت مداوم تقویت میشود.
بر اساس اعلام وزارت بازرگانی چین، حجم تجارت دوجانبه در سال گذشته میلادی به حدود 228 میلیارد دلار آمریکا رسیده و برای سومین سال متوالی از مرز 200 میلیارد دلار عبور کرده است. چین همچنین برای شانزده سال پیاپی بزرگترین شریک تجاری روسیه باقی مانده است.
هماهنگی راهبردی همچنین به گسترش تبادلات فرهنگی پویا کمک کرده و درک متقابل و دوستی میان دو ملت را بیش از پیش تقویت کرده است. برنامه سالهای تبادل فرهنگی چین و روسیه که از امسال آغاز میشود، قرار است صدها رویداد مختلف را برگزار کند و بر تجربه موفق سالهای موضوعی پیشین در حوزه فرهنگ، ورزش و نوآوریهای علمی و فناوری تکیه دارد.
سیاستهای لغو روادید میان دو کشور نیز به شکل قابل توجهی رفتوآمد مردم را تسهیل کرده است. طبق اعلام انجمن تورگردانان روسیه، بیش از 150 هزار گردشگر چینی در سهماهه نخست سال 2026 از روسیه بازدید کردهاند که نسبت به سال گذشته 44.4 درصد افزایش داشته است، در حالی که سفر شهروندان روس به چین در سال 2025 نیز 33.6 درصد رشد داشته است.
چین و روسیه علاوه بر همکاریهای دوجانبه، نقش مهمی در تقویت صدای کشورهای جنوب جهانی و ترویج نظم بینالمللی چندقطبی ایفا میکنند.
در چنین شرایطی، هماهنگی راهبردی چین و روسیه برای حفظ ثبات جهانی و حمایت از چندجانبهگرایی و نظم بینالمللی اهمیت ویژهای دارد.
دو کشور تلاش کردهاند از عدالت و انصاف در سطح جهانی حمایت کنند، از نتایج پیروزمندانه جنگ جهانی دوم دفاع کنند و از نظام بینالمللی مبتنی بر سازمان ملل و اصول حقوق بینالملل محافظت نمایند.
در برابر چشمانداز ناپایدارتر جهانی، پکن و مسکو باید هماهنگی چندجانبه خود را تقویت کرده، چندجانبهگرایی را حفظ و اجرا کنند و برای تقویت نقش و کارآمدی سازمان ملل با یکدیگر همکاری داشته باشند.
آنها همچنین باید همکاری نزدیک خود را در چارچوبهایی مانند سازمان همکاری شانگهای و بریکس ادامه دهند و به شکلگیری نظمی عادلانهتر و منصفانهتر در نظام بینالملل کمک کنند.
در حالی که جهان در حال تغییرات عمیق است، تداوم انعطافپذیری روابط چین و روسیه اهمیتی فراتر از سطح دوجانبه دارد.
این همکاری نشان میدهد روابط میان قدرتهای بزرگ میتواند فراتر از تقابل بلوکی و رقابت صفر و صدی عمل کند و در نهایت به چندقطبی شدن جهان، دموکراتیزه شدن روابط بینالملل و ایجاد ثبات و قطعیت بیشتر در جهانی در حال تغییر کمک کند.
