تمرکز چین بر ارتقای خدمات برای تقویت اقتصاد و معیشت
مقامها و کارشناسان چینی در تازهترین برنامه گفتوگومحور «میزگرد اقتصادی چین» که به میزبانی خبرگزاری شینهوا برگزار شد، اعلام کردند چین در حال افزایش تلاشها برای گسترش و ارتقای بخش خدمات است. هدف از این اقدامات، حمایت بهتر از رشد اقتصادی، ارتقای صنعتی، بهبود معیشت مردم و گسترش گشایش اقتصادی با استانداردهای بالاتر عنوان شده است.
«لی چونفانگ» از مقامهای کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین (NDRC) گفت که توسعه باکیفیت و کارآمد بخش خدمات، با روندهای اقتصادی، نیازهای صنعتی و انتظارات اجتماعی همخوانی دارد.
بخش خدمات چین در سالهای اخیر نقش پررنگتری در رشد اقتصادی این کشور ایفا کرده است. در دوره چهاردهمین برنامه پنجساله (2025-2021)، ارزش افزوده این بخش به ترتیب از 60 تریلیون یوان، 70 تریلیون یوان و 80 تریلیون یوان عبور کرد. در سهماهه نخست سال 2026 نیز بخش خدمات 61.7 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) چین را تشکیل داد که نسبت به مدت مشابه سال قبل 0.4 درصد افزایش نشان میدهد.
چین همزمان سیاستهای حمایتی خود را برای توسعه این بخش تقویت کرده است. کلیات پانزدهمین برنامه پنجساله (2030-2026) و گزارش کار امسال دولت، برنامهریزیهای مشخصی را برای بخش خدمات در نظر گرفتهاند. همچنین در ماه آوریل، کنفرانس ملی توسعه بخش خدمات برگزار شد و شورای دولتی نیز دستورالعملی برای ارتقای کیفی این بخش منتشر کرد.
توسعه باکیفیت بخش خدمات
»لیو تائو»، معاون مؤسسه اقتصاد بازار وابسته به مرکز تحقیقات توسعه شورای دولتی، گفت بخش خدمات چین پیشرفتهای قابلتوجهی داشته، اما هنوز با الزامات توسعه باکیفیت فاصله دارد.
او افزود که با تغییرات عمیق در اقتصاد جهانی و پیشرفت سریع فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی (AI)، که کاربرد گستردهای در حوزه خدمات پیدا کردهاند، بخش خدمات چین همزمان با فرصتهای مهم، با چالشهای قابلتوجهی نیز روبهرو است.
به گفته لیو، این بخش همچنان با موانع ساختاری در زمینههایی مانند دسترسی به بازار، پویایی عوامل تولید، مدلهای نظارتی، توسعه یکپارچه و همکاریهای باز مواجه است.
برای رفع این مشکلات، شورای دولتی در 21 آوریل دستورالعملی صادر کرد که شامل اقداماتی برای تسهیل دسترسی به بازار، گسترش سناریوهای کاربردی، اصلاح شیوههای نظارتی، تعمیق برنامههای آزمایشی و گسترش فضای گشایش اقتصادی است.
»لیو تائو» همچنین گفت استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی، کلاندادهها و اینترنت صنعتی، زمینه شکلگیری مدلهای جدیدی مانند لجستیک هوشمند و گردشگری فرهنگی دیجیتال را فراهم کرده است. این روند علاوه بر ارتقای خدمات سنتی، باعث رشد سریعتر خدمات نوظهور، کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری شده است.
مراقبت از سالمندان یکی از حوزههایی است که فناوریهای نوین میتوانند نقش مهمتری در آن ایفا کنند. «جانگ چنگچنگ»، رئیس شرکت خدمات سالمندان «روفار»، گفت این بخش به طور گسترده از اینترنت اشیاء (IoT)، کلاندادهها و سامانههای نظارت هوشمند استفاده خواهد کرد تا ایمنی را افزایش دهد، هزینههای عملیاتی را کاهش دهد و خدمات راحتتر و کارآمدتری ارائه کند.
با حذف کامل محدودیتهای ورود سرمایهگذاری خارجی در بخش تولید، اکنون بخش خدمات به محور اصلی گشایش اقتصادی چین با استانداردهای بالا تبدیل شده است. در سال 2025، این بخش 545.12 میلیارد یوان سرمایهگذاری خارجی واقعی جذب کرد که بیش از 70 درصد کل سرمایهگذاری خارجی کشور را شامل میشود. همچنین تجارت خدمات با رشد 7.4 درصدی از 8 تریلیون یوان فراتر رفت.
لیو گفت چین از طریق تسهیل ورود سرمایهگذاری خارجی، توسعه پلتفرمهای باز و گشایش بیشتر در بخشهای کلیدی، این روند را ادامه داده است؛ بهگونهای که برنامههای آزمایشی گشایش بخش خدمات اکنون 20 منطقه در سراسر کشور را پوشش میدهد.
پرورش برندهای خدماتی چین
بر اساس این دستورالعمل، چین قصد دارد تا سال 2030 به پیشرفتهای مهمی در توسعه باکیفیت بخش خدمات دست یابد؛ به طوری که حجم این بخش از 100 تریلیون یوان فراتر رود و برندهای رقابتپذیرتر و اثرگذارتری با عنوان «خدمات ساخت چین» شکل بگیرند.
لی گفت انتظار میرود بخش خدمات در دوره پانزدهمین برنامه پنجساله حدود 20 تریلیون یوان فضای رشد جدید ایجاد کند. این دستورالعمل همچنین 26 زیرمجموعه را در 10 حوزه کلیدی برای توسعه و ارتقای این بخش مشخص کرده است.
او افزود تبدیل این ظرفیت رشد به برندهای قدرتمندتر، نیازمند شرکتهای خدماتی باکیفیتتر است. در حال حاضر، شرکتهای بزرگ خدماتی کمتر از 1 درصد نهادهای فعال بازار خدمات چین را تشکیل میدهند و سهم شرکتهای چینی در میان 500 شرکت برتر خدماتی جهان کمتر از 6 درصد است.
به گفته وی، لازم است اصلاحات عمیقتر، بهبود محیط کسبوکار و حمایتهای مالی و بودجهای بیشتری برای تقویت برندهای خدماتی چین انجام شود.
»لیو گانگ»، مدیرعامل شرکت مرکز تأیید کیفیت چین، نیز گفت ارائهدهندگان خدمات تولیدی مانند شرکتهای بازرسی، آزمایش و صدور گواهینامه، برای تقویت برندهای «خدمات ساخت چین» باید اعتبار سازمانی، توان پشتیبانی صنعتی و نفوذ جهانی خود را ارتقا دهند.
او تأکید کرد این بخش باید خود را با استانداردهای پیشرفته بینالمللی هماهنگ کند و با توسعه همکاریهای جهانی، به افزایش رقابتپذیری استانداردهای چینی و محصولات ساخت چین کمک کند.
«جانگ چنگچنگ» نیز درباره برندهای خدمات مراقبت از سالمندان گفت مراکز ارائهدهنده این خدمات باید علاوه بر کیفیت، بر ایجاد حس صمیمیت، مراقبت عاطفی، غنیسازی فرهنگی و تقویت تعاملات بیننسلی تمرکز کنند.
گشایش اقتصادی گستردهتر چین همچنین باعث شده خدمات این کشور در حوزههایی مانند لجستیک، تجارت الکترونیک فرامرزی و گردشگری فرهنگی حضور پررنگتری در بازارهای جهانی پیدا کنند. در سهماهه نخست سال 2026، صادرات خدمات چین با رشد 11.2 درصدی به 704.52 میلیارد یوآن رسید.
چین با ورود به دوره پانزدهمین برنامه پنجساله، در تلاش است بخش خدمات خود را بیش از پیش توسعه دهد، از خدمات مرتبط با ارتقای صنعتی حمایت کند، خدمات باکیفیتتر و در دسترستری برای خانوادهها فراهم سازد و برندهای رقابتپذیرتری در حوزه «خدمات ساخت چین» ایجاد کند.
