افزایش امید به زندگی در چین؛ نشانهای از بهبود همهجانبه رفاه عمومی
میانگین امید به زندگی در چین طی سال ۲۰۲۵ به ۷۹ سال رسید؛ رقمی که نسبت به سه دوره متوالی برنامه پنجساله، معادل ۱۵ سال، بیش از یک سال افزایش نشان میدهد. این روند، شاخصهای اصلی سلامت جمعیت چین را در زمره کشورهای پیشرو با درآمد متوسط و بالا قرار داده است.
تجربههای جهانی نشان میدهد زمانی که میانگین امید به زندگی یک کشور از ۷۵ سال فراتر میرود، ادامه افزایش آن بهطور محسوسی دشوارتر میشود و هر بهبود جدید نیازمند تلاشهای گستردهتری است. دستیابی چین به این افزایش در سطحی که پیشتر نیز بالا بوده، بیانگر ارتقای جامع، مستمر و نظاممند سلامت بیش از ۱.۴ میلیارد نفر است.
افزایش یکساله امید به زندگی در چین، بازتاب پشتیبانی قوی بزرگترین نظام مراقبتهای پزشکی و بهداشتی جهان است. در دوره برنامه پنج ساله چهاردهم (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵)، چین نظام بهداشت عمومی خود را تقویت کرده، کنترل بیماریهای عفونی عمده را بهبود بخشیده و تشخیص، شناسایی و درمان زودهنگام بیماریهای مزمن را گسترش داده است.
همچنین توان مقابله با بیماریهای عفونی نوظهور افزایش یافته و واکسنهای ۱۵ بیماری بهطور رایگان در سراسر کشور ارائه شده است. در نتیجه، بروز بیماریهای عفونی عمده در سطح پایینی باقی مانده و نرخ مرگومیر زودرس ناشی از بیماریهای مزمن اصلی به کمتر از ۱۵ درصد کاهش یافته است.
تا پایان سال ۲۰۲۵، بیش از ۹۰ درصد از جمعیت کشور توانستهاند در مدت ۱۵ دقیقه به نزدیکترین مرکز بهداشتی دسترسی داشته باشند.
این افزایش همچنین بر پایه یک نظام تأمین اجتماعی چندلایه و قدرتمند استوار بوده است. در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، نظام تأمین اجتماعی چندسطحی که جمعیت شهری و روستایی را بهطور کامل پوشش میدهد و بر اصول عدالت، یکپارچگی، پایداری و اعتمادپذیری استوار است، بیش از پیش تقویت شد. برنامههای فراگیر معیشتی و حمایتی نیز گسترش یافتند.
بیمه بازنشستگی و بیمه مراقبت طولانیمدت بهطور مستمر توسعه یافتهاند. تا پایان سال ۲۰۲۵، بیش از ۱.۰۷ میلیارد نفر تحت پوشش بیمه بازنشستگی پایه چین قرار داشتند. نظام بیمه مراقبت طولانیمدت نیز بهتدریج اجرایی شد و حدود ۱۹۰ میلیون نفر را پوشش داد و به شکل مؤثری نیازهای مراقبتی افراد دارای معلولیت را پاسخ گفت.
نظام بیمه درمانی نیز تقویت شده است، به گونهای که بیش از ۱.۳ میلیارد نفر تحت پوشش بیمه درمانی پایه قرار دارند. از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، نزدیک به ۲۰ میلیارد نوبت مراجعه پزشکی مشمول بازپرداخت بیمه شد که به شکل قابل توجهی بار مالی خدمات درمانی را برای مردم کاهش داد.
افزایش امید به زندگی در چین همچنین نتیجه توجه هدفمند به گروههای کلیدی، بهویژه سالمندان و کودکان، بوده است. در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، مناسبسازی منازل برای سالمندان دارای نیازهای ویژه در ۲.۲۴ میلیون خانوار به پایان رسید. در سطح کشور، حدود ۴۰۰ هزار مرکز و تأسیسات خدمات سالمندی فعال بودند که تختهای مراقبتی ۶۷.۵ درصد از کل ظرفیت آنها را تشکیل میدادند.
در همین دوره، نرخ مرگ و میر مادران از ۱۶.۹ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۰ به ۱۴.۳ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت و نرخ مرگ ومیر نوزادان نیز از ۵.۴ در هر هزار به ۴.۰ در هر هزار رسید. ظرفیت مراقبت از کودکان به سرعت افزایش یافت و تعداد مراکز مراقبت از کودک به ازای هر هزار نفر از ۱.۸ در سال ۲۰۲۰ به ۴.۷۳ در سال ۲۰۲۵ رسید که رشد ۱۶۳ درصدی را نشان میدهد.
در مجموع، افزایش یک ساله میانگین امید به زندگی در چین بازتاب بهبود همهجانبه رفاه عمومی است. در این کشور، انتظارات مردم از تأمین غذا از صرفاً داشتن غذای کافی به تغذیه بهتر و اکنون به تغذیه سالمتر تغییر کرده است. همچنین توسعه کامل زیرساختها امکان سفرهای طولانی در مدتزمان کوتاه را فراهم کرده است.
صلح و سلامت، مهمترین پایههای خوشبختی به شمار میروند. چین با اتکا به دستاوردهای ملموس توسعهای خود نشان داده است که با طراحی نهادی کارآمد و پشتیبانی سیاستی مناسب، کشورهای در حال توسعه نیز میتوانند بهطور چشمگیری سلامت عمومی و رفاه کلی جامعه را ارتقا دهند
