روایت رئیس شعبه بانک سپه پردیس از روزهای بحرانی هک در جنگ ۱۲ روزه؛ از ازدحام بازنشستگان تا احیای تدریجی خدمات
رئیس شعبه تکواحدی بانک سپه در پردیس میگوید همزمانی هک گسترده سامانههای بانکی با روزهای پایانی ماه و انتظار واریز حقوق نیروهای مسلح، شرایطی کمسابقه را در این منطقه رقم زد؛ شرایطی که به گفته او، دو هفته قطعی کامل سیستم، ازدحام بیسابقه مشتریان و تعطیلی موقت شعبه با دستور نیروی انتظامی را به دنبال داشت.
نسرین چاکوچ، رئیس شعبه بانک سپه در پردیس، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به اختلال گسترده در سامانههای بانک سپه در جریان جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: «شعبه پردیس تنها شعبه این بانک در منطقه است و بخش عمده مشتریان ما را بازنشستگان و شاغلان نیروهای مسلح تشکیل میدهند. هک سیستم دقیقاً در روزهای پایانی ماه و در حالی رخ داد که همه در انتظار واریز حقوق خرداد بودند.»
وی افزود: «نهتنها حقوقها واریز نشد، بلکه کارتهای بانک سپه نیز از کار افتاد. صبح روز اولی که شعبه را باز کردیم، با حجم بیسابقهای از جمعیت مواجه شدیم؛ داخل شعبه، راهروها و حتی خیابان مملو از مراجعهکنندگان بود. ازدحام به حدی بود که ناچار شدیم با نیروی انتظامی تماس بگیریم و در نهایت با توجه به شرایط حساس آن مقطع، شعبه به صورت موقت تعطیل شد.»
چاکوچ ادامه داد: «از یک سو نیروی انتظامی با توجه به شرایط امنیتی منطقه تأکید بر تعطیلی داشت و از سوی دیگر، سرپرستی بانک از ما میخواست شعبه فعال باشد و مردم را به حفظ آرامش دعوت کنیم. اما واقعاً امکان پاسخگویی وجود نداشت. با این حال حتی پس از تعطیلی، همکاران ما اطراف شعبه حضور داشتند و با مشتریان گفتوگو میکردند.»
به گفته وی، مشکل تنها به چند روز محدود نشد: «حدود دو هفته عملاً هیچ سیستم فعالی نداشتیم. بعد از آن یک دستگاه در اختیار شعبه قرار گرفت و مقداری وجه برای پرداختهای محدود اختصاص یافت. با ثبت دستی نام و کد ملی و بررسی پیامکهای رمز، مبالغی حدود یک تا دو میلیون تومان به مشتریان پرداخت میکردیم تا حداقل نیازهای معیشتیشان تأمین شود.»
رئیس شعبه بانک سپه پردیس با اشاره به قطعی ارتباطات بانکی در بازه زمانی از ۲۱ تا ۲۶ خردادماه، خاطرنشان کرد: «در آن بازه حتی ارتباط با بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز قطع بود و عملاً هیچ اطلاعاتی در دسترس نداشتیم. پس از راهاندازی تدریجی سیستم جدید، حقوق افرادی که دریافت نکرده بودند از طریق مراجعه حضوری و از محل سرفصلها پرداخت شد. بخشی از حقوقها نیز به حساب افراد در بانکهای دیگر مانند بانک ملی ایران و بانک تجارت واریز شد.»
وی افزود: «تقریباً یک ماه زمان برد تا دستگاهها و سامانهها به حالت عادی بازگردند. از نیمه تیرماه به بعد توانستیم خدمات را به شکل کموبیش عادی ارائه دهیم و از آن زمان تاکنون با مشکل مشابهی مواجه نبودهایم، هرچند سیستم جدید هنوز تازه است و همکاران در حال تطبیق با آن هستند.»
چاکوچ در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع چکهای برگشتی و سامانه صیادی اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر چکهای صیادی بهگونهای طراحی شدهاند که به محض برگشت خوردن چک، تمامی حسابهای فرد مسدود میشود و امکان افتتاح حساب، دریافت کارت یا انجام عملیات بانکی برای او محدود خواهد شد. این موضوع امنیت معاملات را در بازار بالا برده و از سوءاستفادههای گذشته جلوگیری کرده است.»
وی درباره شرایط خاص منطقه پردیس توضیح داد: «ما در شعاع حدود ۲۰ کیلومتری، تنها یک شعبه بانک سپه را پوشش میدهیم؛ منطقهای با ۱۱ فاز مسکونی و جمعیتی رو به افزایش. بخش عمده ساکنان، بازنشستگان و افراد مسن هستند که بسیاری از آنها توانایی استفاده از خدمات غیرحضوری مانند اینترنتبانک یا همراهبانک را ندارند. روزانه حدود ۵۰۰ شماره در شعبه خوانده میشود و گاهی ناچار میشویم دوباره از ابتدا شمارهدهی کنیم.»
او با تأکید بر اینکه بسیاری از مشتریان حتی برای دریافت نقدی حقوق خود مراجعه حضوری دارند، افزود: «برخی از این افراد تنها زندگی میکنند و خانواده همراهشان نیست. به همین دلیل اگر این شعبه تعطیل شود، عملاً امکان مراجعه به شهرهای اطراف مانند بومهن یا رودهن را ندارند.»
چاکوچ درباره درخواستها برای راهاندازی شعبه جدید نیز گفت: «پیگیریهایی برای ایجاد شعبه در فازهای جدید انجام شده، اما به دلیل ملاحظات اقتصادی و بهصرفه نبودن از نگاه مدیریت، تاکنون به نتیجه نرسیده است.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره رفتار سرمایهگذاری بازنشستگان در شرایط تورمی اظهار کرد: «بخش زیادی از مشتریان ما ریسکپذیر نیستند و از سود سپردههای بانکی برای گذران زندگی استفاده میکنند. با این حال هر زمان بازارهایی مانند طلا، ارز، مسکن یا خودرو دچار نوسان میشود، خروج منابع از بانک کاملاً محسوس است.
حتی افرادی که ظاهرشان نشان نمیدهد فعال اقتصادی باشند، به سرعت واکنش نشان میدهند؛ پول خود را خارج میکنند، وارد بازار میشوند و پس از کسب سود دوباره به بانک بازمیگردند.»
به گفته او، این رفتوبرگشت منابع اگرچه برای برخی افراد سودآور است، اما در سطح کلان میتواند به افزایش نقدینگی و تورم دامن بزند: «در بسیاری از کشورها با افزایش قیمتها، تقاضا کاهش مییابد، اما در ایران غالباً عکس این اتفاق رخ میدهد و رشد قیمتها خود محرک تقاضای بیشتر میشود.»
نسرین چاکوچ دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد و ۲۱ سال سابقه فعالیت بانکی است. او شش سال در سِمتهای مدیریتی فعالیت داشته که سه سال آن به عنوان رئیس شعبه بانک سپه در پردیس بوده است.
